Yenişarbademli Gözlem Şenliği

Geçtiğimiz yıl Yenişarbademli’de gerçekleştirilen gözlem şenliği bu sene de tekrarlanacak. Bu yılki şenlik tarihi 9-12 Ağustos 2018 olarak belirlendi.

Şenliğin yapılacağı yer yerleşimlere uzak bir mevki olduğundan ışık kirliliğinden etkilenmiyor: Gökyüzü gerçekten muhteşem. Bu yaz bir gözlem şenliğine katılmayı Yenişarbademli’yi kesinlikle tavsiye ederim. Ben de yeni yaptığım teleskobumla beraber gitmeyi planlıyorum zaten.

Bu tarihler aynı zamanda Perseid (Kahraman) göktaşı yağmurunun pik noktasına ulaştığı günler. Yenişarbademli’de olacakları gerçek bir şölen bekliyor.

Dedegül Dağı’nın üzerinde Samanyolu.
Can Rıfat Turcan

En karanlık

Isparta’nın Yenişarbademli ilçesi deniz seviyesinden 1150 m yükseklikte bulunuyor. Etkinliğin olacağı Melikler Yaylası’ndaki ‘Cennet’ adı verilen şenlik alanı ise 1700 m yükseklikte. Geçen yıl karanlık ölçümü yapılmıştı. Sonuca göre Yenişarbademli ölçüm yapılan en karanlık yer.

Gözlem Tavsiyeleri

Karanlığı koruyun: Şenlik alanının karanlık olması gözlem için avantaj; bu sebeple ışıkla kirletilmemesi gerekiyor. Bunun için kırmızı ışıkla aydınlatan bir fener edinmeniz yerinde olur. Normal bir neferi kırmızı jelatinle kapatmanız da yeterli. Yine de ışığı çok güçlü olmamalı. Bir de yeşil lazer kullanılmaması gerekiyor. Gökyüzünde yeşil izler bırakan lazer gökcisimlerini fotoğraflayan arkadaşların işlerini bozuyor.

Melikler Yaylası’nın karanlık gökyüzünü çıplak gözle izlemek de zevkli ama gözlem şenliklerde illa ki gözlem aracı da olur. Teleskobunu getirecek olanlar için bir tavsiye gerekmiyor elbette. Eğer teleskobunuz yoksa şenliktekiler gözlem araçlarını, eğer fotoğraf çekmiyorlarsa, seve seve paylaşıyorlar. Yeni teleskop almayı planlayanlar şenliğe kadar sabredip burada deneyimli kullanıcılardan öneriler alabilirler.

Şenliğe gelmeden alınmasını tavsiye edebileceğim gözlem aracı ise kesinlikle dürbün. Ben şenliğe geçen yıl bir dürbün alarak gitmiştim. Kullanması kolay, her yere taşıyabiliyorsunuz. Teleskop sırasında beklerken bile bir şeyleri izlemeniz mümkün oluyor 🙂

Katılım ve şenlik şartları

Bu yıl şenliğe katılacaklardan hiçbir ücret talep edilmiyor; kura yok, kontenjan yok. Tabii bunun karşılığı olarak da kendi hizmetinizi kendiniz götürmeniz gerekiyor.

Otel pansiyon gibi imkanların çok az olduğu bölgedeki şenliğe katılanlar kamp çadırlarını hazırlaması lazım. İlçedeki otelde kalsanız bile yaylaya arabanızla inip çıkmanız gerekiyor. Geçen yıl alana duş ve tuvaletler kurulmuş ve ilçeden yemek satışı yapan bir şirket gelmişti; ama bu sene gelenlerin yemeklerini de beraberlerinde getirmesi söyleniyor.

Gözlem şenliğine dair güncel haberlere facebook üzerindeki Yenişarbademli Gökyüzü Etkinliği sayfasından erişebilirsiniz. Prof. Dr. Ethem Derman’ın geçen yılki şenlik için yazdığı yazısını kendi sayfasından okuyabilirsiniz.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 37

Mayıs ayında gökyüzü

Mayıs ayına giriyoruz. Artk gökyüzü gözlemi için kolay kolay olumsuz hava koşullarına denk gelmeyiz. Ay, Mayıs’ın 15’inde yeniay evresinde olacak. Kareti takvime göre Ramazan ayı başlıyor. Derin uzay gözlemi yapmak için uygun bir zaman. Venüs, ay başında hava tamamen kararmadan bile batıda parıldıyor olacak. Güneş Sistemi’nin büyük devi Jüpiter ay boyunca Galileo Ayları ile beraber gözlemlenebilecek. Satürn, gecenin ortasında doğacak.
Mayıs ayının tüm gök olaylarına astrobilgi.org’dan ulaşabilirsiniz. Daha özet haldeki infografik içinse uzaydanhaberler.com’a bakabilirsiniz.

