Haftalık Gökyüzü Raporu – 33

Elon Musk Mars’a arabasını yollayacak

O kadar tuhaf bir haber ki kimse kolay kolay inanamadı ve haberin şaka değil gerçek olduğunun teyit edilmesi gerekti. Şaka deği gerçek: Elon Musk’ın kurucusu olduğu SpaceX şirketi Mars’a yine Elon Musk’ın Tesla Roadster model elektrikli arabasını gönderecek.

Tesla Roadster

SpaceX, birkaç yıldır başarısıyla ün kazanan yenilenebilir roket sistemi Falcon 9’ların abisi Falcon Heavy roketini deneyecek. Riskli ilk deneme için de pahalı bir kargo değil elbette ses getirici ucuz bir yükü Mars’a göndermeye karar vermişler. Falcon Heavy roketleri Falcon 9 roketlerinin birinci kademesinden üç tanesinin birleştirilmesiyle oluşturulacak. Şimdiye kadarki en güçlü roket olacak Falcon Heavy’nin asıl hedefi Mars olacak.

Falcon Heavy

Yıldızlararası ilk ziyaretçi

Pan-STARRS gözlemevi araştırmacıları tarafından yapılan araştırmalar sonucu Güneş Sistemi dışından geldiğinden şüphelenilen cismin yıldızlararası uzaydan geldiği kesinleşti. Gökbilimciler ilk defa şahit olduğumuz bu ziyaretçiye ʻOumuamua adını koydu. Bu isim Havai dilinde izci, keşif eri anlamı taşıyor. Daha mecazi anlamı ise “uzak geçmişten ulaşan bir elçi”. Başındaki kesme işareti değil Havai  dahil pek çok Polinezya dilinde kullanılan bir simge (Okina).

James Webb teleskobu vakum odasından çıktı

James Webb Uzay Teleskobu 18 Kasım 2017 tarihinde nihayet 12 metre genişlikte, 40 tonluk kapısı olan mahzen benzeri kriyojenik test odası Chamber A’den çıkarıldı. Burada yaklaşık 100 gün boyunca, optik teleskop ve bilimsel araçların uzay ortamında (çok soğuk ve vakumlu) düzgün çalışıp çalışmadığı test edildi. James Webb’in bir sonraki durağu uzayaracı elemanı ile birleştirileceği California’daki Northrop Grumman Hava-Uzay Sistemleri olacak.

Yazılım hatası Ruslara 19 uyduya mal oldu

Soyuz 2.1b roketi ile beraber yörüngeye çıkacak 19 Rus uydusu, roketteki yazılım hatası sonucu atmosferde yanarak yok oldu. Rokette meteoroloji uydusu Meteor-M N.2-1 ve 18 küçük uydu vardı. Fırlatma Rusların çoğu zaman kullandığı Baykonur’dan değil yeni inşaa ettikleri Vostochny Kozmodromu‘ndan gerçekleştirildi. Hataya konumdaki değişimin güncellenmemesinin sebep oalbileceği düşünülüyor.

Soyuz 2.1b roketi

Wikipedia’ya uzaydan içerik girildi

Uluslararası Uzay İstasyonu Dünya yörüngesinde sürekli olarak yer değiştirdiğinden istasyonda internet erişimi sağlamak oldukça meşakatli bir konu. Astronotların internet ile olan bağları yer kontrol aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Astronot Paolo Nespoli’de aynı yolu izletip online ansiklopedi Wikipedia’ya uzaydan içerik giren ilk insan oldu. Astronot bir ses kaydını Dünya’ya gönderdi. Daha sonra bu kayıt yerdekiler tarafından Wikipedia’ya eklendi.

Hindistan Ay yolcusu

Hindistan 2018 Mart’ında, yani sadece 4 ay sonra Ay’a yönelik Chandrayaan-2’yi fırlatacak. Chandrayaan-2 görevi için Hindistan Uzay Araştırmaları Kurumu (ISRO) bir yörünge aracı, bir yer aracı ve bunlara ek olarak küçük bir gezgin robot geliştirdi. Görevin toplam maliyeti 100 milyon dolardan az. Hindistan uzayda harcadığı paraya göre büyük başarılar elde etmesiyle biliniyor. Eğer bir sorun çıkmazsa Chandrayaan-2 Hindistan’ın Ay yüzeyine yumuşak iniş gerçekleştiren ilk aracı olacak. Bundan önce yine Chandrayaan-1 projesinde bir sonra Ay’ın güney kutup bölgesine çarptırılarak indirilmişti.

Chandrayaan-2’nin Ay’a yolculuk rotası. Uzayaracı Dünya yörüngesinde bir dizi ateşlemeyle Ay’a ulaşacak.

2017’nin en iyi icatlarından biri: NASA Mars Insight

NASA’nın Mars’a göndermeyi planladığı yeni uzayaracı Mars Insight, Time dergisi tarafından 2017’nin en iyi 25 icadından biri olarak gösterildi. Mars Insight aracı Mars’a gönderilen diğer araçlarından farklı olarak Kızıl Gezegen’de sondaj çalışması gerçekleştirecek. Bu sayede Mars’ın jeolojik yapısına dair daha çok bilgi edinebileceğiz.

