Merkür Geçişi – 8 Kasım 2006

8 Kasım Çarşamba günü, Merkür gezegeni Güneş’in önünden geçecek. Ama boşuna heveslenip takvimlerinize işaret koyma zahmetine girmeyin, çünkü bu olay Türkiye’den izlenemeyecek. İşte Merkür Geçişi’nin izlenebileceği ve izlenemeyeceği bölgeler:

merkur_gecis_bolgeler_k.jpg

Geçiş boyunca, Merkür’ün minicik diski -siyah ve kusursuz biçimde yuvarlak- Güneş‘in yüzünde yavaşça kayacak. Güneş’in yalnızca çok küçük bir noktası kapanacak, bu yüzden Güneş’e bakmak her zamanki kadar tehlikeli olacak. Ama müsait bir filtre ve bir parça düş gücüyle, Merkür Geçişi harkülade bir deneyim olabilir.

Güneş’i güvenli bir şekilde gözlemlemenin pek çok yolu vardır. Örneğin tutulum gözlükleriyle ya da iğne deliği projektörü yöntemi ile. Bu şekliyle, hiçbirşey canınızı yakamaz. Güvenli güneş gözleminin nasıl yapıldığını öğrenmek için Tübitak Ulusal Gözlemevi‘nin (TUG) konuyla ilgili sayfasını ziyaret etmek için tıklayınız.
DİKKAT : Güneş’e koruyucu bir filtre, cam, vs. olmaksızın doğrudan bakmak KÖRLÜĞE YA DA KALICI HASARLARA SEBEP OLABİLİR !!!

merctrans500a.gif

Yukardaki resimde Merkür’ün Güneş önünden geçiş animasyonunu görüyorsunuz (Larry Koehn‘in izniyle)

Geçişi izlerken akla gelebilecek bazı şeyler var: Merkür inanılmaz derecede gizemli. Gezegenin yarıdan fazlası hakkında hiç bir şey bilmiyoruz. 70’lerin ortasında Mariner 10 gittiğinde, Merkür’ün kraterli yüzeyinin sadece %45’ini fotoğraflamayı başarabilmişti. Diğer yüzünde neler uzanıyor? Daha fazla krater? Yoksa tamamen tahmin edilmeyen birşeyler mi? Kuramlar yürütmekte özgürsünüz, zira Merkür’ü ziyaret edecek olan bir sonraki NASA uzay aracı, MESSENGER muhtemelen 2011’e kadar yörüngeye girmeyecek.

Merkür’ün en büyük gizemlerinden bir tanesi kutuplarında. Dünya’daki radarlar Merkür’e sinyal gönderdiler ve kutuplardaki kraterlerden çok güçlü bir yankı aldılar. Gözde açıklamalardan biri buz. Merkür’ün gün ışığı alan yüzeyi 400° C‘ye kadar ısınıyor, derinlerdeki sıcaklık, karanlık kutup kraterlerinde -200° C’nin altına iniyor. Eğer buzdan bir kuyruklu yıldız bu kraterlerden birine inerse (ya da bahsettiğimiz kraterleri yaratırsa), kuyruklu yıldızın buzları darbeden ötürü buharlaşacak, olasılıkla da yeniden donacak ve etrafta tutunabilecektir. Kuşkucuların söylemeyi sevdiği gibi, ama, “bu sadece bir teori”, MESSENGER’ın doğruluğunu kontrol edeceği diğerleri gibi.

merk_kraterler.jpg

Diğer bir bulmaca ise Merkür‘ün buruşukluğu. Yerbilimciler bunları “yuvarlar uçurumlar” olarak adlandırıyor. Uçurumlar kuru üzüm üzerindeki kırışıklar gibi, bir büzülme çağının işareti olabilirler. Merkür aslında ağır demir merkezin soğuyup küçülmesi yüzünden kendi üstüne çöküyor olabilir. Bu fikri doğrulamak için, MESSENGER Merkür’ün, merkezinden sıçrayan manyetik alanının haritasını çıkartacak. Eğer merkez çöküyorsa, çökme gezegenin manyetizmasında ispiyoncu işaretler bırakabilir. MESSENGER aynı zamanda bunun gerçekte küresel bir olay olup olmadığını doğrulayabilmek için, yuvarlak uçurumların izini gezegenin diğer yüzünde de sürecek.

Kaynak: science.nasa.gov/2006 transit of Mercury | http://www.shadowandsubstance.com/ |