Hubble 28 yaşında

NASA’nın emektar uzay teleskobu Hubble 28. yaşını kutladı. Üstelik hediye alan değil veren taraf oldu ve bizlere muhteşem bir Lagün Bulutsusu (Messier 8 / M8) görseli sundu. Güneş’in 4 bin ışık yılı uzağındaki Lagün bulutsusu, dürbün ile gözlemlenebilir. Hubble’ın yoğunlaştığı nokta ise Güneş’ten 200 bin kat parlak bir yıldız olan Herschel 36’nın çevresi.

TESS fırlatıldı

NASA’nın yeni ötegezegen avcısı teleskobu TESS başarıyla fırlatıldı. Ötegezegen arayan Kepler teleskobu gökyüzünde sabit bir noktaya bakarken, TESS neredeyse tüm gökyüzünü tarayacak ve Güneş Sistemi’ne görece yakın yıldızlardaki ötegezegenleri keşfetmeye çalışıcak. TESS ötegezegenleri tespit için geçiş yöntemini kullanıyor. Bir yıldızın yörüngesindeki gezegen, Dünya ile yıldızı arasına girdiğinde yıldızın parlaklığında gezegenin büyüklüğüne göre bir azalma olur. Bunun miktarı ve süresine göre ötegezegenin büyüklüğü ve yıldızına uzaklığı hesaplanabiliyor.

TESS’i taşıyan Falcon 9 roketinin motorları.

Uzaylılar gezegenlerine çakılı kalmış olabilir

Evrende yüz milyarlarca gökada içinde yüz milyarlarca yıldız var. Bu muazzam mekan bolluğuna bakan Carl Sagan eğer evrende sadece biz varsak bunun büyük bir yer israfı olacağını söylemişti. Bunu derken uzaklarda bir yerlerde başka canlı türlerinin olması olasılığının yüksekliğine vurgu yapıyordu. Ancak şimdilik uzaylıların varlığına dair herhangi bir emare yok. Uzaylılarla neden karşılaşmadığımız bilim insanlarının açıklamaya çalıştığı bir soru (Fermi Paradoksu). Buna dair yeni bir araştırma, süper Dünya denilen dev karasal gezegenlerde yaşayan muhtemel akıllı varlıkların uzaya açılma şansının, yörüngeye çıkmak için gerekecek roketlerin devasa boyutta olmasını gerektireceği için, az olduğunu söylüyor.

Dünya ile onun 2 ile 10 katı kütleye sahip süper-Dünya Kepler 452b’nin boyutlarının karşılaştırması. (NASA/Ames/JPL-Caltech/T. Pyle)

Şimdiye kadarki en büyük yıldız haritası yayınlandı

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Gaia uzayaracı ekibi, uzun süredir beklenen, yaklaşık 1.7 milyar yıldızlık veriyi işleyerek, şimdiye kadarki en kapsamlı yıldız haritasını yayınladı. Sanallaştırma sayesinde Samanyolu ve komşu gökadalardaki yıldızlara zum yapabiliyorsunuz. Fakat unutmayın, gökadamızda yüz milyarlarca yıldız olduğu düşünülüyor. Bu inanılmaz büyüklükteki görüntü dev bir okyanusun küçük bir kıyısını gösteriyor.

Mayıs Etkinliği

İÜ Amatör Astronomlar Kulübü’nün geleneksel Mayıs Etkinliği’nin 27’ncisi 7-8-9-10-11 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilecek. Türkiye’nin en eski gökyüzü şenliği özelliğini taşıyan Mayıs Etkinliği’nde gündüz programları 7-8-9 Mayıs günlerinde 10-16 saatleri arasında gerçekleştirilecek ve eğitici atölyeler, müze gezisi, planetaryum gösterimlerini içerecek. Öğrenciler için eğlenceli ve eğitici. 17:30’dan sonra akademisyen sunumları ve elbette her gün gece gözlemi olacak (hava koşullarına bağlı). Gözleme ek olarak da konser ve müzik dinletileri var. “Mayıs Etkinliği”ne hafta boyunca yaklaşık 5 bin kişinin katılması bekleniyor. Katılım planetaryum gösterimleri haricinde ücretsiz. Detaylı bilgi için kulübün sayfasını veya haber bağlantısını kullanabilirsiniz.

2017 yılındaki Mayıs Etkinliği’nden bir kare.

Yenişarbademli gökyüzü şenliğinin tarihi belli oldu

Isparta Yenişarbademli’deki gökyüzü gözlem şeniliğinin tarihi belli oldu: 9-12 Ağustos 2018. Şenliğin yapılacağı yer yerleşimlere uzak bir mevki olduğundan ışık kirliliğinden etkilenmiyor: Gökyüzü gerçekten muhteşem.Şenliğe geçen sene olduğu gibi Prof. Dr. Ethem Derman  hoca da katılacak. Bu yaz bir gözlem şenliğine katılmayı düşünüyorsanız tavsiye ederim 🔭

Dedegöl dağının zirvesi üzerinde Samanyolu.
Yenişarbademli ilçesindeki Melikler yaylası ışık kirliliğinden uzakta karanlık bir gökyüzüne sahip.

