Mars 1

Sovyetler Birliğinin Mars sonda programının ilk aracı olan ve 1962 Beta Nu, Mars 2MV-4 ve Sputnik 23 olarak da adlandırılan Mars 1 uzay sondası 1 Kasım 1962 tarihinde fırlatıldı. Bu aynı zamanda Mars’a araç yollamak için yapılan ilk başarılı fırlatmaydı. Ne yazık ki görevin tamamı başarılı geçmedi ve yakın geçişten önce iletişim kaybedildi.

Mars 1

1 Kasım 1962 günü Baykonur Kosmodromu’ndan bir Molniya roketi ile fırlatılan sonda, 21 Mart 1963 günü Dünya’dan 106,760,000 km uzaklıkta, anten yönlendirme sisteminde yaşanan bir hatadan kaynaklandığı düşünülen sorun sebebiyle sondayla iletişim kesildi. Sondanın Kızıl Gezegen’e 19 Haziran 1963’te 193,000 km yakın geçiş yaptığı düşünülüyor. Ardından uzayaracı Güneş merkezli bir yörüngeye girdi.

Mars 1 anısına SSCB’de basılan pul.

Venera sınıfından modifiye edilmiş bir uzayaracı olan Mars 1, 3.3 metre uzunlukta ve 1 metre çapta silindirik bir gövde yapısına sahipti. 893,5 kg ağırlıktaki araç gücünü 4 metre genişliğinde 2.6 m2 güneş panellerinden alacak biçimde üretilmişti. Kızıl gezegenin 11,000 km yakınından geçmesi planlanan araç, yüzeyin fotoğraflarını çekecek ve kozmik radyasyon hakkında veri gönderecek biçimde tasarlanmıştı.

Uzayaracı Dünya ile iletişim için desimetre dalga boyunda (32 cm) radyo dalgalarını kullanan yüksek kazanımlı bir parabolik antene sahipti. Bu sistem güneş panellerine bağlı iki adet çok yönlü, 1.6 metre dalga boyu vericisi ile desteklenmişti. Deney modülünde ise 8 cm dalga boyunda TV görüntüsü göndermeye yarayan bir anten bulunuyordu. Bu modülde ayrıca 5 cm dalga boyu vericisi bulunuyordu.

(Dalga boyu yükseldikçe daha uzun menzilde kullanım mümkün olur ancak veri hızı azalır.)

Mars 1 ile elde edilen bilimsel sonuçlar

  • Sonda, 6,000 ile 40,000 km irtifa aralığında her iki dakikada bir mikro meteor çarpışması kaydetti. Bu meteorlar Taurids meteor yağmurundan kaynaklanıyordu. Dünya’dan uzaklaştıktan sonra 20-40 milyon km aralığında da benzer yoğunlukta mikro meteor varlığı tespit etti.
  • Manyetik alanın şiddetini ortalama 3–4 nanotesla olarak ölçü. Manyetik alan en fazla 6-9 nanotesla ölçülen pikler yapıyordu.
  • Güneş rüzgarı tespit edildi
  • Dünya etrafındaki radyasyon bölgeleri tespit edildi ve bunların değerleri doğrulandı.

kaynak: nssdc.gsfc.nasa.gov | wikipedia.org |