Ruslar maceraya mı hazırlanıyor?

Rusların resmi uzay turizmi şirketi Space Adventures (Uzay Maceraları), soyuz kapsülleriyle aynı anda iki uzay turistini uzaya çıkartma planları yapıyor. Her şey yolunda giderse, proje 2012 yılında hayata geçecek.

Soyuz (Birlik) uzayaraçları RSC Energia şirketi tarafından üretilmekte.  Şirket yılda 4 adet Soyuz uzayaracı üretebiliyor. Proje kapsamında planlanan ise bu sayı 5’e yükseltilip, Space Adventures için bunlardan yılda en az bir tanesini kullanabilme yolunu açmak.

Kapasitenin geri kalanı ise, UUİ programına ayrılmakta. uzay istasyonuna mürettebat ve malzeme taşımak için yılda 4 adet Soyuz’a ihtiyaç duyuluyor.

Space Adventures, fazladan üretilen Soyuz’un üretimi, fırlatması ve mürettebat komutanı olacak bir Rus kozmonotun yıllık ücretini ödeyecek.

Uzay turizmi son yıllarda yatırımcıların ilgisini çeken bir alan. Bunun için çok sayıda uzay aracı tasarlayan ve üreten şirket var. Buna karşın dünyada uzaya turist çıkartan yegane şirket Space Adventures.

Özel şirketler gelecekte daha ucuza insanları uzaya çıkartabilecek olsa da şimdilik tekel durumundaki SA ile uzaya çıkıp 10 gün UUİ’de konaklamanın bedeli 35 milyon dolar. Günlüğü 3,5 milyon ile UUİ en pahalı otel sayılabilir. Kesinlikle dolar milyarderlerine hitap eden bir hizmet. Bu bedeli ödemeye hazır kişiler arasında da zaten Google’ın kurucularından Sergey Brin gibi milyarderler var.

Uzay turizmi için tasarlanmamış Soyuz’ların kapasitesi normalde bir turiste yetiyor. Turiste ayrılabilen bir koltuk dışında, komutan ve uçuş mühendisi olmak üzere iki kişilik zorunlu mürettebat kadrosu var.

Koltuk sayısını arttırmak, aşağıda Soyuz’un iç mekanını gösteren fotoğraftan da anlaşılacağı üzere mümkün değil.  Rusların planı, uzay turistlerinden birine 1,5 yıl eğitim verip uçuş mühendisi yapmak. Böylece bir kişlik boş koltuğun yanısıra uçuş mürettebatından bir kişilik kadroyu da turiste vermek. Boşuna Space Adventures (Uzay Maceraları) demiyorlarmış!

İkinci koltuk dolar milyarderi olamak yetmiyor, ayrıca eğitim için harcayacak zaman da gerekli. Yeterince parası olan UUİ’de 10 gün geçirmek için 35 milyon doları gözden çıkartabiliyorsa, bunlardan yeterince zamanı olanlar da, muhtemelen zevk duyacakları eğitimi göze alırlar sanırım.

Elbette Rus yetkililer daha iyi bilir ama benim bildiğim kadarıyla da bir kozmonot kolay yetişmiyor. Eğitimini vereceklermiş ama her araba ehliyeti alan formula yarışçısı olamıyor sonuçta.  Bana çok da güvenli değilmiş gibi geldi.

Eğitimi alan halinden memnun olur şüphesiz, peki olayın diğer koltuktan görünümü nasıl olur? İçlerinden “amatörle mi uçacağız” diye itiraz edenler çıkar mı? Bunu 2012’de öğreneceğiz.

Ayrıca hatırlatmak lazım, Amerikalılar bırakın bir sivili uçuş mühendisinin koltuğuna oturtmayı, UUİ’de turiste de karşılar, güvenlik gerekçesiyle. Tabi onların tuzu kuru, uzay programları için para bulmakta Ruslar kadar zorlanmıyor böylece de turistle uğraşmak zorunda kalmıyor olabilirler.

kaynak: universetoday.com | vikipedi |

belirsizlik

Görevi sona eren ve cuma günü UUİ’den ayrılan Endeavour uzay mekiğinin, planlara göre 24 saat içinde yere inmesi gerekiyor. İçlerinde, 182 gündür dünya dışında görev yapan astronot Gregory Chamitoff’un da bulunduğu mekik ekibi iniş için hazır. Fakat iniş bölgesindeki hava şartlarının yarın ne olacağı belirsiz. Bu yüzden iniş bir gün ertelenebilir.

