Haftalık Gökyüzü Raporu – 38

Mars InSight fırlatıldı

Haftanın en önemli olayı InSight yüzey aracının Mars yolculuğuna başlaması oldu. Mars’a şu ana dek pek çok araç ve uydu gönderildi ve bunlar Mars yüzeyini, atmosferini, manyetosferini vs. incelediler. Buna karşın şimdiye dek Mars’ın hiç incelenmeyen bir yönü vardı: iç yapısı. Mars’ta mars sarsıntısı oluyor mu, çekirdek, manto ve kabuk kısımlarının özellikleri neler gibi pek çok soruya üzerinde sismograf bulunan InSight tarafından cevaplanması bekleniyor. İndiği yüzeyde hiç hareket etmeden incelemeler yapacak olan InSight 5 metrelik bir sondaj da gerçekleştirecek. Elde edilecek verilerin yalnızca Mars için değil, tüm karasal gezegenlerin oluşum süreçlerine ışık tutması bekleniyor.

InSight’ın Mars yüzeyindeki tasviri.

NASA’nın mini uzay reaktörü

Mars’ı incelemek için araçlar yolluyoruz; günün birinde Mars’a (ve tabii Ay’a da) insan yollayacağız. Bu kolonilerin enerji ihtiyaçlarının güvenle sağlanabilmesi gerekiyor. Güneş enerjisi pekçok uzayaracına güç veren bir seçenek ama Ay ve Mars’a Güneş tarlaları kurmak kolayca kotarılabilecek bir seçenek değil. Daha uzak mesefaler daha az enerji demek olduğundan Güneş bir seçenek bile olmayabilir. Bu nedenle NASA nükleer güç seçeneğini araştırıyor.

NASA’nın NNSA (Ulusal Nükleer Güvenlik Kurumu) ile beraber bu amaçla geliştirdiği Kilopower adlı nükleer enerji sistemi, uzay araştırmalarında kullanılabileceği duyuruldu. Kilopower günümüz nükleer reaktörleri gibi fisyon temelli (ağır atomların parçalanması) ve en az 10 yıl boyunca sürekli olarak 10 kilowatt enerji sağlayabilecek. Sistemin prototipinde kağıt havlu rulosu kadar uranyum-235 bloğu kullanılmış. Uranyumun bozunmasıyla ortaya çıkan ısı, sodyum ısı borularıyla yüksek verimli stirlig motoruyla elektrik elde edilmesinde kullanılıyor.

Blue Origin uzaya çıktı

Blue Origin’nin New Shepard roketi 8. test uçuşu için Teksas’tan başarılı biçimde fırlatıldı. İsmini ABD’nin ilk astronotu Alan Shepard’dan alan roket yörüngeye yük taşımayı hedeflemiyor. Uzayda yörünge altı mesafeye yolcu taşıyacak roket, uzay turizmine yönelik kullanılacak. New Shepard 10 dakikalık uçuşta 105.9 km yüksekliğe ulaştı; şirketin hedeflediği 106.7 kilometrelik irtifaya oldukça yakın bir sonuç. Uzayın sınırı kabul edilen 100 km yüksekliği ilk kez aşan New Shepard’ın roketi fırlatma bölgesine yakın bir platforma iniş yaptı. İleride insan taşıması planlanan kapsül ise roketten ayrılıp paraşütle iniş yaptı.

NASA daha az yük için daha çok ödeyecek

Yapılan bir analize göre NASA 2020’lerde Uluslararası Uzay İstasyonu’na göndereceği yükler için daha fazla para ödeyecek. Uzay ajansının genel müfettişi Paul Martin’in raporu, 2020 ve 2024 yılları arasında NASA’nın 6 ton kadar daha az kargo fırlatması için şirketlere 400 milyon $ kadar daha fazla ödeyeceğini ortaya koyuyor. Bu bugünkü rakamlara göre maliyetlerde kg başına yüzde 14 artış demek. Bugün 63,200 dolar olan maliyet, 71,800 dolar olacak.

