Mars ve Neptün yakın konumda

Önümüzdeki birkaç gece boyunca Neptün’ü gökyüzünde Mars ile beraber görebilirsiniz. İki gezegenin gökyüzündeki görünür mesafesi 2 ark dakikadan daha az olacak. Mars’ın geçtiğimiz yazdaki yakın konumunda gördüğümüz halinden eser kalmasa da görünür boyutu hâlâ Neptün’ün 4 katı. Şu an Mars 8.9″, Neptün 2.2″ görünür çapa sahip.

Mars bize 14 ışık dakikası uzaklıkta, Neptün ise 4 ışık saati uzağımızda. Bundan ötürü gökyüzünde Mars daha hızlı biçimde yer değiştiriyor. İkiliyi gözlem için acele etmeniz gerekiyor yani.

6 Aralık 2018, Mars ve Neptün’ün 1 derecelik alandaki görüntüsü. Kaynak: Sky and Telescope

Neptün’ü 7.6 cm (3 inç) ve daha büyük çaplı bir teleskop ile kolayca görmek mümkün. Daha büyük çaplı teleskoplar iki gezegenin renkleri arasındaki ayrımı daha keskin biçimde gösterecektir. Neptün atmosferindeki metan gezegene mavi rengini veriyor; Mars’ın kızıl rengi ise demir oksitten kaynaklanıyor, yani bildiğiniz pastan.

kaynak: Bob King, Sky and Telescope

Mars InSight başarıyla indi

NASA’nın yeni Mars robotu InSight (içgörü) Kızıl Gezegen’in yüzeyine başarılı biçimde inmeyi başardı. Yelpaze biçimli güneş panellerini de sorunsuz açılan InSight artık Mars’ın iç yapısını incelemek için çalışmaya koyulacak.

Mars InSight hakkında detaylı yazıya buradan ulaşabilirsiniz

InSight’ın inişten sonra gönderdiği ilk görüntü

Şimdiye kadar gezegenin yüzeyi ve atmosferini araştırmak için pek çok araç gönderilmişti. Mars’ın yüzeyinde sabit biçimde çalışacak olan InSight şimdiye dek hiç çalışılmamış bir alan olan Kızıl Gezegen’in iç yapısı hakkında önemli bilgiler edinmemizi sağlayacak.

5 metrelik sondajla Mars’ın içine sokulacak olan araç sayesinde Mars’ın çekirdek, manto ve kabuğunun kalınlık, yoğunluk ve diğer yapılarına dair daha çok fikir sahibi olmamızın yolu açılacak.

kaynak: space.com/42550-insight-mars-lander-solar-arrays-deployed.html |

Mars InSight

NASA’nın robotik yüzey aracı InSight (Interior exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) 26 Kasım 2018 tarihinde Mars gezegenine ulaşacak. Araç 2018’in Mayıs ayında fırlatılmıştı.

360 kg ağırlığındaki araç gezgin robotlardan değil; ineceği yer olan Elysium Düzlüğü denilen bölgede sabit olarak kalıp gözlemlerini yapacak. Bunun için gereken enerjiyi 450 Watt’lık güneş panelleri sağlayacak.

Bugüne dek NASA Mars’a pek çok gezgin robot göndermişti. Başka ülkelerin uzay ajanlarıyla beraber farklı uydular da yörüngeden Mars’ı incelemekte. Dolayısıyla Kızıl Gezegen’in yüzeyi, atmosferi, iyonosferi hakkında epeyce bilgi sahibiyiz. InSight ise şimdiye dek araştırma yapılmamış bir alana yönelik özel bir araç: Mars’ın jeolojisi.

İçinde bir sismograf bulunan InSight, Mars’ta sismik aktivite olup olmadığını inceleyecek ve deprem meydana gelip gelmediğini ortaya çıkaracak. Mars’ın çekirdek, manto ve kabuğunun kalınlık, yoğunluk ve diğer yapılarına dair daha çok fikir sahibi olmamızı sağlayacak. InSight görevi sırasında 5 metrelik sondaj gerçekleştirecek. Bu görevin sadece Mars değil, karasal gezegenlerin oluşumuna dair bilgimizi arttırması umut ediliyor.

kaynak: insight.jpl.nasa.gov

Mars 2020’nin iniş noktası belli oldu

NASA yeni Mars gezgin robotu olan Mars 2020’nin resmi iniş noktasını duyurdu: Jezero Krateri. Kızıl Gezegen’in yüzeyi üzerinde çalışılacak nokta için NASA 5 yıl boyunca 60 kadar olası iniş noktası adayı bölgeyi inceledi.

İniş için seçilen zengin coğrafi özelliklere sahip yüzey 3.6 milyar yaşında ve gezegen evrimi ve astrobiyoloji hakkında önemli soruların yanıtlarını taşıma potansiyeline sahip.