Uzay mekiği Endeavour’un görevi, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun mürettebat kapasitesini arttırılabilmesi için yeni pis su geri dönüşüm cihazının taşınmasıydı. 150 milyon dolar değerindeki bu yeni gereç ile daha fazla nüfusun (6 astronot) ihtiyacına uygun olarak, pis sudaki idrar ayrıştırılıp yeniden temiz su elde edilecek.

kaynak: phsyorg.com |

UUİ’yi iten mekik ve geri dönüşüm sorunları

Mekiğin sağladığı ekstra itki ile, mekik ve onun bağlı bulunduğu UUİ 1,6 km (1 mil) yukarıya çıktı. Bu sayede istasyon, Endeavour uzay mekiğinin Dünya’ya dönüşünden 3 gün sonra gelecek olan ve kargo taşıyan Rus uzaygemisini karşılayacağı doğru yüksekliğe ulaşmış oldu. Uzay İstasyonu genelde 320-350 km irtifada bulunuyor.


Endeavour’ın bir diğer göreviyse, İstasyon’a geridönüşm cihazı taşımaktı. UUİ’de bulunan ve tuvaletten gelen pis suyu içme suyuna çeviren bu cihaz perşembe günü doğru çalışmamaya başlamıştı ve görev kontrol tarafından cuma sabahı kapatıldı.

Mekik ekibi, UUİ mürettebatının da yardımıyla, yeni cihazı kurup çalıştırmayı deniyorlardı. Astronotlar perşembe günü bir miktar üreyle aygıtı test etmeyi umarken, bu planlar bir yangın uyarı alarmı sebebiyle ertelenmek zorunda kaldı. Uçuş kontrolörleri herhangi bir duman farketmedikleri için bunun yanlış alarm olduğuna inanıyor.

NASA şimdi Endeavour’dan, geri dönüşüm sisteminden çıkan örnekleri Dünya’ya getirmesini istiyor. Örnekler analiz edilerek astronotlara çıkan suyu içmelerini ya da içmemelerini söyleyecek.

Kaynak: physorg.com

günün sözü

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (UUİ) çalışan astronotlardan, Heidemarie Stefanyshyn-Piper, alet çantası elinden kayıp uzayın derinliklerini boylayınca şöyle demiş: ah, harika!

Resme tıklayarak, çantanın kaybediliş anını NTVMSNBC.com üzerindeki videodan izleyebilirsiniz.
Resme tıklayarak, çantanın kaybediliş anını NTVMSNBC.com üzerindeki videodan izleyebilirsiniz.

Elbette bunu gerçekten harika olduğu için söylemiş değil, uzayda bir şeyleri kaybetmenin anlamı, ileriki görevlerde tehlike yaratabilecek uzay çöplerinin oluşması! Üstelik kaybedilen bu paket, şimdiye kadar uzay yürüyüşlerinde kaybedilen en büyük şeylerden biri. Bu yüzden bu söz daha çok ah, harika bir bu eksikti anlamında olmalı. Zaten astronot Piper, kutuyu elinden kaçırdığı uzay yürüyüşünden sonra en zor şeyin, istasyonun içine geri dönüp çalışma arkadaşlarıyla yüzleşmek olduğunu söylemiş.

Böylesi bir kıyafetin içinde çalışmanın oldukça zor olduğu açık
Böylesi bir kıyafetin içinde çalışmanın oldukça zor olduğu açık

Uzay çöpüne dönüşen alet çantası, salı günü, UUİ’nin güneş panellerinin temizlenmesi ve yağlanması sırasında kaybolmuş. Stefanyshyn-Piper, çantanın bağlı olduğunu kontrol etmiş olması gerektiğini söylemiş. Bu tür kaybolma ihtimaline karşı, dışarı çıkartılan araç gereç bağlanacak şekilde tasarlanıyor. Buna astronotlar da dahil.

Kaynak: physorg.com | ntvmsnbc.com | wikipedia.org

uzay istasyonunu izlemek

Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) bugünlerde Amerikalı ve Avrupalı gözlemciler için oldukça iyi bir hedef. Aşağıdaki görüntüyü Fransa’dan fotoğrafçı Patrice Arnaudet of Val d’oise yakalamış. UUİ’nin bıraktığı izin ortasında parlayan nokta ise Jüpiter.

UUİ’nin ne zaman hangi noktada görülebilir olacağını takip etmek için spaceweather.com sitesinin uydu bulucu sayfasını kullanabilirsiniz. Karşınıza çıkan boşluklara ülkenizi, şehrinizi ve semtinizi yazdıktan sonra, gelecek 10 gün içersindeki konumunu, kaç kadir parlaklıkta olduğunu ve gökyüzünün neresinde görüleceğini gösteriyor.

Yukarıdaki görüntüde ( Don Bradbury ), ağacın arkasında görülen UUİ’nin izden, uydunun ne kadar parlak olduğu anlaşılıyor. Aşağıdaki görüntüde ise ( Matthew Cook ), UUİ ve Ann Arbor şehrinin ışıkları birlikte görülüyor.