Uzayda sanat: Orbital Reflector

Yörüngede bilimsel, ticari ve askeri amaçlı uydular dolanmakta. Trevor Paglen ise tamamen sanatsal ve başka hiçbir fonksiyon taşımayan bir uyduyu yörüngeye göndermeye niyetlenmiş. Sanatçının tasarladığı ve Orbital Reflector (Yörünge Yansıtıcısı) isimli uydu elmas biçimli yansıtıcı yüzeye sahip bir balondan oluşuyor. Yansıtıcı yüzeyi Güneş ışınları sayesinde uydunun karanlıkta görünür olmasını sağlayacak. Bu aslında ISS dahil pek çok uyduyu yerden izleyebilmemizi sağlayan bir olay. Bu kez amaç uydunun tamamen görünür olabilmesi. 1.3 milyon dolar maliyeti olan projeyi Nevada Sanat Müzesi desteklemekte ve kickstarter üzerinden destek toplanmakta.

Sanatsal uyduya dair bir deneme.

Büyük depremlerde artış bekleniyor

Dünya’nın kendi ekseninde dönüş hızı yavaş da olsa azalmakta. Ay’ın etkisiyle okyanuslarda ortaya çıkan gelgit olayı neticesinde oluşan enerji transferi Ay’ın hızlanıp Dünya’dan uzaklaşmasına, Dünya’nın da dönüş hızının azalmasına ve günlerin uzamasına neden oluyor. Fark milisaniyeler boyutunda ancak bunun jeolojik etkilerinin yakın zamanda büyük depremlerin sayısında artışla ortaya çıkacağı iddia ediliyor. Bu yıl bugüne kadar 6 büyük deprem gerçekleşti; 2018 yılında 20’ye yakın büyük depremin gerçekleşmesi muhtemel görülüyor.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 29

nötron yıldızlarının çarpışmasının yarattığı kütleçekim dalgaları gözlendi

130 milyon yıl önce NGC 4993 gökadasındaki biri 1.17 diğeri 1.6 güneş kütlesindeki iki nötron yıldızı birbirine yaklaşmaya başlar. Yaklaştıkça da hızları artar. Başta birbirleri etrafında saniyede 50 kez dönerken bu hız nihayet 300-350 tura çıkar. Nihayet bu iki nötron yıldızı birbiriyle kavuştu.

GIF

Bu olay 120 milyon yıl önce gerçekleşmişti. Yankıları ise Dünya’da geçtiğimiz yaz duyuldu. Kütleçekim dalgalarını ilk kez gözlemleyerek bilim insanlarına bu seneki fizik Nobel’ini kazandıran LIGO‘dan bu defa bahsettiğimiz iki nötron yıldızının kavuşmasını gözlendiği haberi geldi. Bu çalışma kütleçekim dalgaları ve elektromanyetik dalgalarla aynı anda gözlemlenmesi sebebiyle de önemli.

Şimdi bu haberin şerefine Muse’dan “Nötron Yıldızı Çarpışması” parçası dinlenebilir belki:

Ay’da yeraltı kolonisi kurulabilecek dev mağra keşfedildi

Ay’ın atmosfere ve manyetik alana sahip olmaması yüzeyini gelecekteki insan yerleşimleri için sorunlu kılıyor. Bugüne dek Ay’a giden astronotlar 3 günden fazla yüzeyde kalmadı ancak kalıcı üsler kurulmak isteniyorsa mikro meteor, aşırı sıcaklık değişimleri ve elbette radyasyondan korunmanın yolları bulunmalı. Belki yeni bulunan şehir boyutundaki devasa lav mağrası korunmak için en iyi yollardan biri.

antik bakterilerde üstnova izi

Henüz uzaylı bulabilmiş değiliz fakat Dünya’da uzaydan gelen malzemeye sahip canlılar bulmuş olabiliriz. Bilim insanları Demir-60 izotopun zaman içindeki bozunumundan ötürü Dünya’da oluşmadığını biliyorlar. Dolayısıyla Dünya’da bulunan bu izotop uzayda bir yerden gelmiş olmalı.

Almanya’daki Münih Teknik Üniversitesi’nden fizikçi Shawn Bishop, 2.2 milyon yıllık bakteri fosillerinde çok az da olsa Demir-60’a rastlandığını bildirdi. Durumu inceleyen bilim insanları Demir-60’ın kaynağının yakınımızda gerçekleşmiş olan bir üstnova olduğunu anladılar.

UV ışık altında parıldamaya başlayan dövmeler

Avustralyalı dövme sanatçısı Tukoi Oya UV ışık altında parıldamaya başlayan dövmeleri ile üne kavuşmuş. Hayranlık uyandıran sıradışı dövmeler uzay temasıyla daha da çekici hale geliyor.

altın vuruş

Küçük evlerinde güneşe hasret paslı makinalar cılız ışıklarla yaşamaktadır. Nihayet biri güneşi görmek ister.. Gökalp Gönen‘in kısa animasyon filmi Altın Vuruş (Golden Shot), dünya genelinde 200’den fazla seçkide yer almış ve 25’ten fazla ödülün sahibi olmuş.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 28

Avcı Meteor Yağmuru’na hazır olun!