Bu durumun başlıca sebebi SpaceX’in Falcon 9 fırlatma ücretine %50 zam yapması. NASA 2012-2020 yılları için SpaceX ve Orbital ATK şirketi ile sözleşme imzalamıştı. SpaceX 20 fırlatma için ortalama 152.1 milyon $ aldı, Orbital ATK ise 11 görev için NASA’ya ortalama 262.6 milyon $ fatura gönderdi. SpaceX ilk kontrat döneminde rakibine göre oldukça uygun maliyetler sunuyordu ama 2020-2024 yılı için Orbital ATK %15 indirim sunarken, kendisi %50 zam yaptı.

SpaceX’in yaptığı bu zammın sebebi şu an kullandığı Dragon kapsüllerinin yerine geçecek olan Dragon 2 kapsülü. Bu araç %30 daha fazla depo alanı sunuyor, uzun süreli görevler için daha dayanıklı ve Dünya’ya gönderilecek örneklere ulaşımın hızını arttırıyor. Bu güzel özellikler aracın ve fırlatmanın maliyetini arttırıyor. Buna karşın SpaceX için her şey kötü değil, maliyeti artsa da Dragon 2’nin ISS’ten Dünya’ya kargo getirebilmesi rakibi olan Orbital ATK’ye göre büyük bir avantaj. Zira onar böyle bir seçenek sunamıyor.

2020 yılında ISS’e kargo ve mürettebat taşıyacak olan Dream Chaser adlı mekik.

2020 yılında SpaceX ve Orbital ATK ile beraber Uzay İstasyonu görevlerine Sierra Nevada şirketi de yeni bir oyuncu olarak katılacak. ABD’de iş yapan bir Türk çiftin başında olduğu şirket uzay kapsülü yerine Dream Chaser adlı mini bir uzay mekiği geliştirdi.

üniversitede astroloji “eğitimi” tepki topladı

İstanbul Teknik Üniversitesi Vakfı’nın iştiraki 3M ARGE A.Ş. tarafından işletilen İTÜ Sosyal Tesisleri’nde “çin astrolojisi ve i ching eğitimi” adlı etkinliğin gerçekleştirileceğinin duyulması, İTÜ Astronomi Kulübü, aynı zamanda kulübün danışman hocası olan Türk Astronomi Derneği Başkanı Prof. Dr. Kazım Yavuz Ekşi, İTÜ Bilim ve Uygarlık Tarihi Kulübü ve Fizik Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinin tepkisini çekti. Tepkilerin ardından etkinlik iptal edildi ve İTÜ gibi önemli bir üniversite bilim dışı müsamereye ev sahipliği yapmaktan kurtulmuş oldu.

 İTÜ Lagari Thrust Roket Takımı destek bekliyor

Üniversitelerde bilim dışı saçmalıklar olmasın istiyoruz. Olmasını istediklerimiz arasında roket takımları var. İTÜ Lagari Thrust Roket Takımı, ABD’de düzenlenecek olan Üniversitelerarası Roket Mühendisliği Yarışması’na (IREC2018) katılmak istiyor. 2.4 metre boyunda ve 20 kg ağırlığındaki roketleriyle 10000 feet (~3000 metre) kategorisinde yarışacak olan ekip, fırlatacakları faydalı yük olan sondayı kontrol yüzeylerini açıp fin hareketiyle GPS ile belirlenen koordinatlara iniş yaptırmaya çalışacak.

Roketin çoğu parçasını tamamlayan takım, yarışmaya katılmak için gerekli olan vize ücreti, ulaşım, konaklama gibi giderleri karşılayabilmek için ihtiyaç duydukları 3000 ₺ ilen desteğe ihtiyaç duyuyor. fongogo.com sitesinde kampanya başlatan takıma 20 ₺’den başlayan seçeneklerle destekte bulunabiliyorsunuz.

 

 

Haftalık Gökyüzü Raporu – 20

Perseid Göktaşı Yağmuru

Perseid meteor yağmuru bu yılki pik noktasına 12-13 Ağustos tarihinde ulaştı. İzleme şansı bulamadıysanız, dünyanın dört bir yanındaki astrofotoğrafçıların çektiği birbirinden güzel fotoğraflarla yetinebilirsiniz. Aşağıdaki fotoğraf Jörgen Tannerstedt tarafından çekilmiş.

