Airlander 10

airlander-crash-2

Dünya’nın en büyük hava aracı ünvanına sahip olan 92 metrelik dev hava gemisi Airlander ikinci test uçuşunda kaza geçirdi! Geliştirici şirket meydana gelen hasarın görece az olduğunu bildirdi. Hava gemisinin kokpit kısmı kullanılamaz hale gelmiş durumda. Mürettebattan ölen veya yaralanan olmadı, bu da iyi haber.

İşte kaza anı:

airlander-crash

Başarılı gerçekleşen ilk test uçuşuyla ilgili haber:

airlander-10-1

Dünyanın en büyük ve uzun hava aracı olan Airlander 10 test uçuşunu yaptı. 20 dakikalık ilk test uçuşunda 35 Knots (64.83 kilometre) hıza erişen hava gemisi kalkış ve seyir ile ilgili testlerden geçti. İlerleyen zamanlarda daha fazla test uçuşu yapılacak. 92 metre boyunda, 38.000 metre küp hacme sahip dev araç 10 ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlandı.

The Hybrid Air Vehicles HAV 304 Airlander 10 hybrid airship is seen in the air on its maiden flight at Cardington Airfield near Bedford, north of London, on August 17, 2016. The Hybrid Air Vehicles 92-metre long, 43.5-metre wide Airlander 10, billed as the world's longest aircraft, lifted off for the first time from an airfield north of London. The Airlander 10 has a large helium-filled fabric hull and is propelled by four turbocharged diesel engines. According to the company it can stay airborne for up to five days at a time if manned, and for over 2 weeks unmanned with a cruising speed of just under 150 km per hour and a payload capacity of up to 10,000 kg. / AFP / JUSTIN TALLIS (Photo credit should read JUSTIN TALLIS/AFP/Getty Images)

(Foto: JUSTIN TALLIS/AFP/Getty Images)

Helyumla dolu balonunun yapısı sayesinde kalkış verimliliği yüzde 40 arttırılmış. 10 ton taşıma kapasiteli Airlander 10 başarılı olursa geliştirici firma şimdikinin 5 katı büyüklüğündeki Airlander 50 için çalışmaya başlayacak.

Hava gemisi hızlı gidemese de bazı avantajlara sahip. 92 metrelik dev aracın radar izi bir hayalet uçağınki kadar küçük ve ısı yaymıyor. Askeri alanda kurşun geçirmez gereçler üretiminde kullanılan Kevlar, Mylar ve Vectran malzemelerinden oluşan kompozit kumaşı ise Airlander’a kurşun geçirmezlik özelliği kazandırmıyor. Bu araçlar şayet askeri alanda kullanılacak olurlarsa çatışma hattının uzağında kullanılacaklar.

airlander-10-3

Proje ilk olarak ABD ordusu için geliştirilmeye başlanmıştı. Burada başarılı olabilseydi Airlander 10 Afganistan semalarında Amerikan ordusuna keşif ve iletişim alanında yardımcı olacaktı. Fakat olamadı; sonradan Birleşik Krallık’a satıldı ve proje burada devam ettirildi.

Airlander’ın tasarımı havacılık bilimi için kullanışlı olsa da bazı yönleriyle kimilerinin mizah duygusunu kamçıladı.

Airlander-10-capsleri-4

Kaynak: arstechnica | futurism (kaza) |

Haftalık Gökyüzü Raporu – 13

su-24

Türkiye hava sahasının ihlal eden bir Rus savaş uçağı düşürüldü. Ardından gelen diplomatik krizi muhtemelen ekonomik sarsıntılar da izleyecek. Belçikalı fizikçilere göreyse her iki ülkenin yöneticilerinin konu hakkında yaptığı açıklamalarda bazı yanlışlar var.

Kış geldi

Kış geldi, havalar iyice soğuyacak. Genel olarak insanda sıcak hissiyatlar uyandıran Antalya’nın dağlarına kar geçen hafta geldi bile. Aşağıdaki kare Süleyman Kaynar tarafından TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi BİTOM facebook grubunda paylaşıldı:

bakirtepe-ilk-kar2015

halkalı gezegen Mars!

mars-rings

Yeni bir çalışma yakın komşumuz Mars’ın milyonlarca yıl sonra halkalarıyla ünlü Satürn’e benzeyebileceğini öne sürüyor. Gezegenin içteki uydusu Phobos gün geçtikçe Mars’a biraz daha yaklaşmakta. Genel olarak bu uydunun 30 milyon yıl kadar sonra Kızıl Gezegen’e düşeceği düşünülüyor ancak bu yeni çalışmaya göre Phobos çarpmadan, çekim etkisiyle paramparça olabilir ve bu durumda ardında bıraktığı enkaz bir halka meydana getirir.

