12 Ocak

12 Ocak günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1866 – Kraliyet Havacılık Topluluğu (The Royal Aeronautical Society) Londra’da kuruldu.

1986 – Uzay mekiği Columbia, STS-61-C görevi için fırlatıldı. Bu uçuşta Amerikan Kongre üyesi Bill Nelson görev yükü uzmanı olarak uzaya çıkarak, astronotluk yapan ikinci meclis üyesi oldu. STS-61-C Challenger faciasından önceki son uzay mekiği uçuşuydu. Columbia 18 Ocak’ta yere indikten sadece on gün sonra Challenger faciası gerçekleşecekti.

1997 – Uzay mekiği Atlantis, STS-81 görevi için, Rus uzay istasyonu Mir ile kenetlenmek üzere fırlatıldı. Mir’de astronot John E. Blaha ile yer değiştiren Jerry M. Linenger, uzay istasyonunda dört ay geçirecekti.

Atlantis’ten görülen Mir.

2005Deep Impact (Derin Darbe) Cape Canaveral’dan Delta II roketi ile fırlatıldı. Deep Impact‘in öncelikli görevi, bir kuyrukluyıldızın yüzeyinin altını araştırmaktı. Uzayaracı, daha önce hiç görülmemiş malzemeleri ortaya çıkarmak ve bir kuyrukluyıldızın iç bileşimi ve yapısı hakkında ipuçları sağlamak için Tempel 1’e özel bir çarpma aracı yolladı. Deep Impact, Tempel 1’i bilim namına vurduktan sonra başka bir kuyrukluyıldızın daha yakınından geçti ve Eylül 2013’te görev sonlandırılana kadar yaklaşık 500,000 fotoğraf yolladı.

Deep Impact’in sanatçı gözünden tasviri.
Deep Impact tarafından vurulan Tempel 1 kuyrukluyıldızı.

12 Ocak günü doğanlar ve ölenler:

1903 – Sovyet fizikçi ve akademisyen Igor Kurchatov doğdu (ö. 1960)
1907 – Sovyet roket mühendisi ve uzayaracı tasarımcısı Sergei Korolev doğdu (ö. 1966). Korolev, Uzay Yarışı’nda Sovyetler Birliği’nin önemli atılımlarının birçoğuna imzasını attı: Sonradan Soyuz, Vostok fırlatma araçlarının temelini oluşturan R-7 Semyorka roketini tasarladı; ilk uydu olarak Sputnik 1’in, uzaya ilk canlı olarak Laika’nın ve ilk insan Yuri Gagarin’in gönderilmesinde önemli bir rol oynadı. Her ne kadar tamamlanmasa da SSCB’nin Ay’a insanlı yolculuk çalışmalarının da başında bulundu.

Sergei Pavloviç Korolev

1994 – Estonyalı fizikçi ve filozof Gustav Naan öldü (d. 1919)
2003 – İngiliz fizikçi ve casus Alan Nunn May öldü (d. 1911)

6 Ekim

6 Ekim günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık olayları:

1977: Mikoyan MiG-29’un ilk prototipi ilk kez uçtu.

1995: İlk ötegezegen keşfi: bir başka yıldızın yörüngesinde yeni bir gezegenin varlığı Nature dergisinde yayınlandı. 51 Pegasi b ismini alan ötegezegen Kanatlıat (Pegasus) takımyıldızı sınırlarındaki bizden 50.45 ışık yılı uzaklıkta 51 Pegasi yıldızı yörüngesinde bulunuyor.

1997: Atlantis uzay mekiği STS-86 uçuşunu Kennedy Uzay Merkezi’ne iniş yaparak başarıyla tamamladı. Mir uzay istasyonunu ziyaret eden yedinci uzay mekiği görevi olan STS-86’daki mürettebat üyelerinden David A. Wolf, C. Michael Foale ile görev değişimi yaparak Mir’e transfer oldu. Bu sayede Rus uzay istasyonundaki ABD’li astronot varlığı sürdürülmüş oldu. Wolf, NASA ve Rus Uzay Ajansı işbirliğinin 1B Fazı’nı devam ettirmek için Mir’de yaşayan altıncı ABD astronotu oldu.

2007: Jason Lewis, Dünya’nın çevresini sadece insan gücüyle dolaşan ilk insan oldu. Lewis Dünya’nın çevresini dolaşabilmek için 4,833 günde 74,842 km yol katetti. Başlangıç meridyeninden başlayan yolculuk, sadece insan gücüyle çalışan pedallı bir tekneyle yine başlangıç meridyeninde sonlandı.

Musa Manarov: uzayda bir yıldan uzun kalan ilk insan

22 Mart 1951 günü Bakü’de doğan Musa Khiromanovich Manarov, uzayda bir yıldan çok süre geçiren ilk insan oldu. Kendisi ayrıca uzaya çıkan ilk ve son Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti vatandaşıdır.

Musa Manarov 1987 sonunda çıktığı Mir uzay istasyonunda 1 yıl görev yaptı. Daha sonra 1990 yılındaki Mir göreviyle beraber toplam 541 günü uzayda geçirdi. Bu görevlerde 7 kez uzay yürüyüşü yaptı.

Manarov 1987’deki ilk görevinde Soyuz TM-4 ile yörüngeye çıktı. Soyuz uzayaracı, Mir uzay istasyonuna kenetlendikten sonra Manarov burada 1 yıl geçirerek “uzayda bir yıl geçiren” ilk insan oldu.

1990 yılında Manarov Mir’e bir kere daha çıktı. 176 günlük görev süresince Manarov Dünya’nın gözlemlenmesi ve uzayda inşaa üzerine çalıştı. Bu görevde 20 saat uzay yürüyüşü yaptı.

Manarov’un müzik sevgisi 🙂 :

“Hərdən musiqi dinləyirdik. “Mir”də fransız Jan-Lu Kretyenlə birlikdəydik. Mən açıq kosmosda işləyən kosmonavtlar üçün Azərbaycan instrumental musiqisini səsləndirərdim. Amma stansiyada ikimiz olanda, birlikdə açıq kosmosa çıxanda musiqiyə vaxt qalmırdı.”