Halley Kuyrukluyıldızı’ndan arta kalan parçalardan oluşan Avcı meteor yağmuru (Orionids) bu yıl 21 Ekim gecesi en yoğun noktasına ulaşacak. Bu gece saatte 20 meteor görebilmek mümkün. Ay 19’unda yeniay evresine girdiğinden ışık kirliliğinin olmadığı bir bölgeden meteor yağmurunu rahatça izleyebilirsiniz.

Avcı meteorlarının gökyüzünden saçılma noktası.

Halkalı cüce gezegen Haumea

Güneş Sistemi’nin en son gezegeni Neptün’ün ötesinde içlerinde Plüton’un da bulunduğu cüce gezegenler yer almakta. Şimdi, içlerinde Türk gökbilimcilerin de bulunduğu bir grup araçtırmacı, Neptün ötesi cisimlerden Haumea’ya dair çok ilginç bir keşifte bulundular. Buna göre Haumea’nın halkası var.

Haumea ve halkasının tasviri.

Adınızı Mars’a yazdırın

NASA, Mars’a gidecek InSight aracına adınızı yazmanız için sizi çağırıyor. Kasım 2018’de Mars’a inmesi planlanan InSight aracının üzerinde isminizin yer almasını istiyorsanız tek yapmanız gereken 1 Kasım 2017’ye kadar bu formu doldurmak.

Kızıl gezegen Mars

Batman’da Uzay Haftası etkinliği düzenlendi

Geçtiğimiz hafta Dünya Uzay Haftası’ydı ve ülkemizde de bu haftaya yönelik çeşitli etkinlikler düzenlendi. Bunlardan biri Batman’daydı. Mezopotamya Astronomi Derneği’nin (MAD) desteği ile Batman 50. Yıl Ortaokulu’nda temel astronomi eğitimi verildi, ardından güneş gözlemi yapıldı. Okulda görevli matematik öğretmeni Murat Avcı’nın organize ettiği etkinliğe MAD’den gönüllü eğitmen Hasan Çetres destek verdi.

İkonik Apollo fotoğrafları açık arttırma ile satılacak

NASA’nın Apollo projesi kapsamında Ay’a giden astronotların çektiği orjinal 445 adet fotoğraf açık arttırmayla satılacak. 300 ile 9000 dolardan satışa çıkacak fotoğrafların çoğunda NASA’nın işaretleri, altyazıları bulunmakta. Fotoğraflardan bir örnek aşağıda: Dünya’nın uzaydan bir insan tarafından çekilen (John Glenn) ilk fotoğraf. Almaya niyetiniz olmasa bile uzay tarihinin önemli fotoğraflarını bu adresten görebilirsiniz.

Çin’in ilk uzay istasyonu Dünya’ya düşecek

Medyada sıklıkla “Çin uydusu” olarak haberleştirilen Tiangong-1 (Cennet Sarayı-1), 2011 yılında yörüngeye yerleştirilen Çin’in ilk uzay laboratuar modülü olma özelliği taşıyor ve aylar içinde Dünya’ya düşeceği bildirildi. Yörüngedeki tüm cisimler sürekli olarak moleküllerle çarpışarak yavaşlarlar bu sebeple de alçak yörüngelere düşerler. Eğer uzayaracının devamlı kullanılması sözkonusu ise bünyesinde bulunan yakıtla veya ISS’de olduğu gibi yakıt takviyesi ise yörüngedeki görevine devam etmesi sağlanır.

Çin’in ilk uzay istasyonu Tiangong-1 Çin için bir kilometre taşı olsa da artık görev süresini doldurdu. Bu nedenle düşüşüne göz yumuldu. Emektar uzayaracının 2017 sonu, 2018 başı gibi Dünya’ya düşmesi bekleniyor. Çin’in ikinci uzay laboratuarı Tiangong-2 hâlâ görevine devam etmekte.

 

 

Ay’ın önünden geçen uzay istasyonu

Uzaydaki en büyük insan yapısı olan Uluslararası Uzay İstasyonu’nu yıl içinde bir çok defa üzerinizden geçerken izleyebilirsiniz. Bu geçişlerin bazıları ise oldukça özeldir: uzay istasyonu Ay veya Güneş’in önünden geçer.

Tıpkı 25 Eylül 2017 pazartesi günü gerçekleşecek geçiş gibi. Atina üzerinden gelip, İstanbul üzerinden ilerleyecek olan uzay istasyonu bu geçişinde ilk dördün evresine yaklaşan Ay’ın önünden geçerken görülebilecek.

Elbette bu astronomik tesadüf çok dar bir güzergahta izlenebilecek:
İstanbul’da Büyükçekmece’de yaşayanlar saat 20:44’te Ay’ın önünden geçen istasyonu izleyebilecek.
Balıkesir’de Paşalimanı Adası ve Kapıdağın batı kıyısındaki mahallelerde, 20:43’de;
Çanakkale’nin, Ezine ilçesinin batısında saat 20:43’de izlenebilecek.
Atina’daysanız da Pire’de 20:43’de geçişi izleyebilirsiniz.

