Karşı konum

Karşı konum

Gözlem yapılan gökcisminden bakıldığında, diğer iki gökcisminin, gözlem noktasına göre karşılıklı konumda bulunmasıdır. Karşı konumda, gözlem yapılan ortada olmak üzere üç gökcismi bir hat üzerinde dizilir.

Karşı konum lafı geçtiğinde gözlem yapılan cisim sıklıkla Dünya, bahsi geçen gökcisimlerinden biri de Güneş’tir. Buna göre Güneş’in göksel kürede bulunduğu konumun tam karşısında yer alan cisim karşı konumdadır. Bu bir dış gezegen, Ay, kuyruklu yıldız veya Dünya’ya göre Güneş’e daha uzak olan herhangi bir gökcismi olabilir.

Karşı konumda bulunan gezegenler astronomi gözlemi için en uygun noktadadır, çünkü Dünya’ya en yakın konumda bulunurlar.

Alt gezegen – Üst gezegen

Alt gezegen ve üst gezegen terimleri ilk kez Kopernik tarafından kullanılmıştır. Yörüngesi Güneş’e Dünya’nınkinden daha uzak olan gezegenlere dış gezegen, daha yakın olanlara da alt gezegen denir. Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün dış gezegenlerdir. Güneş’e daha yakın yörüngeli Merkür ve Venüs ise alt gezegendirler. Dünya yörüngesi sınırı teşkil ettiğinden gezegenimiz alt veya üst sınıfına girmez.

İç gezegen – Dış gezegen

Güneş Sistemi’nin iç yörüngelerinde bulunan Merkür, Venüs, Dünya ve Mars iç gezegen olarak tanımlanırlar. Bunların ortak özelliği kayalık bileşimli olmasıdır. Dünya’ya benzediklerinden ötürü aynı zamanda yerbenzeri gezegen olarak da anılırlar.

Sistemimizde dış yörüngelerde bulunan gezegenler ise dış gezegen olarak tanımlanır. Bunların ortak özelliği ise yüzeylerinin kayasal değil, gazdan oluşması. Gaz devi olarak da anılan bu gezegenler kocaman gaz toplarıdır. Büyük bölümü gazdan oluşan bu tarz gezegenlerin yalnız merkezlerinde katı bir çekirdek bulunur. Çekirdek aşırı basınç sebebiyle sıvılaşmış bir katmanla sarılı olabilir. Üzerlerine düşen katı bir cisim, bütünlüğünü koruyabiliyorsa, bu merkeze kadar inecektir. Güneş sistemindeki dış gezegenler: Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür.

Güneş’i ve gezegenleri oluşturan toz diskinin merkezdeki yıldıza yakın kısmında metal ve kayaçlar toplanırken, daha hafif olan gazlar ve buz parçaları diskin dışında kaldı. Bu sayede iç yörüngelerde kayaç gezegenler, daha dış yörüngelerde ise gaz devleri konuşlanmıştır.

karşı konumdaki Satürn

Satürn 15 Haziran’da karşı konumdaydı. Dünya’dan uzak yörüngeye sahip gökcisimlerinin Güneş-Dünya-gökcismi biçiminde dizilmesi durumuna ‘karşı konum’ diyoruz. Karşı konumdaki gezegenlerin yüzeyi, Dünya’daki gözlemcilerin bakış açısından tam olarak aydınlanmış olarak görülür. Bu görüntü 11 Haziran’da karşı konuma yakınken çekildi:

Satürn’ün şimdiye dek yerdeki teleskoplardan elde edilmiş en keskin görüntüsü bu olabilir. Yedi amatör astronomdan oluşan bir grup tarafından, 105 cm çaplı Pic du Midi gözlemevinden elde edilen bu görüntüde, Satürn’ün halka yapısı oldukça detaylı biçimde görülmekte.

Pic di Midi, belli zamanlarda amatör astronomların kullanımına açılan bir gözlemevi. Satürn’ün yörüngesinde dolaşan Cassini uzayaracından elde edilen veriler sayesinde, astronomların yerdeki teleskoplarla Satürn’ü izlemesine gerek kalmıyor. Cassini ise şu sıralar Muhteşem Son’unun 9. turuna devam ediyor.

Satürn nasıl görülebilir?

Halkalı gezegeni gözlemek için güney doğu yönüne bakmanız gerekiyor. Parlak olacağı için farketmesi kolay olacaktır. İyi seyirler.

kaynak: planetary.org |