Mariner 2

Mariner 2 isimli uzay sondası 14 Aralık 1962 günü Venüs’e 34000 kilometreye kadar yaklaşarak bir gezegene yakın geçiş yapan ilk uzayaracı oldu. Mariner 2 NASA ve JPL tarafından geliştirilip 27 Ağustos 1962’de fırlatılmıştı.

Mariner 2’nin temsili resmi. NASA/JPL

Geçiş sırasında gezegenlerarası uzay ve Venüs atmosferine dair elde ettiği değerli verileri de Dünya’ya göndermeyi başardı. Bu veriler sayesinde Venüs’ün kendi etrafında diğer gezegenlerin aksi yönde döndüğü saptandı.

Gezegene dair öğrendiğimiz diğer bir önemli şey ise sıcaklığıydı. Gezegenin atmosfer sıcaklığı en az 425°C olarak ölçülmüştü. Böylece, Dünya’nın kız kardeşi olarak anılan Venüs’ün gerçekte cehennemi andırdığı anlaşıldı. Kurşunun erimiş halde bulunduğu bu sıcaklık, gezegenin hem gündüz hem de geceyi yaşayan yarıküresinde görülüyordu.

Venüs’ün morötesi filtreli görüntüsü. JAXA/ISAS/DARTS/Damia Bouic

Carl Sagan Venüs’ün bu kadar sıcak olmasının sebebi olarak sera etkisi teorisini ortaya koydu. Buna göre atmosferdeki karbondioksit gibi sıcaklığı tutan gazlar Venüs’ün aşırı ısınmasına neden olmuştu. Bugünse biz insanlar kendi atmosferimizdeki sera gazlarının aşırı biçimde artmasına neden oluyoruz. Sonuç ısınan bir gezegen. Venüs’ten çok geç olmadan bir ders çıkarmamız gerekiyor.

Gezegene ulaşıp atmosferine dair daha detaylı bilgiler göndermeyi başaran uzayaracı ise Venera 4 olmuştu. Sovyetler Birliği’nin gönderdiği Venera 4 aynı zamanda başka bir gezegene ulaşıp veri gönderen ilk uzayaracı oldu.

kaynak: NASA [1] [2] |

MESSENGER’ın son yakın geçişi

Siz bunları okurken muhtemelen, NASA’nın MESSENGER uzay sondası Merkür’e üçüncü ve son yakın geçiş yapmış olacak. Yakın geçiş, gezegenin kayaç yüzeyinin yalnızca 88 km (142 mil) üzerinde gerçekleşecek. Dünya’da uzayın sınırı 100 km olarak kabul ediliyor!

Şimdiye dek, gezegen yüzeyinin yüzde 90’ı görüntülendi. MESSENGER’dan önce Merkür’ün sadece yarısı biliniyordu. Gezegene yine 3 kez yakın geçiş yapan Mariner sondası tarafından gezegenin aynı bölgesini görüntülenmiş ve MESSENGER’a kadar geçen onlarca yıl boyunca bilim insanları bu bilgilerle yetinmek zorunda kalmıştı.

MESSENGER bu yakın geçişte, bir önceki geçişte elde edilen verilerle seçilen bilimsel olarak ilgi çekici hedeflerin yüksek çözünürlüklü, renkli görüntülerini yakalayacak.  Uzayaracı ayrıca gezegenin hiperaktif uzay havası hakkında da bilgiler sağlayacak.

Merkür’ün çok ince atmosferi de ilgi çekici gözlem hedefleri arasında. Güneş’e olan yakınlığından ötürü Merkür atmosferi, Dünya atmosferinin maruz kaldığından 15 kat daha güçlü güneş rüzgarı şoklarına maruz kalıyor. MESSENGER 2008 yılındaki yakın geçişinde,  gezegenlerarası boşluğa uzanan, bükülmüş manyetik alan demetlerinin oluşturduğu manyetik hortumlarla karşılaşmıştı.

Bu son yakın geçişin ardından, 2011’de, uzay arac Merkür’ün yörüngesine oturacak. Görevin yörünge safhasında asıl hedef yüzeyin bileşimini öğrenmek.

kaynaklar: spaceweather.com | science.nasa.gov/headlines/y2009/23sep_mercuryflyby3.htm | nasa.gov/mission_pages/messenger/media/final_pass.html