Diğer şehirlerden veya buralara yakın yerlerden de geçişi izlemek mümkün olacak. Bu verdiğim hat uzay istasyonunu tam Ay’ın önünden geçerken görülebileceği yerleri gösteriyor. Aşağıdaki haritada siyah çizgiye ne kadar yakınsanız geçişi o kadar iyi izleyebilirsiniz.

Meraklasına not: Bu geçiş sırasında yaklaşık olarak Ay bizden 400 bin km, uzay istasyonu ise 400 km uzaklıkta olacak.

Uzay istasyonu nasıl görülebiliyor?

Sürekli olarak Dünya’nın çevresinde dönmekte olan Uluslararası Uzay İstasyonu’nu bazı zamanlarda üzerinizden geçerken izleyebilirsiniz. Uzay istasyonu sahip olduğu devasa güneş panellerinin güneş ışınlarını Dünya’ya yansıtması sayesinde görünür olur. Güneş ışınlarının yere yansıyabilmesi kritik nokta. Bu sebeple geçişler güneş ışınlarının doğru açıyla geldiği ve akşam veya sabaha karşı gerçekleşmektedir.

Uzay istasyonu nasıl izlenir?

Bulunduğunuz konuma göre size uzay istasyonunu ne zaman görebileceğinizi haber veren uygulamalar mevcut. ISS Tracker ve Heavens Above bunların başında geliyor. Bu uygulamalarda ISS’in uçuş yolunun gökyüzüne ve yeryüzüne göre konumu gösteriliyor. Bu haritalara bakarak nereden geçeceğini öğrenebilirsiniz.

Nereden ve ne zaman geçeceğini öğrendiniz. Peki nasıl bir şey göreceksiniz? Görseniz tanır mısınız? Uzay İstasyonunu parlaklığının zamanla değişmesinden, uçaklar gibi yanıp sönen renkli ışıkları olmamasından ve yüksek hızı sayesinde diğer uçan cisimlerden rahatlıkla ayırabilirsiniz.

süper ay

supermoon-perigee-full-moon-apogee-2011-cb-devgun
2011 yılındaki en yakın ve en uzak dolunayların görünür boyutlarının karşılaştırması. Birleşik görüntüyü oluşturan, Hindistan’dan C.B. Devgun.

14 Kasım’da, 1948 yılından bu yana görülmüş en büyük dolunaya şahit olacağız. Ay’ın yörüngesi çembere çok yakın olsa da tam bir çember değil. Bu nedenle yögüngenin farklı noktalarının Dünya’ya uzaklıkları da farklı. Yörüngenin Dünya’ya en uzak tepe noktası yeröte olarak adlandırılırken en yakın noktası yerberi olarak isimlendirilmekte.

Bir gökcisminin en yakın konumda olması doğal olarak daha büyük görünmesi anlamına geliyor. Süper dolunaylar çap bakımından ortalama dolunaylara göre %15 kadar daha büyük gözükmekte, böylece gökyüzünde kapladığı alan %30 daha geniş oluyor.

super-ay-yorunge

Haftalık Gökyüzü Raporu – 20

Perseid Göktaşı Yağmuru

Perseid meteor yağmuru bu yılki pik noktasına 12-13 Ağustos tarihinde ulaştı. İzleme şansı bulamadıysanız, dünyanın dört bir yanındaki astrofotoğrafçıların çektiği birbirinden güzel fotoğraflarla yetinebilirsiniz. Aşağıdaki fotoğraf Jörgen Tannerstedt tarafından çekilmiş.

Jorgen-Tannerstedt

Gökyüzü Bülteni’nin Temmuz-Ağustos 2016 sayısı çıktı

gokyuzuTürk Astronomi Derneği’nin (TAD) iki aylık olarak çıkarttığı Gökyüzü Bülteni’nin Temmuz-Ağustos 2016 sayısı yayınlandı. Bu sayın kapak konusu evrenin bize ulaşan ‘ilk görüntüsü’, kozmik mikrodalga fon ışınımı. Gökyüzü bu sayıdan itibaren belli sayıda basılacak ve bu kopyalar  astronomi ile ilgili üniversite bölümleri, gözlemevleri ve müzelere gönderilecek. Bülteni çevrimiçi okuyabilir veya PDF olarak cihazınıza indirebilirsiniz.

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin yenisi Çorlu’da gerçekleşecek

Astronomi Öğretmen Seminerleri’nin 11’incisi 23-25 Eylül 2016 tarihleri arasında Çorlu’da yapılacak. Çorlu kaymakamı Levent Kılıç’ın desteğiyle gerçekleşecek ve teması Öğretmenler ve Bilim/Fen Eğitimi Açısından Astronominin Önemi olarak belirlenen kongre kapsamında astronomi ve ışık kirliliği konusunda öğretmen eğitimleri, öğretmen sunumları ve uygulamalı eğitimler gerçekleştirilecek. Ayrıntılı bilgiye astronomiogretmenleri.com sitesinden ulaşabilirsiniz.