Jorgen-Tannerstedt

Gökyüzü Bülteni’nin Temmuz-Ağustos 2016 sayısı çıktı

gokyuzuTürk Astronomi Derneği’nin (TAD) iki aylık olarak çıkarttığı Gökyüzü Bülteni’nin Temmuz-Ağustos 2016 sayısı yayınlandı. Bu sayın kapak konusu evrenin bize ulaşan ‘ilk görüntüsü’, kozmik mikrodalga fon ışınımı. Gökyüzü bu sayıdan itibaren belli sayıda basılacak ve bu kopyalar  astronomi ile ilgili üniversite bölümleri, gözlemevleri ve müzelere gönderilecek. Bülteni çevrimiçi okuyabilir veya PDF olarak cihazınıza indirebilirsiniz.

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin yenisi Çorlu’da gerçekleşecek

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin 11’incisi 23-25 Eylül 2016 tarihleri arasında Çorlu’da yapılacak. Çorlu kaymakamı Levent Kılıç’ın desteğiyle gerçekleşecek ve teması Öğretmenler ve Bilim/Fen Eğitimi Açısından Astronominin Önemi olarak belirlenen kongre kapsamında astronomi ve ışık kirliliği konusunda öğretmen eğitimleri, öğretmen sunumları ve uygulamalı eğitimler gerçekleştirilecek. Ayrıntılı bilgiye astronomiogretmenleri.com sitesinden ulaşabilirsiniz.

 

aos-11

Moon Express Ay seferi için izin aldı

Moon Express isimli bir Amerikan şirketi Ay’a bir araç yollamak için devletten gerekli izinleri aldığını açıkladı. İzin aldığı kurumlar arasında Federal Havacılık Kurulu ve NASA’nın yanı sıra Beyaz Saray ve ABD dışişleri bakanlığı da var. Elbette bir Amerikan şirketinin faaliyetleri için kendi ülkesinden izin alması doğal görülebilir ancak gök cisimleri üzerinde kimin izin vermeye yetkili olduğu konusu gelecek on yıllarda çokça tartışılacak.

moon-express

Şirketin hedefi Google Lunar X Prize’ı kazanmak. Bunun için Ay’a gönderilen aracın en az 500 metre yol alması ve Dünya’ya yüksek çözünürlüklü bir video gönderebilmesi gerekiyor. Bu hedefin gerçekleştirilmesi 20 milyon dolarla ödüllendirilse de esas kazanç daha yüksek olacaktır. Ay görevi 2017 yılında gerçekleştirilecek.

Türkiye’den bir dron: AKN 3000

Bugün onlarca ülkede farklı tiplerde insansız hava araçları geliştirilmekte. Türkiye’de geliştirilenlerden biri de ASELSAN’ın Göktürk AŞ ile ortaklığının ürünü olan AKN3000 (Akıncı 3000). Alçak irtifa gözlemleri için geliştirilen dron askeri ve güvenlik alanlarını hedefliyor. Yüksek yerlilik oranına sahip olduğu söylenen araç 6 rotorlu döner kanat tipinde, 50 dakikaya yakın uçuş süresi, 3000 metre irtifa, saatte 90 km hız gibi uçuş özelliklerine sahip.

akinci

Gövdesi karbon fiber ve kevlar (çelik yelek malzemesi) kompozit malzemeden üretilmiş. Bu da aracı oldukça dayanıklı bir hale getiriyor. Olumsuz hava şartlarına da dayanıklı olan AKN 3000, HD görüntü kaydı ve bu görüntünün 5 km’ye kadar aktarımını gerçekleştirebilmekte. Şirketin gelecek yıllarda siviller için farklı modeller geliştirebileceği söyleniyor.

Gövde üzerinde on dört parke taş
Akıncı’nın gövdesiyle gerçekleştirilen test!

Hitomi yeniden üretilebilir

Japon Uzay Ajansı JAXA’nın bu yılın başında yörüngeye oturttuğu ancak kısa süre içersinde kontrolden çıkarak parçalanan uydusu Hitomi’yi 2020 yılına dek yeniden üretebileceği açıklandı. Hitomi’nin önemi yüksek çözünürlükle X-ışını gözlemi yapabilmesinde saklı. Yerine geçebilecek başka araç olmadığından uydunun kaybı bilim camiasında üzüntüyle karşılanmıştı.

hitomi-yeniden-uretilebilir

Çin’in kuantum uydusu

Çin bu ay uzaya kuantum deneyleri yürütmek için bir uydu gönderecek. 100 milyon $ bütçeli uydu projesinin öncelikli amacı kuantum iletişim alanında çalışmak olacak. Eğer uydu başarılı olursa Çin yeni kuantum test uyduları göndermeye niyetli.

