Plüton’un ilk renkli görüntüsü yayınlandı!

Plüton’a artık 50 milyon kilometreden daha yakın olan NASA’nın Yeni Ufuklar sondası Plüton ve en büyük uydusu Charon’u (Kharon) ilk defa renkli biçimde görüntülemeyi başardı! Görüntü çözünürlüğü oldukça düşük olsa da bu iki gökcisminin yörüngelerindeki danslarını ilk kez renkli görebiliyor olmamız önemli.

plüton ve kharon'un ilk renkli görüntüsü

Yeni Ufuklar’ın baş araştırmacısı olan Alan Stern “Plüton ve Charon’u renki ve hareket ederken görmek heyecan verici” diyor ve ekliyor: “bu kadar düşük çözünürlükte olsa bile, Plüton ve Charon’u farklı renklere sahip olduğunu görebiliyoruz -Charongriyken, Plüton bej-turuncu. Elbette neden bu kadar farklı oldukları bir tartışma konusu”.

Yeni Ufuklar sondası Plüton’a en yakın olacağı 14 Temmuz günü, cüce gezegenin 12.500 km ötesinden geçecek. Bu Plüton ve güneş sisteminin Neptün ötesinde kalan yapısını oluşturan Kuiper Kuşağı’nı hedef alan ilk görev.

Plüton sisteminin  yüzey yapısı, atmosferleri ve ayları hakkındaki temel soruları cevaplaması umud edilen Yeni Ufuklar uzayaracı, Plüton’a ulaşabilmek için neredeyse 5 milyar kilometre yol aldı. Cüce gezegeni geçtikten sonra Kuiper Kuşağı’nı incelemek üzere yolculuğuna devam edecek.

Hareketli görüntüyü oluşturmak için 29 Mayıs-3 Haziran tarihleri arasında yapılan 9 farklı çekimin sonuçları kullanılmış. Renkli görüntüler, 3 rengin birleştirilmesinden oluşuyor: mavi, kırmızı ve yakın kızılötesi.

pluton-ilk-renkli

Yayınlanan iki görüntü de birbirinin aynısı. Tek fark birinde (en üstteki) Plüton ve Charon’un dönüş ekseni Plüton üstünde sabitlenip Plüton-sentrik hale getirilmş.

Gerçekteki hareketleri ise ikinci görüntüde gözüküyor: Plüton ve Charon, ikili sistemin Plüton’a (kütlesi fazla olduğu için) daha yakın olan merkezinin çevresinde dolanıyorlar.

kaynak: NASA

Plüton yüzeyindeki farklar ortaya çıkıyor

nh-lorri-images-6-1-15

Yeni Ufuklar (New Horizons) sondasından gelen son görüntüler, Plüton’un yüzeyinin çok farklı özellikleri birarada taşıdığını ortaya koyuyor.

Uzayaracının teleskobik Geniş Alan Keşif Görüntüleyicisi ile (LORRI – Long Range Reconnaissance Imager) yaptığı 29 Mayıs – 2 Haziran tarihlerinde çekilen  görüntülerde çok parlak ve çok karanlık alanlar bulunuyor ki bu da yüzeyin farklı karakteristiğe sahip bölgelere sahip olduğu anlamına geliyor.

Görüntülere baktığınızda Plüton’un tam bir küreye benzemediğini düşünebilirsiniz ancak bu durum bir yanılsamadan ibaret. Bilim insanları Plüton’un yüzeyinin düzgün bir küre olduğunu biliyorlar. İzlediğiniz görüntüler işlendiği ve yüksek parlaklık farklılıklarına sahip olduğu için, yüzeyin düzgün olmadığı yanılsamasını yaratıyorlar.

Yeni Ufuklar Plüton’a şu an 39 milyon kilometre mesafede ve yaklaşmaya devam ediyor. Bu uzaklık size fazla geldiyse bir de şunu düşünün: araç Dünya’dan 4.7 milyar km uzakta!

kaynak: nasa.gov | cosmosmagazine.com

 

 

Plüto’nun değişken yüzeyi

Rütbesi gezegenlikten cüce gezegenliğe düşürülen Plüto üzerine çalışmalar devam ediyor. 384 Hubble görüntüsü ve 20 el yapımı bilgisayarla oluşturulmuş süper bilgisayar yardımıyla yapılan çalışma sonunda, Plüto’nun yüzeyinde meydana gelen değişiklikler ortaya çıkarıldı.

Elde edilen görüntülerdeki sonuca bakılırsa, Plüto  Güneş Sistemi’ndeki en değişken yüzeye sahip gökcisimlerinden biri. Fakat bu görüntüler hiç kolay elde edilmedi.

Plüto’yu incelemek oldukça güç. Cüce gezegen, çok uzakta olmasının yanısıra çok küçük olmasıyla da işleri zorlaştırıyor.  Eğer Güneş’i bir futbol topu (22 cm) olarak düşünecek olursak, Plüto’yu bu toptan 947 metre ötedeki küçük bir kum tanesi boyutunda (0,3 mm) hayal edebiliriz. Bir zamanlar gezegen olarak anılan bu küçük gökcismi, gerçekte Ay’ımızdan daha küçüktür. Uydumuz 3474 km çapında, Plüto ise 2390 km.

Bu nedenle, Plüto’yu görebilmek çok zor. Hubble Uzay Teleskobu için bile: teleskoptan çekilen 384 görüntünün kullanıldığını söyledik ama bu görüntülerde Plüto ancak birkaç piksel yer kaplıyor!

Gökbilimci Marc Buie ve Southwest Research Institute’deki ekibi, yukarda gördüğünüz görüntüleri elde edebilmek için, o birkaç piksel boyutundaki plüto fotoğraflarını bilgisayarla işlediler. Bunun için her biri 450 dolar maliyetinde 20 toplama bilgisayarla bir süper bilgisayar oluşturdular. Birbiri ile paralel çalışan bilgisayaralarda C ile bir bilimsel kodlama dili beraber kullanılarak hazırlanan bir kod kullanıldı. Bu kod da tıpkı süper bilgisayarları gibi araştırma ekibince yazıldı.

Çalışmalar yıllarca sürdü; ekip herhangi bir yerde oluşacak hataya karşı sonuçları defalarca kontrol etti. Önümüzdeki yıllardaysa Plüto hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağlayacak Yeni Ufuklar (New Horizons) adlı uzay aracı, milyarlarca kilometrelik yolculuğunun ardından Plüto’ya ulaşacak. O zaman bu ufak gökcismi, uydusu ve diğer Neptün ötesinde yer alan Kuipler kuşağı cisimlerinin yeni sırları açığa çıkacak.

kaynak: wired.com | görüntü: Hubble Uzay Teleskobu