 

aos-11

Moon Express Ay seferi için izin aldı

Moon Express isimli bir Amerikan şirketi Ay’a bir araç yollamak için devletten gerekli izinleri aldığını açıkladı. İzin aldığı kurumlar arasında Federal Havacılık Kurulu ve NASA’nın yanı sıra Beyaz Saray ve ABD dışişleri bakanlığı da var. Elbette bir Amerikan şirketinin faaliyetleri için kendi ülkesinden izin alması doğal görülebilir ancak gök cisimleri üzerinde kimin izin vermeye yetkili olduğu konusu gelecek on yıllarda çokça tartışılacak.

moon-express

Şirketin hedefi Google Lunar X Prize’ı kazanmak. Bunun için Ay’a gönderilen aracın en az 500 metre yol alması ve Dünya’ya yüksek çözünürlüklü bir video gönderebilmesi gerekiyor. Bu hedefin gerçekleştirilmesi 20 milyon dolarla ödüllendirilse de esas kazanç daha yüksek olacaktır. Ay görevi 2017 yılında gerçekleştirilecek.

Türkiye’den bir dron: AKN 3000

Bugün onlarca ülkede farklı tiplerde insansız hava araçları geliştirilmekte. Türkiye’de geliştirilenlerden biri de ASELSAN’ın Göktürk AŞ ile ortaklığının ürünü olan AKN3000 (Akıncı 3000). Alçak irtifa gözlemleri için geliştirilen dron askeri ve güvenlik alanlarını hedefliyor. Yüksek yerlilik oranına sahip olduğu söylenen araç 6 rotorlu döner kanat tipinde, 50 dakikaya yakın uçuş süresi, 3000 metre irtifa, saatte 90 km hız gibi uçuş özelliklerine sahip.

akinci

Gövdesi karbon fiber ve kevlar (çelik yelek malzemesi) kompozit malzemeden üretilmiş. Bu da aracı oldukça dayanıklı bir hale getiriyor. Olumsuz hava şartlarına da dayanıklı olan AKN 3000, HD görüntü kaydı ve bu görüntünün 5 km’ye kadar aktarımını gerçekleştirebilmekte. Şirketin gelecek yıllarda siviller için farklı modeller geliştirebileceği söyleniyor.

Gövde üzerinde on dört parke taş
Akıncı’nın gövdesiyle gerçekleştirilen test!

Hitomi yeniden üretilebilir

Japon Uzay Ajansı JAXA’nın bu yılın başında yörüngeye oturttuğu ancak kısa süre içersinde kontrolden çıkarak parçalanan uydusu Hitomi’yi 2020 yılına dek yeniden üretebileceği açıklandı. Hitomi’nin önemi yüksek çözünürlükle X-ışını gözlemi yapabilmesinde saklı. Yerine geçebilecek başka araç olmadığından uydunun kaybı bilim camiasında üzüntüyle karşılanmıştı.

hitomi-yeniden-uretilebilir

Çin’in kuantum uydusu

Çin bu ay uzaya kuantum deneyleri yürütmek için bir uydu gönderecek. 100 milyon $ bütçeli uydu projesinin öncelikli amacı kuantum iletişim alanında çalışmak olacak. Eğer uydu başarılı olursa Çin yeni kuantum test uyduları göndermeye niyetli.

Çin’in Ay gezgini -muhtemelen- son kez öldü

_90668496_hi020365942

2013 Aralık’ında Chang’e-3 görevi kapsamında çalışmaya başlayan ay gezgininin Ay üzerindeki 31 aylık araştırma görevi sona erdi.
Bu görev Çin’in Sovyetler ve ABD’den sonra Ay yüzeyinde araştırma yapmayı başaran 3. ülke olmasını sağlamıştı. Gezgin, Çinli Ay tanrıçası Chang’e’nin evcil tavşanı olan Yutu olarak adlandırılıyor. Üç ay çalışması için tasarlanan Yutu ay yüzeyinde iki yıldan uzun süre çalışarak daha önce Sovyet Ay gezgini Lunokhod 1’in 11 aylık rekorunu geçmişti. Yutu’nun Şubat 2014’de, henüz görevi yeni başlamışken donarak kaybedildiği sanılmıştı ancak mühendisler Yutu’yla yeniden bağlantı kurmayı başarmıştı. Yutu bu kez o kadar şanslı olamayacak gibi gözüküyor.
_90668503_ea088c90gw1eslhlfjlecj20go0kmwge

Haftalık Gökyüzü Raporu – 17

Kilis

kilis

Son haftalarda IŞİD örtünü mevzilerinden Kilis iline yönelik roket saldırıları gerçekleştiriliyor. Kullanılan roketler teknolojik olarak geri olmasalar da kentte 20’den fazla insanın ölümüne sebep olup, insanları korku ve paniğe sürüklemiş durumda. Ayrıca saldırılar Türkiye’nin hava savunma sisteminin zayıflığını ortaya çıkarmış oldu. #KiliseSESver #Kilis

İran’dan yeni füze denemesi
Komşu İran ise roket sistemleri geliştirmeye yönelik çalışmalarını kararlılıkla yürütmeye devam ediyor. Son olarak İranlı askeri planlama komutanı Tuğgeneral Ali Abdullahi, “İki hafta önce 2 bin kilometre menzilli bir füze denemesi gerçekleştirdik. Denemede 8 kilometrelik bir hata oranı oldu ki bu oran testin bütünüyle başarılı olduğunu gösteriyor” diye açıklama yaptı. ABD ve Avrupa füze denemelerine, nükleer anlaşmaya aykırı olduğunu savunup karşı çıkıyor. İran’a göreyse füzeler nükleer başlık taşımadığı için problem yok.