Çin’in Ay gezgini -muhtemelen- son kez öldü

_90668496_hi020365942

2013 Aralık’ında Chang’e-3 görevi kapsamında çalışmaya başlayan ay gezgininin Ay üzerindeki 31 aylık araştırma görevi sona erdi.
Bu görev Çin’in Sovyetler ve ABD’den sonra Ay yüzeyinde araştırma yapmayı başaran 3. ülke olmasını sağlamıştı. Gezgin, Çinli Ay tanrıçası Chang’e’nin evcil tavşanı olan Yutu olarak adlandırılıyor. Üç ay çalışması için tasarlanan Yutu ay yüzeyinde iki yıldan uzun süre çalışarak daha önce Sovyet Ay gezgini Lunokhod 1’in 11 aylık rekorunu geçmişti. Yutu’nun Şubat 2014’de, henüz görevi yeni başlamışken donarak kaybedildiği sanılmıştı ancak mühendisler Yutu’yla yeniden bağlantı kurmayı başarmıştı. Yutu bu kez o kadar şanslı olamayacak gibi gözüküyor.
_90668503_ea088c90gw1eslhlfjlecj20go0kmwge

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

gokyuzu

Türk Astronomi Derneği Bülteni Gökyüzü Ocak-Şubat 2016 sayısı ile yayında! Yeni yıldan itibaren Gökyüzü’nün iki ayda bir yayınlacak bülteninin ilk sayısında bu ay, Mars Gezginlerini kapak konusu olarak işliyoruz. Ayrıca gökbilim konusunda haberler, duyurular, astrofizik araştırmaları ve gökyüzü fotoğraflarıyla dolu dolu bir bülten sizi bekliyor. Bültenin son sayısına aşağıdaki bağlantılardan erişebilirsiniz:

Bülteni çevrim içi okumak için:http://issuu.com/tadgoky…/docs/gokyuzu_ocak_subat2016_sayi64

Bülteni PDF (4MB) olarak indirmek ve geçmiş sayılarına erişmek için:http://www.tad.org.tr/e-bulten

Bültene ücretsiz abone olmak için: http://www.astronomi.org/?page_id=399

haftalık gökyüzü raporu – 5

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

Türk Astronomi Derneği’nin (TAD) aylık bülteni Gökyüzü’nün Ağustos 2015 sayısı çıktı. Kapak konusu astrobiyoloji olan derginin yeni sayısını bu bağlantıdan indirebilir (29 MB) veya ISSUU üzerinden okuyabilirsiniz.

Gokyuzu_Agustos15

NASA’dan canlı yayın

umut-yildiz

NASA’da görevli astrofizikçi Umut Yıldız, son dönemin moda mobil uygulamalarından Periscope ile izleyicilerini NASA’da gezintiye çıkartıp sorularını yanıtladı. Yaklaşık 3300 kişinin izlediği yayını youtube üzerinden ‘banttan’ seyredebilirsiniz:

Yoğun ilgiyle karşılaşan ve yaklaşık iki saat süren yayını hakkında Yıldız şunları söylemiş:

Öğrencilerin yoğun ilgisi karşısında zaman zaman sorulara cevap yetiştirmekte zorlandım. Mesleki konular ve kariyerim dışında öğrencilerden derinlikli, uzay hakkında bilgi sahibi olmayı gerektiren sorular da aldım. Harika bir tecrübeydi.

Fakat belli ki herkes soruların genel derinliğinden memnun kalmamış:

kerem-kaynar-tweet

Astrolojinin bilimle imtihanı

Açık Bilim’in kurucu editörlerinden ve Yalansavar yazarlarından biri olan Tevfik Uyar’ın kitabı Astrolojinin Bilimle İmtihanı (Yıldızlar Size Ne Söylemiyor?) raflarda yerini aldı. Uyar kitabında astrolojiyi bilimsel araştırma sonuçlarına dayanarak sorguluyor. Kitabın Açık Bilim’deki incelemesini buradan okuyabilirsiniz.