Falcon’un enkazı İngiltere’ye ulaştı

Fırlatması başarısızlıkla sonuşlanan ve okyanusa çakılan Falcon 9 enkazından bir parça Britanya’nın güney batı sahillerindeki Scilly takım adalarında ortaya çıktı. Uluslararası Uzay İstasyonu’na kargo taşıyan roket fırlatmadan iki dakika sonra patlamıştı. Okyanus akıntıları sayesinde ABD Florida’dan kalkan roket, İngiltereye kadar uzun bir yol katedebildi.

rocket-debris

İlk kez bir roket dikine iniş yapmayı başardı

SpaceX firmasının ürettiği Falcon roketleri henüz başarılı olamasa da okyanus üzerinde bir platforma inecek şekilde tasarlanıyor. Yeniden kullanılabilir ve dolayısıyla daha ucuz roket hayali kuran Elon Musk’ın bu hedefine başka bir ekip daha önce ulaşmayı başardı.

Fırlattığı roketi başarılı şekilde dikine inmeyi başaran Blue Origin şirketi bu araçla yörüngeye yük ve insan taşımayı planlamıyor. Küçük çaplı bu fırlatma sistemi sadece belli sayıda uzay turistini taşıyan bir kapsülü 100 km’den daha yukarı çıkartmayı planlıyor. Kapsül daha sonra paraşüt yardımıyla yere iniyor.

uzay istasyonunda Şükran Günü

Geçtiğimiz perşembe günü Amerikalılar Şükran Günü’nü kutladılar. Bu ulusal bayramın en önemli kültürel motiflerinden biri kuşkusuz hindi. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki Amerikalı astronotlar da bayramlarını uzay usulü hindi tetrazzini (genelde kırmızı et kullanılmadan, spagetti ve sosla yapılan bir yemek) yaparak kutladılar. Üstelik yemeğin hazırlanması sadece 15 dakika sürdü (video).

Fransız Uzay Ajansı 50 yaşında

asterix

13 Kasım’da Paris’te gerçekleşen terör saldırıları nedeniyle, Fransız Uzay Ajansı CNES 50. yıl kutlamalarını iptal etti. Fransa’nın uzay macerası günümüzden 50 sene evvel Asterix isimli roketin fırlatılmasıyla başlamıştı. Fransa, Sovyetler, ABD, Kanada, Birleşik Krallık ve İtalya’nın ardından uzaydaki 6., uydusunu kendi roketiyle Karman Sınırı’nın ötesine taşımayı başaran 3. ülke olmuştu. Asterix aynı zamanda uzaya çıkan ilk çizgi karakter.

Fransızların kontrol odası o dönemki muadillerine göre oldukça mütevazı
Fransızların kontrol odası o dönemki muadillerine göre oldukça mütevazı

James Webb’in aynasının ilk parçası takıldı

Hubble’ın yerine geçmesi heyecanla beklenen James Webb teleskobunun 18 parçadan oluşan 6.5 metrelik aynasının ilk parçası monte edildi. 2018 yılında fırlatılması planlanan bu teleskop Dünya çevresindeki bir yörüngede değil, Dünya’dan 1.5 milyon km ötedeki L2 noktasında konuşlanacak. Hubble’ın görüş alanı Güneş ve Dünya tarafından kısıtlanıyor, 90 dakikalık yörünge süresince gözlem yaparken bu durumun hesaba katılması gerekiyor. Webb teleskobu, L2 noktasında kelimenin tam anlamıyla sabit kalacak ve Güneş ve Dünya her zaman aynı bölgede yer alacağı için çok daha geniş bir alanı rahatça gözleyebilecek.

james-webb-ilk-ayna

RS-25’ler geri dönüyor

NASA Mars’a astronot ulaştırmayı amaçlıyor. Bu görev için ağır yükleri uzağa taşıyabilecek güçlü roketlere ihtiyaç var. İşte bu iş için, dünyanın en güçlü roketi olan mamut Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) kullanılacak. Bu sistemin ilk kademesine beş katı yakıtlı ek roketin yanısıra 4 adet RS-25 roket motoru güç verecek. RS-25’leri mutlaka görmüşsünüzdür. Hani emekliye ayrılan mekiklerin sahip olduğu 3 adet roket motoru da RS-25’ti. NASA bu roketlerin yükseltilmiş halini yeniden üretmesi için Aerojet Rocketdyne ile sözleşme imzaladı.

rs-25_engine

Cuma günü İÜ Amatör Astronomi Kulübü etkinliği var

İstanbul Üniversitesi Amatör Astronomlar Kulübü‘nün 4 Aralık Cuma günü bir etkinliği olacak. Programda “Mikrodan Makroya Gezegen Oluşumu”, “Dark Side of the Astronomy” sunumlarından sonrasında ise hava şartları iyi olursa gökyüzü gözlemi var.

Dronlar Alemi

m44_DroneCompetitions_Pilots-1

Dronlara plaka

Daha önceki raporlardan birinde ABD’de Federal Havacılık İdaresi’nin insansız hava araçlarına kayıt zorunluluğu getirmeyi planladığını yazmıştım. Yeni habere göre konu üzerinde çalışan bir komisyon 250 gramdan daha ağır tüm dronların kayıt kapsamına alınmasını değerlendiriyor. Eğlence amaçlı kullanılan İHA’larda film kaydı için yararlanılan küçük ve hafif GoPro kamerasının bile 111g olduğu düşünülünce çok küçük araçlar dışında kalanların üzerlerinde plaka gibi görünebilir biçimde kayıt numaralarını taşımaları gerekecek.