iran-fuze

 

SpaceX Falcon 9 inmeyi yine başardı

Yeniden kullanılabilir roket konseptlerinden biri olan, SpaceX’in Falcon 9 roketi geçtiğimiz haftalarda ilk kez okyanus platformuna inme başarısına erişmişti. Falcon 9 bu kez gece inişi yaptı ve yine başarılı oldu.

falcon-9-gece-inis

James Webb’in altın aynası
James Webb Teleskobu’nun aynasının koruyucu plakaları sökülüp ayna ilk kez dik konuma getirildi. Kızılötesi ışınları daha iyi yansıtabilmesi için altınla kaplanan aynanın görüntüsü muhteşem. Şüphesiz 13 milyar yıl ötesini görebilecek teleskobun göndereceği görüntüler çok daha etkileyici olacak.

james-webb-ayna-dik
ExoMars ertelendi
Avrupa Birliği ve Rusya’nın ortak yürüteceği ExoMars 2018 yılı için palnlanıyordu ancak proje 2020’ye ertelendi. 2 Mayıs’ta yapılan açıklamaya göre ertelemeye teknik ve bütçe sorunları neden oldu. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) gezgin robotu geliştirecek, Ruslar ise yüzey platformunu ile fırlatmadan sorumlu olacak.

GoPro roketle uzaya çıktı

Geçen yılın aynı dönemine göre kârı yarı yarıya azaldığı için zor günler geçiren, Karma ismini verdiği dron projesini erteleyen GoPro yine de isminden söz ettirmeyi başarıyor. UP Aerosapce’in, NASA destekli bir proje kapsamında fırlattığı roketindeki GoPro 4 kameraları fırlatmanın nefes kesici görüntülerini kayıt altına aldı.

Çin 2036 yılına kadar Ay’a insan göndermeyi planlıyor

Çin, 15-20 yıl içinde insanlı Ay görevi gerçekleştirmeyi hedeflediğini duyurdu. Çin Apollo görevlerinin aksine Ay’ın Dünya’dan görülmeyen arka tarafına inmeyi planlıyor. NASA, Apollo görevleri sırasında böyle bir görevi güvenlik riski sebebiyle reddetmişti. Ayın karanlık yüzü olarak da geçen yarı küresiyle iletişim için ayrıca iletişim uydusu kullanmak gerekecek.

cin-ay-hedefi-2036

kutup ışıklı kupalar
Kutup ışıklarını kim sevmez? Kupa kupa çay kahve içmeyi de seviyorsanız, sıcak içeçekle doldurulduğunda kutup ışıklarıyla süslenen bu kupayı görmelisiniz. Hediyesi 15 dolar.
kuzey-isik-kupa
Dronlar Alemi
Çin silahlı dron geliştirdi
sky_saker_h300
Çin’in savunam sanayi şirketi NORINCO, Dubai’deki uluslararası  güvenlik fuarında Sky Saker H300 ismini taşıyan zırhlı dronunu sergiledi. 200 kg ağırlığındaki bu araç Çin’in ilk silahlı dronu olsa da diğer rakipleriyle boy ölçüşebilecek özellikte olduğu belirtiliyor. Araç ortak eksenli rotora sahip bir helikopter olup, üzerinde kızılötesi, ve elektro optik kamera sistemlerinin yanı sıra lazer hedefleme sistemine de sahip. Küçük boyutlu anti tank roketleri taşıyabilecek kapasiteye de sahip.
dronlar arama kurtarmada görev alacak
Dünyanın en büyük dron üreticisi konumundaki DJI, dronların kurtarma operasyonlarında kullanımına ilişkin ilk çalışmayı başlatacağını duyurdu. Çalışmanın ortağı Avrupa Acil Numara Birliği (EENA) olacak. Testler Danimarka ve İrlanda’da gerçekliştirilecek ve mayıs ayında başlaması planlanıyor.
Danimarka’da Copenhagen itfaiyesi dronların yangınla mücadeledeki hünerlerini öğrenmeye çalışacak. İrlanda’da Donegal Dağı Kurtarma Takımı ise DJI’ları arama kurtarma operasyonları için test edecek.

Kızılay dronları
Dronlar asgari alanda oldukça kullanışlı, pilot kaybetme riskiniz olmadığı gibi, video oyununa benzer arayüzle sağı solu bombalayan elemanlarınızın durumdan daha az rahatsız olmasını da sağlayabiliyorsunuz. Yine de hava araçları ölüm saçmak zorunda değil. Bu şekilde düşünen bir grup, Ruanda’da acil kan ihtiyaçlarında gerekli kanı insansız hava aracıyla ulaştırmayı planlıyor. Ülkenin batısında bir merkez ve 21 istasyon arasında günde 150 kadar transfer işleminin gerçekleştirilmesi bekleniyor.

dron paraşütü
Dron sayıları ve kullanım alanları artmaya devam ederken bir problem güncelliğini korumaya devam ediyor: Her yükselişin bir inişi vardır! Kimisi binlerce dolar olan dronların herhangi bir problem nedeniyle düşme riski hem dronun sahibi hem de yerdeki insanlar için bir sorun. SafeAir adlı bir şirket soruna ParaZero adlı tekrar kullanılabilir paraşütle çözüm sunuyor.