Açık Bilim’de daha önce yayınlanan Astrologların Bilimle İmtihanı yazısına da bir göz atmanızı tavsiye ederim.

AOS-4

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin 4.sü Ağustos sonunda gerçekleştirilecek. Okullarında astronomi dersi veren öğretmenleri hedef alan çalıştayın bilim kurulunda Prof. Dr. Zeki Aslan, Prof. Dr. Osman Demircan, Doç. Dr. Memduh Sami Taner bulunuyor. Facebook sayfasından detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

AOS4

#EskiKöyeYeniEnerji

Greenpeace yeni kampanyasıyla, termik santralcilerin kurbanı olan Yırca köyünü yeraltındaki kaynaklardan kurtarıp gökyüzündeki kaynağa kavuşturmak için kolları sıvadı. Örgüt, Yırca köyünün cami ve okulunu güneş enerjisine geçirmek için bağış topluyor.

Çevresi 2 termik santral ve bir kül havuzuyla çevrili köyün geçim kaynağı olan zeytinlikler üzerine, Kolin inşaat tarafından devlet desteğiyle yeni bir termik santral daha kurulmak istenmiş ve köy direnişiyle ülke gündemine girmişti.

Haftalık gökyüzü raporu – 4

Gökyüzü’nün yeni sayısı yayında

Türk Astronomi Derneği’nin (TAD) aylık bülteni olan Gökyüzü dergisinin Temmuz 2015 sayısı çıktı. Gökyüzü’nün bu ayki kapak konusu Plüton geniş şekilde işlenmiş. Türkiye’de düzenlenecek olan COSPAR 2016, COSPRA Türkiye Ulusal Temsilcisi ve Yerel Düzenleme Komitesi Koordinasyon Sorumlusu Dr. Tülün Ergin röportajıyla dergide yer bulmuş. Dergiyi issuu.com üzerinden çevrimiçi okuyabilir veya bu bağlantıdan cihazınıza indirebilirsiniz. Gökyüzü’nden bir de çağrı var:

önümüzdeki aylardan itibaren astronomi/astrofizik alanında çalışan öğrenciler ve araştırmacılar başta olmak üzere bültene haber/araştırma yazısı/astronomi fotoğrafı ile katkı sağlamak isteyenler hazırladıkları içeriği gokyuzu@tad.org.tr e-posta adresinden bize ulaştırabilirler. (Detaylar bültenin 3. sayfasında)

TAD’ın üniversitede astroloji safsatasına karşı verdiği mücadele sonuç verdi

Daha evvel haberini vermiştim; TAD, Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji seminerine TAD’ın kendi sitesinde Yükseköğretim Kurumlarında Astroloji ile İlgili Faaliyetler Hakkında Türk Astronomi Derneği’nin Görüşleri başlığıyla konuya ilişkin bir yazı yayınlamıştı. Bu yazı sonrasında da devam eden çabalar neticesinde Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji ve Fütürizm sertifika programı kapatıldı!

astroloji-sertifika-kapatildi

Dron hava fotoğrafçılığı yarışması sonuçlandı

Daha küçük devrelerin işlem gücünün artışı insansız hava araçlarının gelişiminde bir patlamaya yol açtı. Özellikle sivil alanda 4 pervaneli –dörtdöner (quadcopter)- dronlar oldukça popülerlik kazandı ve taşıdıkları potansiyel sayesinde Amazon gibi ticari işletmelerin yanı sıra, olası zararlı kullanımlarıyla devletlerin de ilgisini çektiler. Genel kullanıcının en büyük kullanım alanıysa hava fotoğrafçılığı. Dronestagram ve National Geographic’in düzenlediği 2015 Dron Hava Fotoğrafçılığı Yarışması küresel çapta 5.000’in üzerinde profesyonel ve amatörün katılımıyla gerçekleşen yarışmanın sonuçları açıklandı. Nefes kesici kuşbakışı fotoğraflara bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

10droneglorieto

NASA: iklim değişikliği yavaşlamadı

NASA iklimle ilgili önemli bir açıklama yaptı; buna göre iklim değişikliği bazı iddiaların aksine hız kesmiş değil. Artık ısı okyanuslarda depolandığı için önceki araştırmaların dayanağı olan atmosfer verileri yanıltıcı rol oynadı.

