Plüton’un ilk renkli görüntüsü yayınlandı!

Plüton’a artık 50 milyon kilometreden daha yakın olan NASA’nın Yeni Ufuklar sondası Plüton ve en büyük uydusu Charon’u (Kharon) ilk defa renkli biçimde görüntülemeyi başardı! Görüntü çözünürlüğü oldukça düşük olsa da bu iki gökcisminin yörüngelerindeki danslarını ilk kez renkli görebiliyor olmamız önemli.

plüton ve kharon'un ilk renkli görüntüsü

Yeni Ufuklar’ın baş araştırmacısı olan Alan Stern “Plüton ve Charon’u renki ve hareket ederken görmek heyecan verici” diyor ve ekliyor: “bu kadar düşük çözünürlükte olsa bile, Plüton ve Charon’u farklı renklere sahip olduğunu görebiliyoruz -Charongriyken, Plüton bej-turuncu. Elbette neden bu kadar farklı oldukları bir tartışma konusu”.

Yeni Ufuklar sondası Plüton’a en yakın olacağı 14 Temmuz günü, cüce gezegenin 12.500 km ötesinden geçecek. Bu Plüton ve güneş sisteminin Neptün ötesinde kalan yapısını oluşturan Kuiper Kuşağı’nı hedef alan ilk görev.

Plüton sisteminin  yüzey yapısı, atmosferleri ve ayları hakkındaki temel soruları cevaplaması umud edilen Yeni Ufuklar uzayaracı, Plüton’a ulaşabilmek için neredeyse 5 milyar kilometre yol aldı. Cüce gezegeni geçtikten sonra Kuiper Kuşağı’nı incelemek üzere yolculuğuna devam edecek.

Hareketli görüntüyü oluşturmak için 29 Mayıs-3 Haziran tarihleri arasında yapılan 9 farklı çekimin sonuçları kullanılmış. Renkli görüntüler, 3 rengin birleştirilmesinden oluşuyor: mavi, kırmızı ve yakın kızılötesi.

pluton-ilk-renkli

Yayınlanan iki görüntü de birbirinin aynısı. Tek fark birinde (en üstteki) Plüton ve Charon’un dönüş ekseni Plüton üstünde sabitlenip Plüton-sentrik hale getirilmş.

Gerçekteki hareketleri ise ikinci görüntüde gözüküyor: Plüton ve Charon, ikili sistemin Plüton’a (kütlesi fazla olduğu için) daha yakın olan merkezinin çevresinde dolanıyorlar.

kaynak: NASA

beyaz cüce dev bir patlamaya çok yakın

universetoday.com sitesinin haberine göre bir beyaz cüce süpernova patlamasının eşiğinde. Yıldzın dünyamıza zarar vermeyecek kadar uzakta olduğu belirtilerek yüreklere su serpilmiş. Bu uzaklığa karşın patlama sonrası yıldızın aniden yüksek parlaklığa ulaşarak, gündüz bile çıplak gözle görülebileceği tahmin ediliyor.

Yakın olarak ifade edilen zaman dilimi birkaç milyon yıl -gökbilim için oldukça kısa. Keşfi, ESA’nın XMM-Nevton X-ışını teleskobunun hassasiyetine borçluyuz. Araştırmacılar 1997 yılında parlak HD 49798 yıldızının çevresinde X-ışını yayan gizemli bir cisim olduğunu keşfetmişlerdi. XMM-Nevton sayesinde bu cismin ölmüş bir yıldızın kalbi, beyaz cüce olduğu anlaşıldı. Fakat bulunan kesinlikle sıradan bir beyaz cüce değil..

Normalde beyaz cüceler 0,6 güneş kütlesine ve yaklaşık Dünya’nın hacmine sahipler. Bu ufaklığın kütlesi ise normalin iki katı (1,3 güneş kütlesi), buna karşın yarım dünya hacminde. Çevresinde dönüş hızıyla da beyaz cüceler arasında rekora sahip: 13 saniye!

Hız çok sorun değil fakat tüm yıldızların kaderini belirleyen kütle miktarı, 1,3 güneş kütleisne sahip bu beyaz cüce için  sınıra çok yakın. Beyaz cüceler için tip Ia supernova patlaması geçirme sınır 1,4 güneş kütlesi. İkili yıldız sistemindeki beyaz cüceler, ortak yıldızlarından kütle kaparak  bu sınıra erişebiliyorlar. Bu kütleye eriştikten sonra beyaz cüce çökerek bir nötron yıldızına dönüşüyor veyasüpernova patlaması gerçekleşiyor.

Haberi veren site ikinci bir “gökyüzünde iki ay varmış gibi olacak”  safsatasına karşı okurlarını uyarmayı ihmal etmemiş!

kaynak:

universetoday.com | wiki |