Şişirilebilir uzayaraçları

Güncelleme (6 Haziran): Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki şişirilebilir modül BEAM’e ilk kez bir astronotun girmesi planlanıyor. Modüle giriş yapacak olan kişi ise saatlerce süren şişirme operasyonunu yürüten astronot Jeff Williams olacak. Modül bir hava kilidine bağlı olduğu için şu an istasyon ortamıyla doğrudan bağlantısı yok.

Ağır yükleri uzaya taşımak maliyet açısından zorlayıcı. Yörüngeye çıkarılacak şeyleri sınırlayan bir diğer faktör ise hacim. Uzay araçlarının rokete sığdırılabilir olması için fazla büyük olmaması gerekiyor.

Uzaydaki insanlı görevler içinse yüksek hacimler, daha rahat yaşam ve çalışma ortamları yaratmak için şart. Bu soruna çözüm için şişebilir modül tasarımları öteden beri mevcuttu. Nihayet bu model Uluslararası Uzay İstasyonu’nda test edildi.

sisebilir-modul
Modülün genişlemesine dair öne çıkan 4 senaryo.
beam-expanded
hava ile şişirilen BEAM’in genişleme safhaları. hareketli görüntü için tıklayın (4 MB)

8 Nisan’da SpaceX şirketinin Dragon kapsülü işle Uzay İstasyonu’na ulaşan, Bigelow şirketinin geliştirdiği BEAM (The Bigelow Expandable Activity Module/Bigelow Genişleyebilir Aktivite Modülü) adı verilen Modül, Robot kol yardımıyla İstasyonu’nun hava yerleştirildi.

sisebilir-modul-robot-kol

Sonrasında toplamda 7 saat süren bir operasyonla içersine basınçlı hava verilerek adeta balon gibi şişirilip, genişletildi. Genişletme operasyonunu gerçekleştiren astronot Jeff Williams kısa sürelerle içeriye hava verdi. Her seferinde modül kontrol edildiğinden işlem uzun sürdü.

jeff-williams-BEAM
Jeff Williams

Hava kilidi sayesinde istasyonun geri kalanından ayrılan modülde herhangi bir sorun yaşanırsa İstasyonu ve içindeki mürettebatı tehdit edemeyecek.

Deney boyunca veri toplayacak olan sensörler sayesinde, modülün uzaydan gelen mikro meteor çarpmalarına dayanıklılığı, zararlı ışınımlara karşı yalıtımı gibi önemli bilgilere ulaşılacak.

Bu tarz modüller ileriki yıllarda, yörüngedeki uzay otellerinde, Ay ve Mars görevlerinde kullanım alanı bulacaktır.

kaynak: NASA | NASA 2 [başarılı genişleme sonrasındaki haber] |