51 Pegasi b: keşfedilen ilk ötegezegen

Güneş dışındaki bir yıldızın yörüngesinde keşfedilen ilk gezegen 51 Pegasi b’dir. Keşfi 6 Ekim 1995 günü yayınlanan Nature dergisinde dünyaya duyurulan ve Dimidium olarak da bilinen bu ötegezegen, Kanatlıat (Pegasus) takımyıldızı sınırlarındaki bizden 50.45 ışık yılı uzaklıkta 51 Pegasi yıldızı yörüngesinde bulunuyor.

Bu önemli keşfin sahipleri olan Michel Mayor ve Didier Queloz, Haute-Provence Gözlemevi’nde kurulu ELODE spektrograf (tayfölçer) ile ışınsal hız metodunu kullanarak gezegenin varlığını tespit ettiler.

Jüpiter’in yaklaşık yarısı kütleye sahip Dimidium, yıldızı olan 51 Pegasi’nin çevresinde 4 günde bir dönüyor. Bu yüksek yörünge hızı (136 km/s) elbette yıldızına çok yakın hareket etmesiyle mümkün oluyor. Ortalama yörünge uzaklığı sadece 7,880,000 km veya 0.0527 astronomik birim. Dünya’nın Güneş’ten 150 milyon km kadar uzakta olduğunu düşünürsek 8 milyon km bir yıldız sistemi için çok yakın bir mesafesi ifade ediyor.

Bir ötegezegenden yansıyan görünür ışık spektrumunun ilk doğrudan tespiti de 51 Pegasi b’de yapılmıştır. Gökbilimciler, Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki La Silla Gözlemevi’nde Yüksek Hassasiyetli Radyal hız Gezegen Arama (HARPS) aletini kullanarak Dimidium’dan gelen ışığı incelemeyi başardılar. Bu araştırma, gezegenin kütlesinin 0,46 Jüpiter kütlesi olarak hesaplanmasında kullanıldı.

Ötegezegen resmi adının yanı sıra Bellerofon olarak da anılıyor. Bellerofon Yunan mitolojisindeki kahramanlardan birisi. Cadmus ve Perseus ile birlikte en büyük kahraman ve canavar avcısı olarak anılır. Athena’nın büyülü dizgini yardımıyla kanatlı at Pegasus’u yakalayıp tanrılara katılmak için onu Olimpos dağına sürer; fakat tanrılar bundan pek hoşlanmaz.

51 Pegasi yıldızı.

51 Pegasi

51 Pegasi yıldızı, Güneş benzeri, anakol grubuna giren bir yıldız. Güneşe göre ömrünün artık daha ileri bir aşamasında. Görünür parlaklığı 5.49 olan bu yıldızı uygun koşullarda gözle görebilmek mümkün ama teleskopla bakmak size ötegezegeni doğrudan göstermeyecektir ne yazık ki. Meraklısı için konum bilgisi şöyle:

Sağ açıklık: 22h 57m 27.9804s, dik açıklık: +20° 46′ 07.7822″.

Pegasus takımyıldızına bağlı Pegasi 51’in konumu.

Kaynak: eso.org | NASA | wikipedia.org |