Jezero Krateri

Jezero Krateri bu özelliğini antik bir göl-delta sistemi olmasına borçlu. Mars gezgininin en az 5 farklı kaya türünden örnekler alabilmesine olanak tanıyor. Eğer Mars’ın geçmişinde yaşam varsa, bunun ortaya çıkmasının en olası olduğu kil ve karbonat mineralleri de bahsedilen türlere dahil. Bunlar haricinde araştırma sahası aynı zamanda geniş bir su havzasından gelen çok çeşitli mineraller içeren materyallerin toplandığı bir bölge.

İncelemek için çok iyi bir seçenek olsa da iniş noktasının aracın güvenle Mars’a ayak basabilmesine olanak sağlaması gerekiyor. Çok sayıda küçük kraterin olduğu, antik nehirler sebebiyle irili ufaklı kayaların sürüklendiği, çukur ve tepelerin olduğu bölgeye güvenli iniş yapmak çok kolay bir iş değil.

NASA’nın Mars’a iniş konusunda on yıllara yayılan tecrübesi burada devreye giriyor. Mars yüzeyine araçlar nokta atışıyla kondurulamıyor. Bir iniş bölgesi seçip bu bölge içinde bir noktaya inmesi sağlanıyor. Başka hiçbir ülke Mars’a güvenle inebilmiş değilken Mars’a pek çok başarılı iniş gerçekleştiren NASA teknolojik olarak o kadar iyileşti ki artık 2012’de Kızıl Gezegen’e konan Curiosity (Merak) gezgini için gereken iniş bölgesini %50 oranında küçültmüş durumda. Bu da daha güvenli iniş için daha fazla şans demek. Ayrıca NASA’nın geliştirdiği roket destekli iniş sistemi, gezgini zararlı olabilecek noktalardan uzak tutacak biçimde tasarlandı.

Mars 2020 Florida’daki Cape Canaveral Hava Üssü’nden fırlatılacak.

MARS 2020 hakkında detaylı bilgi için: https://www.nasa.gov/mars2020

kaynak: https://www.nasa.gov/press-release/nasa-announces-landing-site-for-mars-2020-rover

Haftalık Gökyüzü Raporu – 39

UBAKUSAT yörüngede

Türkiye’nin 5. küp uydusu olan UBAKUSAT geçtiğimiz cuma günü Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan (ISS) yörüngeye bırakıldı. Dünya’nın farklı yerlerindeki radyocular, amatör radyo haberleşmesini de hedefleyen uydudan  güçlü ve stabil sinyal aldıklarını duyurdular.

Japonya üzerinde yakalanan telemetri verisi.

Uber’in uçan taksisi tanıtıldı

Uber’in 2020 yılında kullanılmaya başlamasını planlanladığı uçan araba için tasarım modellerini tanıttı. Uçan araba prensipte helikoptere benzese de gövdesi uçağı andırıyor. Elektrikle çalışan araç, geleneksel helikopterlere göre daha sessiz ve ucuz olacak.

Uber’in uçan arabası.

Mars’a helikopter

NASA da helikopterlerle ilgileniyor: Mars’ta uçurmak için. Gezegenin cılız atmosferi oldukça seyrek (Dünya atmosferinin %1’i kadar). Dolayısıyla Mars’ta herhani bir şekilde uçmak kolay bir iş değil. 2013 yılında tasarlanmaya başlayan Mars helikopteri 1.8 kg ağırlığında ve gövdesi bir voleybol topu büyüklüğünde olacak. Pervanesinin kanatları ise ince atmosferde havalanabilmek için Dünya’daki emsellerinden 10 kat daha uzun tasarlanıyor.

Bir sonraki Mars görevi olarak planlanan Mars 2020 projesine dahil olan helikopter, onu taşıyan gezgin robottan ayrılarak istenilen bölgenin hava fotoğraflarını çekecek. Böylece gezginin hangi yöne ilerlemesinin daha iyi olacağı kestirilebilecek. Şimdiye dek başka bir gezegenin atmosferinde uçan bir araç geliştirilmemişti. Eğer başarı sağlanırsa Mars helikopteri bu açıdan bir ilk olacak.

Türkiye’nin ilk F-35’i havalandı

Türk Hava Kuvvetleri için üretilen ilk F-35 test uçuşu için ilk kez havalandı. F-35, NATO ülkelerinin F-16’ların yerine kullanılması planlanan yeni nesil savaş uçağı. Çeşitli ihtiyaçlara yönelik olarak F-35a, F-35b, F-35c gibi farklı varyasyonları var. F-35 geliştirme projesi oldukça maliyetli oldu. Bu nedenle F-35’lerden çok miktarda satılması gerekiyor.