Messier 56 (M56 – NGC 6779)

Çalgı takımyıldızı yöresinde bulunan küresel yıldız kümesidir. Charles Messier tarafından 19 Ocak 1779 yılında keşfedildi. Dünya’dan uzaklığı yaklaşık 32.900 ışık yılı, genişliği ise 84 ışık yılıdır. Kümenin toplam kütlesi Güneş’in 230 bin katıdır.

Galaksi merkezine 9.5-9.8 kilo parsek (kpc) uzaklıkta, galaktik düzlemin ise 1.5 kpc üzerinde Samanyolu’nun dönüşüne ters biçimde hareket eder. Bu ters hareketten ötürü eski bir cüce gökadanın Samanyolu ile birleşmesi sırasında ortaya çıktığı düşünülmekte. Messier 56’nın tahmini yaşı 13,7 milyar yıldır.

Nasıl gözlemlenir?
Çalgı’nın köşegeninde Vega‘nın karşı ucundaki yıldız olan Sulafat (γ Lyrae) ile Kuğu takımyıldızın’daki Albireo (β Cygni) arasında kalmaktadır. Gökyüzünde 8.8 arc dakikalık bir alan kaplar. Bulunduğu bölge bakımından Çalgı’daki M57, Halka Bulutsusu’na yakın sayılır.

Halka Bulutsusu (M57) nasıl gözlenir?

Roberto Mura,
via Wikipedia

Çalgı takımyıldızında yer aldığından ötürü en iyi gözlem zamanı elbette yaz ayıdır.

En parlak yıldızı 13. kadirdedir. En parlak 25 yıldızının parlaklık ortalaması ise 15.31 kadirdir.  M56’nın görünen parlaklığı ise 8.3 kadirdir. Fazla parlak olmadığı için M56 dürbünler için oldukça zorlu bir hedef olacaktır. Parlak veya büyük bir hedef olmadığından karanlık bir gökyüzüne ihtiyaç var. Güç de olsa 50-80 mm dürbünler ile flu bir yıldız biçiminde farkedilmesi uygun koşullarda mümkün.

10 cm çaplı bir teleskop ile ışık topu biçiminde görülebiliyor ancak detaylar bu çözünürlükte açığa çıkmaz. Yıldızlarının fark edilebileceği aha detaylı bir gözlem için 20 cm (8 inç) çaplı bir teleskop önerilir.

Messier 56 ve ona görece yakın konumda bulunan Messier 57 (Halka Bulutsusu).
Görsel Wikisky via messier-objects.com

Messier 56’nın keşif tarihçesi

İlk olarak 19 Ocak 1779’da Charles Messier’in fark edip “yıldızsız bulutsu” notuyla katoloğuna kaydettiği Messier 56 yıldız kümesinin yıldızlara sahip olduğunu  William Herschel keşfetti. Herschel M56’yı “4 ya da 5 dakika çapa çok sıkışmış küçük yıldızların küresel kümesi” olarak tanımlamış.

John Herschel cismi 1825 yılında h 2036 adıyla, daha sonra ise Genel Katalok’a GC 4485 ismiyle kaydediyor.

kaynak: wikipediamessier-objects.com |

Hilal Bulutsusu – NGC 6888

Fotoğraf: J-P Metsävainio

15 Aralık 1792’de Wilhelm Herschel tarafından keşfedilen, NGC 6888 katalog numaralı Hilal Bulutsusu, Kuğu Takımyıldızı’na dahil olup bizden yaklaşık 4700 ışıkyılı uzaklıktadır. Bir salma bulutsusu olan NGC 6888, merkezinde yer alan parlak büyük kütleli yıldızın güçlü rüzgarları ile şişen 25 ışık yılı genişliğinde kozmik bir balona benzer.

Yıldızın saçtığı maddeden oluşan bu rüzgar saniyede 2000-3000 km hızla yol alırken bulutsuyu oluşturan gazların yıldızdan dışa doğru harekete geçmesine neden olur.

Wolf-Rayet yıldızı olarak sınıflandırılan bu yıldız o kadar büyük kütlelidir ki her 10 bin yılda Güneş’in kütlesine eş miktarda madde püskürterek güçlü bir yıldız rüzgarı oluşturur. Bu nefesi kuvvetli dev yakıtını muazzam hızla tüketirken ömrünün sonuna da yaklaşıyor. Nihayetinde bir üstnova patlaması ile sönecek.

Hilal Bulutsusu nasıl gözlenir?

Kuğu Takımyıldızı’na dahil olduğu için en iyi gözlem zamanı yaz aylarıdır. 4700 ışıkyılı uzaklıkta bulunduğu için görmesi kolay bir hedef değil. Çok karanlık yerlerde daha küçük teleskoplarla görülebilse de gözlem için 8 inç (20cm) çaplı bir teleskop önerilmekte.

Yine yaz döneminde iyi gözlenebilen +8.8 kadirden Halka Bulutsusu gökyüzünde Hilal’e komşu takımyıldızda yeralıyor. Aynı gece iki bulutsuyu gözlemleyebilirsiniz.

kaynak: cosmos magazine | bulutsu.orgoneminuteastronomer.com