DJI Phantom tüm zamanların en etkili 50 cihazı arasında

Amerikan haber dergisi Time, internet sitesinde tüm zamanların en etkili 50 teknolojik cihazını listeledi. Tek dron olan DJI Phantom, listenin 46. sırasında.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 16

beşi bir yerde

Bu hafta güneş doğmadan dışarı çıkarsanız (hava İstanbul için çarşamba ve perşembe açık gözüküyor) 5 gezegenin hepsini gökyüzünde görebilirsiniz. Bu fırsatı kaçırmamanızı öneririm.

Bu beş gezgenen antik çağlardan beri bildiğimiz Merkür, Venüs, Mars, Satürn ve Jüpiter. Bildiğiniz gibi Neptün ve Uranüs gözle farkedilemeyecek kadar soluklar ve teorik hesapların ardından yapılan gözlemler neticesinde keşfedildiler.

9. gezegen

gezegen9

Şimdi yeniden böyle bir gezegen keşfetmemiz olası. 2006 yılında gezegen tanımının değiştirilmesiyle beraber Plüton gezgenlikten çıkartılmıştı. Şimdi bilim insanları Plüton’un ötesinde 9. gezegen olabileceğini savunuyorlar. Bu olasılığı dile getirenler California Teknoloji Enstitüsü’nden (kısaca Caltech) bir ekip. Aynı ekip keşfettikleri cüce gezegenlerle Plüton’un gezegenliğinin tartışmaya açılıp oylamayla kaybetmesine neden olmuştu. Şimdi buldukları bu Plüton ötesindeki gökcisimlerinin yörüngelerinden yola çıkarak ‘9. gezegen’ olması gerektiğini savunuyorlar.

Gezegenin kütlesinin Dünya’nın 10 katı olduğu tahmin ediliyor. Uzaklığı ise aşırı boyutlarda. Yörüngesinin Güneş’e en yakın olduğu nokta Plüton’un yörüngesinin çok ötesinde, Plüton’dan en az 20 kat uzakta. Güneş çevresinde bir turu ise 10 bin – 20 bin yıl sürüyor olmalı.

Konuya dair detaylar için Gök Günce ve Astronomi Diyarı’ndan faydalanabilirsiniz.

Gökyüzü’nün yeni sayısı çıktı

Türk Astronomi Derneği Bülteni Gökyüzü Ocak-Şubat 2016 sayısı ile yayında! Yeni yıldan itibaren Gökyüzü’nün iki ayda bir yayınlacak bülteninin ilk sayısında bu ay, Mars Gezginlerini kapak konusu olarak işliyoruz. Ayrıca gökbilim konusunda haberler, duyurular, astrofizik araştırmaları ve gökyüzü fotoğraflarıyla dolu dolu bir bülten sizi bekliyor. Bültenin son sayısına aşağıdaki bağlantılardan erişebilirsiniz:

Bülteni çevrim içi okumak için:http://issuu.com/tadgoky…/docs/gokyuzu_ocak_subat2016_sayi64

Bülteni PDF (4MB) olarak indirmek ve geçmiş sayılarına erişmek için:http://www.tad.org.tr/e-bulten

Bültene ücretsiz abone olmak için: http://www.astronomi.org/?page_id=399

Uzay istasyonu çiçek açtı

Uzay İstasyonu’ndaki Veggie bitki yetiştirme kısmında ilk defa bir çiçek açtı. Scott Kelly Zinya’nın fotoğrafını twitter’da “Evet, uzayda başka yaşam formları da var” diyerek paylaştı. Daha önce marul yetiştirilen UUİ’de yakın zamanda başka bitkiler de yetiştirilmeye çalışılacak. Uzay tarımı adım adım ilerliyor ancak burada kullanılan yapay ışıklı teknolojiler Dünya’da da geliştiriliyor. Sadece uzay tarımına değil, dünya tarımının gelecekteğinin en azından bir kısmına da bakıyor olabiliriz. Fotoğrafta, Zinya ‘güneş alsın’ diye Veggi kısmından alınıp cam kenarına konulmuş.

zinnia

Uzayda 300. Gün

Astronot Scott Kelly uzaydaki 300. gününü sudan topla pin pon oynayarak kutladı. Kelly bu oyunda kullandığı ‘raketler’ hidrofobik özelliğe sahip. Bu sayede su yapışmadan sekiyor.

Falcon 9 yine okyanusa inemedi

SpaceX’in Falcon 9 roketi yeniden okyanus platformuna iniş denemesi yaptı ve bacaklarından birinde çıkan sorun nedeniyle başarısız oldu. Okyanustaki platforma iniş karaya inmekten daha az masraflı olduğu için bu yöndeki denemelerin devam edeceği konuşuluyor. Roketin inişi başarısız oldu ancak kargosu olan Jason 3 uydusunu yörüngeye ulaştırmayı başardı. Jason 3 gezegenimizdeki deniz seviyesi değişimlerini daha hassas şekilde ölçecek.