 

Haftalık Gökyüzü Raporu – 35

Şubat ayında gökyüzü

Dolunaysız geçecek olan Şubat ayında Merkür ve Venüs sevenlerinden gizlenecek. Mars, Jüpiter ve Satürn ise gözlenebilir olacaklar. Gökyüzünde neler olacağını infografik olarak uzaydanhaberler.com‘dan, daha detaylı biçimde ise astrobilgi.org‘dan öğrenebilirsiniz.

süper kanlı mavi ay

Ocak ayının son gününde, Dünya’ya en yakın konumunda aynı ay içinde ikinci kez dolunay evresine ulaşan uydumuz aynı zamanda tam tutulmaya uğradı. Süper Ay, Mavi Ay, Kanlı Ay nedir, bu yazıda değindik.

foto: deccanchronicle.com

Falcon Heavy’nin ilk fırlatması 6 Şubat’ta

SpaceX’in yeni nesil fırlatma sistemi, Falcon 9’un abisi Falcon Heavy 6 Şubat 2018’de ilk fırlatma denemesini gerçekleştirecek. Eğer hava şartları olumsuz olursa fırlatma birkaç gün ertelenebilir.

Falcon Heavy Ocak ayının sonunda ilk kez dik duruma getirilmiş ve statik ateşleme testinden başarıyla geçmişti.

Astronomi Diyarı 10 yaşında

Sıklıkla takip ettiğim Türkçe astronomi sitelerinden Astronomi Diyarı geçen hafta 10. yılını kutladı. Kurucusu olan Ümit Fuat Özyar’ı böyle güzel ve sürekliliği olan bir işi devam ettirdiği için tebrik etmek lazım. Sitenin facebook sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

AÖS 21: Kocaeli Başvuruları Başladı

Astronomi Öğretmenleri Seminerleri’nin 21’incisi için başvurular başladı. Astronomi dersi veren öğretmenleri hedefleyen AÖS bu kez Kocaeli’de olacak. Seminerin programı ve başvuru için bu adresi kullanabilirsiniz.

kuru kafa asteroidi geri gelecek

2015 yılında ABD’nin Cadılar Bayramı’nı kutladığı dönem (31 Ekim) Dünya’nın yakınından geçen 2015 TB145 adlı asteroid, 2018 yılında yeniden Dünya’ya yakın geçecek. 625×700 metre boyutlarındaki göktaşının en karakteristik özelliği yüzey şeklinin bir kuru kafaya benzetilmesi. Cadılar Bayramı  (Halloween) asteroidi olarak da anılıyor.

Kuru Kafa 2018’de 2015’e göre daha yakınımıza gelecek; yine de Dünya-Ay mesafesinin 105 katı uzakta olacak. Bu uzaklık bilim insanları için göktaşını daha iyi gözlemlemek için yeterli. 2088 yılında ise Ay’dan 20 kat uzaklığa kadar yaklaşacak.

2015 TB145 (Kuru Kafa) asteroidinin Arecibo Gözlemevi’nden yakalanan görüntüsü. NAIC-Arecibo/NSF

Haftalık Gökyüzü Raporu – 26

Ekim ayında gökyüzü

Yeni girdiğimiz Ekim ayında gezegen gözlemi yapmak isteyenleri biraz üzecek. Üzülenler Avcı Meteor Yağmuru ile teselli bulabilir. Orionid 20-21 Ekim’de tepe noktasına ulaşacak. Ekim’de gökyüzü detaylarına uzaydan haberler veya daha geniş kapsamlı olarak astrobilgi sitelerinin rehberlerinden ulaşabilirsiniz.

James Webb Uzay Teleskobu’nun fırlatması 2019’a ertelendi

NASA James Webb Uzay Teleskobu için planladığı fırlatma tarihini erteledi. Buna göre James Webb teleskobu Ekim 2018’de değil, 2019 yılında Mart-Haziran ayları arasında fırlatılacak. James Webb’in fırlatma tarihi daha önce de defalarca kez değişmişti. Ee, Ay’ın üzerindeki bir bombus arısını görebilecek çözünürlükte teleskop yapmak kolay iş değil tabii.

Doğu Anadolu Gözlemevi 2020 yılında açılacak

James Webb ertelene dursun, Türkiye açısından astronomi alanında bir sıçrama sayılan Doğu Anadolu Gözlemevi’nin inşaası devam ediyor.

Erzurum’daki 3170 rakımlı Konaklı Karakaya Tepeleri’ne kurulmakta olan ve optik tasarımının Türkiye’de yapıldığı teleskop Uyarlanabilir Optik denilen son derece yeni bir teknolojiye de sahip olacak. Bu teknoloji sayesinde atmosferin bozucu etkileri büyük ölçüde azaltılacak. Bu da çok büyük bir gözlem imkanı demek.