Türkiye’deki buzullar 40 yıldır küçülüyor

Bir çevre haberi de bizden. Bu aslında dikkatimi çekmişti ancak yazma fırsatım olmadı. Neyse ki Ethem hoca konuya el atmış. NASA’nın yaptığı çalışma sonuçlarına göre ülkemizin dağ zirvelerinde bulunan buzulların kapladığı alanlar 40 yılda önemli miktarda daralma yaşadı.

buzullarimizdaki-kuculme

Cristoforetti: “dünya dışına yerleşmemiz kaçınılmaz”

İlk gökyüzü raporunda adını andığımız, İtalyanların rekortmen astronotu Samantha Cristoforetti, BBC Türkçe servisinden Övgü Pınar’a verdiği röportajda insanlığın dünya dışına yerleşmesinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.

gökyüzü gündemi

• Bugün Sovyet kozmonot Valentina Tereşkova’nın uzaya çıkan ilk kadın olmasının 52. yıldönümü.

valentina_tereskovaUzaya çıkan ilk kadın: kozmonot Valentina Tereşkova

• Plüton’a yaklaşan Yeni Ufuklar (New Horizons) sondası cüce gezegenin yüzeyinin karmaşık bir yapıda olduğunu ortaya çıkardı. Sonda yaklaştıkça bu yaz içersinde Plüton’un yüzünü ayrıntılarıyla görebileceğiz. NASA bu müthiş göreve ilgiyi arttırabilmek için Plüton vakti (Pluto Time)  uygulamasını duyurdu. Böylece cüce gezegenin ne kadar karanlık olduğunu deneyimlemek isteyenler Plüton vaktinde çektikleri fotoğrafı NASA’ya gönderebilecek. Seçilen fotoğraflar, Plüton’un mozaik görüntüsünün içersine yerleştirilecek.

• Türk Astronomi Derneği’nin aylık bülteni olan Gökyüzü dergisi, Haziran 2015 sayısıyla tekrar aramıza döndü.  Eğer hâlâ okumadıysanız, dergiyi pdf formatından bu bağlantıyla cihazınıza indirebileceğiniz gibi, ISSUU üzerinden de takip edebiliyorsunuz.

• Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görev süresi dolan üçlü ‘yurda döndü’. Amerikalı astronot Terry Virts, Rus kozmonot Anton Shkaplerov ve İtalyan astronot Samantha Cristoforetti Soyuz aracıyla Dünya’ya geri dönerken istasyonda 3 kişilik bir ekip hâlâ çalışmalarını sürdürüyor.

150611-overall_a806910057cbd755046493b3e6b917e3.nbcnews-ux-2880-1000

Geri dönenlerden Samantha Cristoforetti 199 gün uzayda kalarak, ‘uzayda tek seferde en uzun süre kalan kadın’ ünvanını kazandı. Bir önceki rekortmen ise Amerikalı Sunita Williams’tı.

Aslında rekor planlanmamıştı. Ekibin inişi nisandaki Progress kazası nedeniyle neredeyse bir ay ertelendi. Böylece Williams’ın 195 günlük rekoru geçilmiş oldu. Cristoforetti aynı zamanda uzayda ilk espresso içen insan ünvanına da sahip!

Bir uzay görevinin bir takım aksaklıklar yüzünden uzaması talihsizlik  sayılabilir mi?

• Mars gezegeninde kaza sonucu mahsur kalan bir astronotu anlatan Marslı romanını alıp okumayı hep erteliyordum, Gökyüzü’ndeki kitap önerilerini görünce alıp okumaya başladım.

İlk olarak bir blog sitesinde yayınlanıp sonra hayranların isteğiyle ekitap olarak satılan en sonunda da yayın haklarını alan yayıncı sayesinde selüloza bürünen Marslı nihayetinde beyaz perdeye de geliyor. Fragmanı yayınlandı bile:

• Uzay endüstrisinde yükselen trendlerden biri fırlatma sistemlerini sağ sağlim yere indirebilmek. Normalde roketler işleri bittikten sonra yeryüzüne düşüyor ve hasar görüyor. Bunları tekrar kullanma şansı olmadığından yeniden üretmek gerekiyor ki bu da önemli bir maliyet kalemini oluşturuyor. Elon Musk gibi yatırımcılar fırlatma sistemlerini zarar görmeden indirip, tekrar kullanmak suretiyle maliyetleri düşürmenin yollarını arıyorlar.

