mekikler geç emekli olabilir mi?

Endeavour STS-130 KenKremer
Endeavour STS-130

Barack Obama, Takımyıldız (Constellation) programını iptal etti fakat söz konusu milyarlarca dolarlık endüstri olunca, böylesi bir kararın yankıları uzun sürebiliyor. Özellikle uzay endüstrisine ev sahipliği yapan Teksas ve Florida eyaletlerinin senatörleri, bu iptale karşı çıktılar ve Başkan Obama’yı eleştirdiler. Obama’nın politikasını eleştirmeleri boşuna değil,  Takımyıldız programının iptali ve uzay mekiği programının sona ermesi, Amerikan uzay araştırmalarının kalbi sayılabilecek bu eyaletlerde binlerce kişinin işine son verilmesi anlamına geliyor. Kaynaklara göre en azından 9.000 kişi işsiz kalacak.

Bu ayın başında Teksaslı senatörlerden Kay Bailey Hutchinson, uzay mekiklerinin bu yıl planlanan emekliliklerinin 2012 yılına ertelenmesini önermişti. Senatör, geç emeklilliğin faturasının 2010-2012 arası dönemde 3,4 milyar dolar ek bütçe gerektirdiğini söylerken, NASA’nın 2009 yılında yaptığı benzer bir uzay mekiği uzatma planında (ing. /.pdf) en azından 4,6 milyar dolara ihtiyaç duyulacağı belirtiliyordu.

Bu önerinin kabul edilip edilmeyeceği henüz belirsiz. Fakat  geçen salı günü NASA yöneticisi John Shannon, mekik uçuşlarının uzatılabileceğini söyledi. Uzatmanın gerçekleşmesinde kilit mesele olan paranın geleceği ise meçhul. NASA yöneticisinin söylediğine göre uzay mekiği programını devam ettirmenin maliyeti yıllık 2,4 milyar dolar. Bununla da kalmıyor; kaç uçuş yapmak istediğinize göre maliyetler artıyor.

Ana yakıt tankı -hani şu koca turuncu şey- her uçuşta okyanusa düşüp dibi boyluyor. Bu yüzden her seferinde yenisi üretilmek zorunda. NASA’nın stoklarında 5 tanesi mevcut. Şimdiki plana göre kalan 4 uçuşun dışında bir uçuşa daha yetecek tank var. Daha fazla uçuş için, artık çalışmayan yakıt tankı üretim bantlarının yeniden başlatılması gerekiyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu ve arka planda yeryüzü

Uzay mekiği uçuşları Uluslararası Uzay İstasyonu projesi açısından da önemli. Mekikler istasyona mürettebat, kargo  ve istasyonun parçalarını taşımaktaydı. Mekik seferleri ve istasyonun inşası bittiğinde, kargo ve mürettebat taşıma işi Rus Soyuz uzay araçlarının sorumluluğunda olacak. Bunlara Amerikalı astronotlar da dahil; tabi eğer uzay mekiği seferleri uzatılmazsa.

Bu elbette sonsuza kadar böyle sürmeyecek. NASA, alçak Dünya yörüngesine mürettebat ve kargo taşıma işlerini özel uzay şirketlerine, yani taşeronlara bırakacak. Özel şirketlerin mürettebat taşıyabilme kapasitesine ulaşabileceklerine dair bazı şüpheler olsa da NASA kargo taşıma işi için çoktan anlaşma yapmış durumda. SpaceX firması bu anlaşmaya göre NASA için kargo taşıma aracı tasaralamakla meşgul. Geçtiğimiz salı günü bir uçuş testi gerçekleştirdiler bile.

Bu arada Amerika’nın insanlı uzay uçuşlarının geleceğine yönelik tartışmalar devam ederken, son mekik uçuşunun yaması  seçildi bile:

kaynak: wired.com/../shuttle-hail-mary/ | universetoday.com |