Plüton’da buz bıçakları

Plüton ve uydularına 2015 yazında yakın geçiş yapan Yeni Ufuklar sondasıyla yapılan keşifler bilim insanlarınca hâlâ incelenmeye devam ediyor. Yeni Ufuklar (New Horizons) verileri sayesinde Plüton’un bir bölgesinde devasa buz bıçaklarının varlığından haberdar olmuştuk. Yeni bir çalışmada bu bıçak benzeri yapıların hemen hemen metandan meydana geldiği ve Plüton’daki iklim değişimlerine bağlı olarak gerçekleşen süblimleşme (katıların direkt gaz hale geçmesi) neticesinde oluştuğu açıklaması getiriliyor.

Dünya’daki dikitler.
Plüton’dakiler biraz daha yüksek! Plüton’un dev buzul bıçaklarının kimisi Dünya’daki yüksek yapılarla yarışacak büyüklükte.

Tersinir Mars ve Satürn ikinci oldu

Ülkemizin başarılı astrofotoğrafçılarından Tunç Tezel’den yine bir ödül haberi var: Tezel, Kraliyet Greenwich Gözlemevi ve Müzesi, 2017 Yılın Astronomi Fotoğrafı Yarışması’nda “Gezegenler, Küçük Gezegenler ve Kuyrukluyıldızlar” dalında, Tersinir Mars ve Satürn isimli fotoğrafıyla 2. oldu. Yarışmada tüm kategorideki fotoğraflara buradan ulaşabilirsiniz.

Tunç Tezel
Canon EOS 6D kamera, 50 mm f/3.5 lens, ISO 3200

Uzay Haftası

5 Ekim günü Eyüp’teki Ali Kuşçu Uzay Evi’nde Uzay Haftası kutlanacak. Etkinlikte İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. A. Talât SAYGAÇ “Karadelikler” isimli bir seminer verecek. Hava şartları müsade ederse gökyüzü gözleminin de olacağı etkinlik halka açık ve ücretsiz.

Türkiye’de bilim ve teknoloji

Tevfik Uyar’dan gelişmiş ülkelerdeki havacılık kurumları ve Türkiye’dekilerle ilgili ibretlik karşılaştırma:

Yenişarbademli Gözlem Şenliği 2017

Isparta’nın Yenişarbademli ilçesinde belediyenin desteği ile 13-14-15 Temmuz 2017 tarihlerinde bir gökyüzü şenliği gerçekleştirilecek. Prof Dr. Ethem Derman ve Prof. Dr. Zeynel Tunca’nın konuşmacı olarak katılacağı ve pek çok amatör gökyüzü fotoğrafçısını yer alacağı şenlik gökyüzü sevdalılarını Isparta’da buluşturacak.

Yenişarbademli deniz seviyesinden 1150 m yükseklikte bulunuyor. Etkinliğin olacağı yer ise 1700 m yükseklikteki Melikler Yaylası’ndaki ‘Cennet’ adı verilen şenlik alanı. Otel pansiyon gibi imkanların çok az olduğu bölgedeki şenliğe katılanlar kamp çadırlarını hazırlamalı.

Son başvuru 16 Haziran Cuma  30 Haziran Cuma 17:30’a uzatıldı, katılım ücreti ise 50 ₺. Gözlem şenliği hakkında daha detaylı bilgi almak ve başvuru için aşağıdaki adresi kullanabilirsiniz:

www.yenisarbademli.bel.tr/tr/gozlem-senligi-basvuru-formu.aspx

Prof. Dr. Ethem Derman’ın şenlikle ilgili yazısını kendi sayfasından okuyabilirsiniz.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 16

beşi bir yerde

Bu hafta güneş doğmadan dışarı çıkarsanız (hava İstanbul için çarşamba ve perşembe açık gözüküyor) 5 gezegenin hepsini gökyüzünde görebilirsiniz. Bu fırsatı kaçırmamanızı öneririm.

Bu beş gezgenen antik çağlardan beri bildiğimiz Merkür, Venüs, Mars, Satürn ve Jüpiter. Bildiğiniz gibi Neptün ve Uranüs gözle farkedilemeyecek kadar soluklar ve teorik hesapların ardından yapılan gözlemler neticesinde keşfedildiler.

9. gezegen

gezegen9

Şimdi yeniden böyle bir gezegen keşfetmemiz olası. 2006 yılında gezegen tanımının değiştirilmesiyle beraber Plüton gezgenlikten çıkartılmıştı. Şimdi bilim insanları Plüton’un ötesinde 9. gezegen olabileceğini savunuyorlar. Bu olasılığı dile getirenler California Teknoloji Enstitüsü’nden (kısaca Caltech) bir ekip. Aynı ekip keşfettikleri cüce gezegenlerle Plüton’un gezegenliğinin tartışmaya açılıp oylamayla kaybetmesine neden olmuştu. Şimdi buldukları bu Plüton ötesindeki gökcisimlerinin yörüngelerinden yola çıkarak ‘9. gezegen’ olması gerektiğini savunuyorlar.