Bu işe Airbus da girmiş. Konseptleri roketin tamamını değil sadece daha değerli olan motor kısmını kurtarmak. İşi biten roket motoru geri klan kısımlardan ayrılıp, kanatlar sayesinde yeryüzüne iniş yapıyor.

• 18 Haziran perşembe günü Ay yeniay evresine girecek: Ay takvimine göre Ramazan ayının ilk günü.

• 21 Haziran’da yaz gündönümü yaşanacak. Geceler bundan sonra uzamaya başlıyor.

TAD yükseköğretimde astrolojiye karşı açıklama yaptı

Önce Aydın Üniversitesi’nda astroloji konulu, YÖK onaylı sertifika programlarını gördük. Sonrasında Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi’nden bilimi hiçe sayan “Astrolojik Kişilik ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki” başlıklı “tez” geldi.

Türk Astronomi Derneği, yükseköğretim kurumlarında yaşanan bu bilimdışı örneklere karşı görüşünü bildirmek ihtiyacı hissetmiş olacak ki, kendi sitesinden Yükseköğretim Kurumlarında Astroloji ile İlgili Faaliyetler Hakkında Türk Astronomi Derneği’nin Görüşleri başlığıyla konuya ilişkin bir yazı yayınladı.

Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji "eğitimi"
Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji “eğitimi”

Astrolojinin bilimsel bir temelinin olmadığının vurgulandığı yazıda şu ifadeler dikkat çekiyor:

Kendisini evrenin merkezine yerleştirmeyen, dolayısı ile başkaları ile uyum içinde yaşama becerisini gösterebilen, entellektüel olarak gelişkin, muhakeme yeteneğine sahip bireyler ancak bilimsel düşüncenin hakim olduğu toplumlarda yetişebilir. Bunun haricinde, kişilere, doğa yasalarını açıkça inkar edecek şekilde, geleceği öngörebileceklerini, başka insanların düşüncelerini okuyabileceklerini “öğretmeye çalışmak” bireyleri bilimsel düşünceden uzaklaştırarak, sağlıksız toplumlar yaratmaktan başka bir işe yaramayacaktır.

Ayrıca astroloji ve fütürizm başlıklı sertifika programıını anayasayı ihlal ettiğine dikkat çekilerek, bahsi geçen sertifika programının durdurulması, benzerlerinin açılmaması ve üniversitelerde yürütülen tez çalışmalarının çağdaş bilimsel yöntemlerle ve konularda yürütülmesi gerektiği ifade ediliyor.

Yazının tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz.

amatör gökyüzü fotoğraf yarışması sonuçlandı

Dünya Astronomi Yılı (DAY 2009) etkinlikleri arasında bir fotoğraf yarışması da vardı. Türk Astronomi Derneği (TAD) ve Optronik Ltd şirketince düzenlenen bu fotoğraf yarışması birkaç hafta önce aklıma gelmişti. Sonucunun ne olduğunu merak edip bir araştırma yaptım fakat herhangi bir şey bulmayı başaramadım.

Nihayet dün bulutsu.org ‘un güncel kısmında yarışmanın sonuçlandığını öğrendim. TAD’nin sayfasında görebileceğiniz derece kazanan fotoğrafların hepsi birbirindnen güzel ve masaüstüne koymalık 🙂

Tolgahan Kılıçoğlu’nun yukarıda gördüğünüz fotoğrafı, kendisine birincilikle beraber Meade LX 90 (20 cm) teleskop da kazandırmış. İkinci Fatih Büyüktaş Meade ETX 125 (12.5 cm), üçüncü Uğur İkizler Meade ETX 90 (9 cm) ve mansiyon ödülüne layık görülen Barbaros Kurt ile Mustafa Erol Bresser ise Lyra (7cm) teleskop kazanmışlar. Tüm kazananları tebrik ediyorum.