31 Ocak süper kanlı mavi ay

31 Ocak 2018 günü gerçekleşecek dolunay, Ay’a dair 3 sıfat taşıyor. Süper Ay, Mavi Ay, Kanlı Ay. Peki bunlar gerçekte ne demek:

Mavi Ay, bir ay içersinde gözüken ikinci dolunaya batı kültüründe verilen isim. Sadece bir isim, renkte herhangi bir değişim görmeyeceksiniz.

Kanlı ay: Bugün tam ay tutulması gerçekleşecek. Tutulma sırasında Ay Dünya’nın atmosferinden kırılan ışınlar sebebiyle kırmızı gözüküyor. Ancak tutulmayı Türkiye’den göremeyeceksiniz.

Süper ay: Ay’ın yörüngesinin en yakın olduğu noktada gerçekleşen dolunay. Tutulmayı göremediğimiz için, Ay’ı gördüğümüzde artık en beri noktasında olmayacak. Aslına bakarsanız sürekli Ay’ı gözlemiyorsanız farkı anlamanız zaten mümkün değil.

süper ay nedir? ne zaman? nereden? nasıl izlenir?

supermoon-perigee-full-moon-apogee-2011-cb-devgun
2011 yılındaki en yakın ve en uzak dolunayların görünür boyutlarının karşılaştırması. Birleşik görüntüyü oluşturan, Hindistan’dan C.B. Devgun.

3 Aralık 2017 tarihinde, “süper ay” veya “süper dolunay” olarak tabir edilen astronomik bir olaya şahit olacağız. Ay’ın, yörüngesinde Dünya’ya en yakın olduğu noktada (yerberi) gerçekleşen dolunaylar süper ay olarak tanımlanıyor. En yakın konumda olması doğal olarak daha büyük görünmesi anlamına gelmekte. Süper dolunaylar çap bakımından ortalama dolunaylara göre %15 kadar daha büyük gözükmekte. Süper dolunayın gökyüzünde kapladığı alansa %30 daha geniş. Ay enberi noktasına ne kadar yakınsa o kadar büyük gözüküyor. Esasen bu küçük farkı hissetmek çok kolay değil ancak süper ay yine de iyi bir gözlem hedefi.

3 Aralık 2017 akşamı yılın ilk ve tek süper ayı gözükecek. Dünya’dan ortalama 382,900 km uzakta olan Ay, bu akşam 357,492 km uzaklıkta olacak.

Ay hem enberi noktasına yakın olacağından hem de ay yanılsaması sayesinde ufka yakınken daha büyükmüş gibi gözükeceğinden (bu daha önemli) akşamın ilk saatlerini değerlendirmek önemli. Ay yanılsamasının ne olduğunu Ay neden ufka yakınken daha büyükmüş gibi gözükür yazısından öğrenebilirsiniz.

süper ay

supermoon-perigee-full-moon-apogee-2011-cb-devgun
2011 yılındaki en yakın ve en uzak dolunayların görünür boyutlarının karşılaştırması. Birleşik görüntüyü oluşturan, Hindistan’dan C.B. Devgun.

14 Kasım’da, 1948 yılından bu yana görülmüş en büyük dolunaya şahit olacağız. Ay’ın yörüngesi çembere çok yakın olsa da tam bir çember değil. Bu nedenle yögüngenin farklı noktalarının Dünya’ya uzaklıkları da farklı. Yörüngenin Dünya’ya en uzak tepe noktası yeröte olarak adlandırılırken en yakın noktası yerberi olarak isimlendirilmekte.

Bir gökcisminin en yakın konumda olması doğal olarak daha büyük görünmesi anlamına geliyor. Süper dolunaylar çap bakımından ortalama dolunaylara göre %15 kadar daha büyük gözükmekte, böylece gökyüzünde kapladığı alan %30 daha geniş oluyor.

super-ay-yorunge