Gezegenin kütlesinin Dünya’nın 10 katı olduğu tahmin ediliyor. Uzaklığı ise aşırı boyutlarda. Yörüngesinin Güneş’e en yakın olduğu nokta Plüton’un yörüngesinin çok ötesinde, Plüton’dan en az 20 kat uzakta. Güneş çevresinde bir turu ise 10 bin – 20 bin yıl sürüyor olmalı.

Konuya dair detaylar için Gök Günce ve Astronomi Diyarı’ndan faydalanabilirsiniz.

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

Türk Astronomi Derneği Bülteni Gökyüzü Ocak-Şubat 2016 sayısı ile yayında! Yeni yıldan itibaren Gökyüzü’nün iki ayda bir yayınlacak bülteninin ilk sayısında bu ay, Mars Gezginlerini kapak konusu olarak işliyoruz. Ayrıca gökbilim konusunda haberler, duyurular, astrofizik araştırmaları ve gökyüzü fotoğraflarıyla dolu dolu bir bülten sizi bekliyor. Bültenin son sayısına aşağıdaki bağlantılardan erişebilirsiniz:

Bülteni çevrim içi okumak için:http://issuu.com/tadgoky…/docs/gokyuzu_ocak_subat2016_sayi64

Bülteni PDF (4MB) olarak indirmek ve geçmiş sayılarına erişmek için:http://www.tad.org.tr/e-bulten

Bültene ücretsiz abone olmak için: http://www.astronomi.org/?page_id=399

Uzay istasyonu çiçek açtı

Uzay İstasyonu’ndaki Veggie bitki yetiştirme kısmında ilk defa bir çiçek açtı. Scott Kelly Zinya’nın fotoğrafını twitter’da “Evet, uzayda başka yaşam formları da var” diyerek paylaştı. Daha önce marul yetiştirilen UUİ’de yakın zamanda başka bitkiler de yetiştirilmeye çalışılacak. Uzay tarımı adım adım ilerliyor ancak burada kullanılan yapay ışıklı teknolojiler Dünya’da da geliştiriliyor. Sadece uzay tarımına değil, dünya tarımının gelecekteğinin en azından bir kısmına da bakıyor olabiliriz. Fotoğrafta, Zinya ‘güneş alsın’ diye Veggi kısmından alınıp cam kenarına konulmuş.

zinnia

Uzayda 300. Gün

Astronot Scott Kelly uzaydaki 300. gününü sudan topla pin pon oynayarak kutladı. Kelly bu oyunda kullandığı ‘raketler’ hidrofobik özelliğe sahip. Bu sayede su yapışmadan sekiyor.

Falcon 9 yine okyanusa inemedi

SpaceX’in Falcon 9 roketi yeniden okyanus platformuna iniş denemesi yaptı ve bacaklarından birinde çıkan sorun nedeniyle başarısız oldu. Okyanustaki platforma iniş karaya inmekten daha az masraflı olduğu için bu yöndeki denemelerin devam edeceği konuşuluyor. Roketin inişi başarısız oldu ancak kargosu olan Jason 3 uydusunu yörüngeye ulaştırmayı başardı. Jason 3 gezegenimizdeki deniz seviyesi değişimlerini daha hassas şekilde ölçecek.

Jason 3’ün yapacağı iş iklim değişikliğinin etkilerini daha iyi görebilmek için önemli zira gezegen ısınmaya devam ediyor. 2015 kayıtlara son 135 yılın en sıcak senesi olarak geçti. Yeryüzünün ortalama sıcaklığı geçen yıl 1.33°C düzeyinde hesaplandı, deniz suyu sıcaklığı da 0.74°C (geçen sene: 0.11°C) oldu.

Blue Origin yenilenebilir roketini yeniden kullandı

blue-origin-new-shepard-rocket-landing-jan-22-2016-2

Blue Origin şirketinin New Shepard roketi yere başarıyla inmeyi başarmıştı. Aynı roket fırlatma ve inişi yeniden başarıyla tekrarladı. Böylece yeniden kullanılan ilk roket olarak tekrar tarihe geçti.

Mars’ta yürümek neye benzer?

marstabirgece

Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi’nde 5 Mart 2016’da kurulacak Facing Mars etkinliğine katılan çocuklar bilim dolu bir gece geçirip bu sorunun cevabını arayacaklar. Detaylar için Merkez’in sosyal medya hesaplarını takip etmeniz gerekiyor.
f: Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi
t: twitter.com/bursabtm
i: instagram.com/bursabtm/

ODTÜ Amatör Astronomi Topluluğu’nun 30. yılı

Mart ayında gerçekleşecek bir diğer etkinlik ise Ankara’da. ODTÜ’nün 30 senelik topluluğu “eski ekibi” yeniden topluyor. 12 Mart 2016’da gerçekleştirilecek etkinlik içerik açısından zengin gözüküyor. Etkinliğin facebook sayfasına buradan, ODTÜ dışı katılımcılar için gerekli başvuru formuna ise buradan ulaşabilirsiniz. Katılım için ücret istenmiyor.

odtu-aat-30yil

Başkan aday adaylarının gözünden NASA

ABD’de başkanlık adaylığı yarışı devam ediyor. Başkanın kim olacağı diğer şeyler haricinde NASA bütçesinin de neye benzeyeceğini belirliyor. Üstelik NASA gelecek başaknlık döneminde Mars’a yapılacak insanlı seferin Kızıl Gezegen’in hangi bölgesine yapılacağına da karar verebilir.

