8 Haziran

8 Haziran günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1959North American X-15 ilk uçuşunu gerçekleştirdi. X-15, North American şirketi tarafından geliştirilip, ABD hava kuvvetleri ve NASA tarafından kullanıldı. Roket motorunun gücüyle dış uzayın sınırına kadar çıkabilen bu uçaklar, uzay çağının en başında Amerikalılarca astronotlarını uzay uçuşları için eğitme ve ilerki yıllarda geliştirilecek uzayaraçları için veri toplama platformu olarak kullanıldılar. NASA’nın ilk X-15 pilotu olan Joe Walker (öncesinde Amerikan hava kuvvetleri pilotları var), 7 yıl sonra aynı gün bir uçak kazasında hayatını kaybedecekti (bkz: 8 Haziran günü doğanlar ve ölenler)

Roket motorunu ateşleyen bir X-15.

2004 – 21. yüzyılın ilk Venüs Transiti gerçekleşti. Bir önceki 1882’de gözlemlenen geçiş ilk kez görsel medyanın küresel çapta yaygın olduğu bir devirde gerçekleşmiş oldu. Yüzyılın son Venüs Geçişi 2012 yılında gerçekleşecekti. İki gezegenin yörünge düzlemleri arasındaki farktan ötürü Venüs’ün Güneş önünden geçişi oldukça nadir, yüz yılda iki kez, gerçekleşmekte. Bir sonraki Aralık 2117’de gözlemlenecek.

2007 – Uzay mekiği programı: Atlantis STS-117 görevi için fırlatıldı. Gün batımından hemen sonra gerçekleştirilen fırlatmanın ardından, roket motorlarının egzozu gökyüzünde seyretmesi hoş bir desen oluşturdu [Ben Cooper]. Atlantis yörüngeye Uluslararası Uzay İstasyonu’nun inşaasında kullanılmak üzere starboard kiriş segmentini (S3/S4 Kirişi) çıkarttı. Bu kiriş parçaları uzay istasyonunun mimari yapısını destekleyen Entegre Kiriş Yapısı’nın bir parçasını oluşturuyor.

Atlantis’in fırlatılmasının ardından egzoz gazının oluşturduğu desenler.

8 Haziran günü doğanlar ve ölenler:

1625 – İtalyan-Fransız matematikçi ve gökbilimci Giovanni Domenico Cassini doğdu (ö. 1712)
1966 – NASA’nın ilk X-15 pilotu olan, Ay’a İniş Araştırma Aracı’nı da test eden NASA test pilotu Joe Walker, General Electric fotoğraf çekimi sırasında F-104’ünün XB-70 Valkyrie süper bombacısının kanat ucundaki girdabına yakalanmasıyla meydana gelen bir uçak kazasında öldü.

Joe Walker X-15’in yanında poz verirken.

2004 – Amerikalı astrofizikçi ve akademisyen Charles Hyder öldü (d. 1930)

North American X-15: roket uçak

X-15, uzay çalışmaları ve astronotların eğitimi için deney platformu olarak kullanılmak için tasarlanmış, roket motoruna sahip bir uçak modelidir. Daha önce herhangi bir uçaktan çok daha yükseğe çıkıp, çok daha hızlı uçmak üzere tasarlanan X15, havacılık ve uzay uçuşunun bir bileşimiydi. Roket motoru sayesinde ses üstü (süpersonik) hızlara erişebilen bu uçaklar, yüksek hızlı uçuş anlayışımızı tamamen değiştirdi. Üç adet üretilen ve 199 uçuş yapan bu roket uçaklardan elde edilen bilgiler, uzay mekiği tasarımı için kritik veriler sağladı.

Roket motorunu ateşleyen bir X-15.

X-15, North American şirketi tarafından geliştirilip, ABD hava kuvvetleri ve NASA tarafından kullanıldı. Roket motorunun gücüyle dış uzayın sınırına kadar çıkabilen bu uçaklar, uzay çağının en başında Amerikalılarca astronotların uzay uçuşları için eğitim ve ilerki yıllarda geliştirilecek uzayaraçları için veri toplama platformu olarak kullanıldılar.

X-15’n bağlı olduğu B-52 ve onlara eşlik eden T-38

Kendi başına havalanamayan X-15, bir B-52 Stratofortress uçağının kanadına bağlı şekilde 13.7 km irtifadan, 805 km/h hızla serbest bırakılıyordu. Ana gemisinden ayrıldıktan sonra roket motorunun yardımıyla Mach 6 gibi yüksek hızlara ve 80 kilometreden yüksek irtifaya erişebilmekteydi.

Göreve bağlı olarak roket motoru, uçuşun ilk 80 ila 120 saniyesi için itiş gücü sağlıyor. 8-12 dakikalık normal uçuşun geri kalanı itki olmadan, saatte 321 km hızla süzülerek yapılan bir inişle sonuçlanıyordu. Burun iniş tekerleği direksiyondan yoksun olduğundan ve ana iniş takımlarında kızaklar kullanıldığı için X-15 normal bir piste değil, kuru bir göl yatağına inmek zorundaydı. Edwards ve Dryden’ın bitişiğindeki Rogers Dry Lake, tüm uçuşlar için amaçlanan iniş yeriydi, ancak acil inişler için önceden seçilmiş çok sayıda acil durum göl yatağı vardı[2].

kaynak: infoage.org | NASA