Bu nedenle Planetary Society başkan adaylarının konuya ilişkin demeçlerini Amerikan seçmeni için derlemiş.

Uzay araştırmaları konusunda oldukça olumlu mesajlar veren Clinton’un kendi anlattığına göre çocukken astronot olmak istemiş ve NASA’ya bir mektup yazmış; NASA’dan ise kadın astronot olmayacağına dair bir cevap almış. Fakat bu hikayede bazı şüpheler de mevcut.

Bernie Sanders desteklediğini söylese de NASA’nın bütçe kesintileri lehine oy verdiğini ‘unutmuş’.

Donald Trump NASA’ya ‘fazla’ para ayrılması taraftarı değil. Diğer bir Cumhuriyetçi aday oldan Ted Cruz ise Amerikan senatosunda bilim ve uzay alt komitesine üye. Diğer adaylar gibi özel sektörü destekliyor ve küresel ısınma araştırmaları gibi konulara NASA’nın esas görev alanlarının dışında kaldığı gerekçesiyle soğuk bakıyor.

UUİ’den çekilen 2015’in en iyi kareleri

NASA 2015 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan çekilen en iyi fotoğrafları derlediği bir albüm yayınladı.

iss-colombia

Çinliler Ay’ın karanlık yüzüne gidecek

Ay’ın bize dönük yüzünü yüz yıllardır inceliyoruz; buna karşın diğer yüzü hakkında fazla bilgimiz yok. Çin daha önce hiç araç indirilmeyen Ay’ın diğer yarısını hedefleyen bir görev planlıyor. 2018’de gerçekleştirilmesi düşünülen görevde kullanılacak sonda adını Çin mitolojisindeki ay tanrıçasından alıyor: Chang’e-4.

İran

İran’a nükleer programı nedeniyle uygulanan ambargo kalktı. Füze programı nedeniyle ABD’nin uyguladığı diğer bazı uygulamalar devam etse de ülke yakın vadede ekonomik olarak biraz daha rahatlayacak gibi gözüküyor. İran, ambargo kalkar kalkmaz eskiyen uçak filosunu yenilemek için Airbus ile anlaştı. Önümüzdeki dönemde ekonomisi daha da güçlenen İran ABD ve İsrail’in yaptırımlarına karşın roket programını devam ettirecektir. Argeye ayırdığı pay ambargoya rağmen Türkiye’nin biraz altında olan İran’ın önümüzdeki dönemde Türkiye’de bir değişiklik olmazsa ülkemizi geçmesi olasılıklar dahilinde.

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

gokyuzu

Türk Astronomi Derneği Bülteni Gökyüzü Ocak-Şubat 2016 sayısı ile yayında! Yeni yıldan itibaren Gökyüzü’nün iki ayda bir yayınlacak bülteninin ilk sayısında bu ay, Mars Gezginlerini kapak konusu olarak işliyoruz. Ayrıca gökbilim konusunda haberler, duyurular, astrofizik araştırmaları ve gökyüzü fotoğraflarıyla dolu dolu bir bülten sizi bekliyor. Bültenin son sayısına aşağıdaki bağlantılardan erişebilirsiniz:

Bülteni çevrim içi okumak için:http://issuu.com/tadgoky…/docs/gokyuzu_ocak_subat2016_sayi64

Bülteni PDF (4MB) olarak indirmek ve geçmiş sayılarına erişmek için:http://www.tad.org.tr/e-bulten

Bültene ücretsiz abone olmak için: http://www.astronomi.org/?page_id=399

haftalık gökyüzü raporu – 5

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

Türk Astronomi Derneği’nin (TAD) aylık bülteni Gökyüzü’nün Ağustos 2015 sayısı çıktı. Kapak konusu astrobiyoloji olan derginin yeni sayısını bu bağlantıdan indirebilir (29 MB) veya ISSUU üzerinden okuyabilirsiniz.

Gokyuzu_Agustos15

NASA’dan canlı yayın

umut-yildiz

NASA’da görevli astrofizikçi Umut Yıldız, son dönemin moda mobil uygulamalarından Periscope ile izleyicilerini NASA’da gezintiye çıkartıp sorularını yanıtladı. Yaklaşık 3300 kişinin izlediği yayını youtube üzerinden ‘banttan’ seyredebilirsiniz:

Yoğun ilgiyle karşılaşan ve yaklaşık iki saat süren yayını hakkında Yıldız şunları söylemiş:

Öğrencilerin yoğun ilgisi karşısında zaman zaman sorulara cevap yetiştirmekte zorlandım. Mesleki konular ve kariyerim dışında öğrencilerden derinlikli, uzay hakkında bilgi sahibi olmayı gerektiren sorular da aldım. Harika bir tecrübeydi.

Fakat belli ki herkes soruların genel derinliğinden memnun kalmamış:

kerem-kaynar-tweet

Astrolojinin bilimle imtihanı

Açık Bilim’in kurucu editörlerinden ve Yalansavar yazarlarından biri olan Tevfik Uyar’ın kitabı Astrolojinin Bilimle İmtihanı (Yıldızlar Size Ne Söylemiyor?) raflarda yerini aldı. Uyar kitabında astrolojiyi bilimsel araştırma sonuçlarına dayanarak sorguluyor. Kitabın Açık Bilim’deki incelemesini buradan okuyabilirsiniz.

Açık Bilim’de daha önce yayınlanan Astrologların Bilimle İmtihanı yazısına da bir göz atmanızı tavsiye ederim.

AOS-4

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin 4.sü Ağustos sonunda gerçekleştirilecek. Okullarında astronomi dersi veren öğretmenleri hedef alan çalıştayın bilim kurulunda Prof. Dr. Zeki Aslan, Prof. Dr. Osman Demircan, Doç. Dr. Memduh Sami Taner bulunuyor. Facebook sayfasından detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

AOS4

#EskiKöyeYeniEnerji

Greenpeace yeni kampanyasıyla, termik santralcilerin kurbanı olan Yırca köyünü yeraltındaki kaynaklardan kurtarıp gökyüzündeki kaynağa kavuşturmak için kolları sıvadı. Örgüt, Yırca köyünün cami ve okulunu güneş enerjisine geçirmek için bağış topluyor.

Çevresi 2 termik santral ve bir kül havuzuyla çevrili köyün geçim kaynağı olan zeytinlikler üzerine, Kolin inşaat tarafından devlet desteğiyle yeni bir termik santral daha kurulmak istenmiş ve köy direnişiyle ülke gündemine girmişti.

Haftalık gökyüzü raporu – 4

Gökyüzü’nün yeni sayısı yayında

Türk Astronomi Derneği’nin (TAD) aylık bülteni olan Gökyüzü dergisinin Temmuz 2015 sayısı çıktı. Gökyüzü’nün bu ayki kapak konusu Plüton geniş şekilde işlenmiş. Türkiye’de düzenlenecek olan COSPAR 2016, COSPRA Türkiye Ulusal Temsilcisi ve Yerel Düzenleme Komitesi Koordinasyon Sorumlusu Dr. Tülün Ergin röportajıyla dergide yer bulmuş. Dergiyi issuu.com üzerinden çevrimiçi okuyabilir veya bu bağlantıdan cihazınıza indirebilirsiniz. Gökyüzü’nden bir de çağrı var:

önümüzdeki aylardan itibaren astronomi/astrofizik alanında çalışan öğrenciler ve araştırmacılar başta olmak üzere bültene haber/araştırma yazısı/astronomi fotoğrafı ile katkı sağlamak isteyenler hazırladıkları içeriği gokyuzu@tad.org.tr e-posta adresinden bize ulaştırabilirler. (Detaylar bültenin 3. sayfasında)

TAD’ın üniversitede astroloji safsatasına karşı verdiği mücadele sonuç verdi

Daha evvel haberini vermiştim; TAD, Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji seminerine TAD’ın kendi sitesinde Yükseköğretim Kurumlarında Astroloji ile İlgili Faaliyetler Hakkında Türk Astronomi Derneği’nin Görüşleri başlığıyla konuya ilişkin bir yazı yayınlamıştı. Bu yazı sonrasında da devam eden çabalar neticesinde Aydın Üniversitesi’ndeki astroloji ve Fütürizm sertifika programı kapatıldı!

astroloji-sertifika-kapatildi

Dron hava fotoğrafçılığı yarışması sonuçlandı

Daha küçük devrelerin işlem gücünün artışı insansız hava araçlarının gelişiminde bir patlamaya yol açtı. Özellikle sivil alanda 4 pervaneli –dörtdöner (quadcopter)- dronlar oldukça popülerlik kazandı ve taşıdıkları potansiyel sayesinde Amazon gibi ticari işletmelerin yanı sıra, olası zararlı kullanımlarıyla devletlerin de ilgisini çektiler. Genel kullanıcının en büyük kullanım alanıysa hava fotoğrafçılığı. Dronestagram ve National Geographic’in düzenlediği 2015 Dron Hava Fotoğrafçılığı Yarışması küresel çapta 5.000’in üzerinde profesyonel ve amatörün katılımıyla gerçekleşen yarışmanın sonuçları açıklandı. Nefes kesici kuşbakışı fotoğraflara bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

10droneglorieto

NASA: iklim değişikliği yavaşlamadı

NASA iklimle ilgili önemli bir açıklama yaptı; buna göre iklim değişikliği bazı iddiaların aksine hız kesmiş değil. Artık ısı okyanuslarda depolandığı için önceki araştırmaların dayanağı olan atmosfer verileri yanıltıcı rol oynadı.

Türkiye’deki buzullar 40 yıldır küçülüyor

Bir çevre haberi de bizden. Bu aslında dikkatimi çekmişti ancak yazma fırsatım olmadı. Neyse ki Ethem hoca konuya el atmış. NASA’nın yaptığı çalışma sonuçlarına göre ülkemizin dağ zirvelerinde bulunan buzulların kapladığı alanlar 40 yılda önemli miktarda daralma yaşadı.

buzullarimizdaki-kuculme

Cristoforetti: “dünya dışına yerleşmemiz kaçınılmaz”

İlk gökyüzü raporunda adını andığımız, İtalyanların rekortmen astronotu Samantha Cristoforetti, BBC Türkçe servisinden Övgü Pınar’a verdiği röportajda insanlığın dünya dışına yerleşmesinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.

gökyüzü gündemi

• Bugün Sovyet kozmonot Valentina Tereşkova’nın uzaya çıkan ilk kadın olmasının 52. yıldönümü.

valentina_tereskovaUzaya çıkan ilk kadın: kozmonot Valentina Tereşkova

• Plüton’a yaklaşan Yeni Ufuklar (New Horizons) sondası cüce gezegenin yüzeyinin karmaşık bir yapıda olduğunu ortaya çıkardı. Sonda yaklaştıkça bu yaz içersinde Plüton’un yüzünü ayrıntılarıyla görebileceğiz. NASA bu müthiş göreve ilgiyi arttırabilmek için Plüton vakti (Pluto Time)  uygulamasını duyurdu. Böylece cüce gezegenin ne kadar karanlık olduğunu deneyimlemek isteyenler Plüton vaktinde çektikleri fotoğrafı NASA’ya gönderebilecek. Seçilen fotoğraflar, Plüton’un mozaik görüntüsünün içersine yerleştirilecek.

• Türk Astronomi Derneği’nin aylık bülteni olan Gökyüzü dergisi, Haziran 2015 sayısıyla tekrar aramıza döndü.  Eğer hâlâ okumadıysanız, dergiyi pdf formatından bu bağlantıyla cihazınıza indirebileceğiniz gibi, ISSUU üzerinden de takip edebiliyorsunuz.

• Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görev süresi dolan üçlü ‘yurda döndü’. Amerikalı astronot Terry Virts, Rus kozmonot Anton Shkaplerov ve İtalyan astronot Samantha Cristoforetti Soyuz aracıyla Dünya’ya geri dönerken istasyonda 3 kişilik bir ekip hâlâ çalışmalarını sürdürüyor.

150611-overall_a806910057cbd755046493b3e6b917e3.nbcnews-ux-2880-1000

Geri dönenlerden Samantha Cristoforetti 199 gün uzayda kalarak, ‘uzayda tek seferde en uzun süre kalan kadın’ ünvanını kazandı. Bir önceki rekortmen ise Amerikalı Sunita Williams’tı.

Aslında rekor planlanmamıştı. Ekibin inişi nisandaki Progress kazası nedeniyle neredeyse bir ay ertelendi. Böylece Williams’ın 195 günlük rekoru geçilmiş oldu. Cristoforetti aynı zamanda uzayda ilk espresso içen insan ünvanına da sahip!

Bir uzay görevinin bir takım aksaklıklar yüzünden uzaması talihsizlik  sayılabilir mi?

• Mars gezegeninde kaza sonucu mahsur kalan bir astronotu anlatan Marslı romanını alıp okumayı hep erteliyordum, Gökyüzü’ndeki kitap önerilerini görünce alıp okumaya başladım.

İlk olarak bir blog sitesinde yayınlanıp sonra hayranların isteğiyle ekitap olarak satılan en sonunda da yayın haklarını alan yayıncı sayesinde selüloza bürünen Marslı nihayetinde beyaz perdeye de geliyor. Fragmanı yayınlandı bile:

• Uzay endüstrisinde yükselen trendlerden biri fırlatma sistemlerini sağ sağlim yere indirebilmek. Normalde roketler işleri bittikten sonra yeryüzüne düşüyor ve hasar görüyor. Bunları tekrar kullanma şansı olmadığından yeniden üretmek gerekiyor ki bu da önemli bir maliyet kalemini oluşturuyor. Elon Musk gibi yatırımcılar fırlatma sistemlerini zarar görmeden indirip, tekrar kullanmak suretiyle maliyetleri düşürmenin yollarını arıyorlar.

Bu işe Airbus da girmiş. Konseptleri roketin tamamını değil sadece daha değerli olan motor kısmını kurtarmak. İşi biten roket motoru geri klan kısımlardan ayrılıp, kanatlar sayesinde yeryüzüne iniş yapıyor.

• 18 Haziran perşembe günü Ay yeniay evresine girecek: Ay takvimine göre Ramazan ayının ilk günü.

• 21 Haziran’da yaz gündönümü yaşanacak. Geceler bundan sonra uzamaya başlıyor.