Jason 3’ün yapacağı iş iklim değişikliğinin etkilerini daha iyi görebilmek için önemli zira gezegen ısınmaya devam ediyor. 2015 kayıtlara son 135 yılın en sıcak senesi olarak geçti. Yeryüzünün ortalama sıcaklığı geçen yıl 1.33°C düzeyinde hesaplandı, deniz suyu sıcaklığı da 0.74°C (geçen sene: 0.11°C) oldu.

Blue Origin yenilenebilir roketini yeniden kullandı

blue-origin-new-shepard-rocket-landing-jan-22-2016-2

Blue Origin şirketinin New Shepard roketi yere başarıyla inmeyi başarmıştı. Aynı roket fırlatma ve inişi yeniden başarıyla tekrarladı. Böylece yeniden kullanılan ilk roket olarak tekrar tarihe geçti.

Mars’ta yürümek neye benzer?

marstabirgece

Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi’nde 5 Mart 2016’da kurulacak Facing Mars etkinliğine katılan çocuklar bilim dolu bir gece geçirip bu sorunun cevabını arayacaklar. Detaylar için Merkez’in sosyal medya hesaplarını takip etmeniz gerekiyor.
f: Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi
t: twitter.com/bursabtm
i: instagram.com/bursabtm/

ODTÜ Amatör Astronomi Topluluğu’nun 30. yılı

Mart ayında gerçekleşecek bir diğer etkinlik ise Ankara’da. ODTÜ’nün 30 senelik topluluğu “eski ekibi” yeniden topluyor. 12 Mart 2016’da gerçekleştirilecek etkinlik içerik açısından zengin gözüküyor. Etkinliğin facebook sayfasına buradan, ODTÜ dışı katılımcılar için gerekli başvuru formuna ise buradan ulaşabilirsiniz. Katılım için ücret istenmiyor.

odtu-aat-30yil

Başkan aday adaylarının gözünden NASA

ABD’de başkanlık adaylığı yarışı devam ediyor. Başkanın kim olacağı diğer şeyler haricinde NASA bütçesinin de neye benzeyeceğini belirliyor. Üstelik NASA gelecek başaknlık döneminde Mars’a yapılacak insanlı seferin Kızıl Gezegen’in hangi bölgesine yapılacağına da karar verebilir.

Bu nedenle Planetary Society başkan adaylarının konuya ilişkin demeçlerini Amerikan seçmeni için derlemiş.

Uzay araştırmaları konusunda oldukça olumlu mesajlar veren Clinton’un kendi anlattığına göre çocukken astronot olmak istemiş ve NASA’ya bir mektup yazmış; NASA’dan ise kadın astronot olmayacağına dair bir cevap almış. Fakat bu hikayede bazı şüpheler de mevcut.

Bernie Sanders desteklediğini söylese de NASA’nın bütçe kesintileri lehine oy verdiğini ‘unutmuş’.

Donald Trump NASA’ya ‘fazla’ para ayrılması taraftarı değil. Diğer bir Cumhuriyetçi aday oldan Ted Cruz ise Amerikan senatosunda bilim ve uzay alt komitesine üye. Diğer adaylar gibi özel sektörü destekliyor ve küresel ısınma araştırmaları gibi konulara NASA’nın esas görev alanlarının dışında kaldığı gerekçesiyle soğuk bakıyor.

UUİ’den çekilen 2015’in en iyi kareleri

NASA 2015 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan çekilen en iyi fotoğrafları derlediği bir albüm yayınladı.

iss-colombia

Çinliler Ay’ın karanlık yüzüne gidecek

Ay’ın bize dönük yüzünü yüz yıllardır inceliyoruz; buna karşın diğer yüzü hakkında fazla bilgimiz yok. Çin daha önce hiç araç indirilmeyen Ay’ın diğer yarısını hedefleyen bir görev planlıyor. 2018’de gerçekleştirilmesi düşünülen görevde kullanılacak sonda adını Çin mitolojisindeki ay tanrıçasından alıyor: Chang’e-4.

İran

İran’a nükleer programı nedeniyle uygulanan ambargo kalktı. Füze programı nedeniyle ABD’nin uyguladığı diğer bazı uygulamalar devam etse de ülke yakın vadede ekonomik olarak biraz daha rahatlayacak gibi gözüküyor. İran, ambargo kalkar kalkmaz eskiyen uçak filosunu yenilemek için Airbus ile anlaştı. Önümüzdeki dönemde ekonomisi daha da güçlenen İran ABD ve İsrail’in yaptırımlarına karşın roket programını devam ettirecektir. Argeye ayırdığı pay ambargoya rağmen Türkiye’nin biraz altında olan İran’ın önümüzdeki dönemde Türkiye’de bir değişiklik olmazsa ülkemizi geçmesi olasılıklar dahilinde.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 15

Uydu Uzay ve Teknoloji Günleri

Haftasonu çok yoğun olduğum için Gökyüzü Raporu’nu yetiştiremedim. Daha kötüsü Cuma-Cumartesi gerçekleşen Uydu Uzay ve Teknoloji Günleri‘ne katılamadım 🙁

Yıl sona emek üzere, yavaş yavaş 2015’in muhasebesini yapan listeler yayınlanmaya başladı. Time dergisi 2015 yılının en iyi uzay fotoğraflarının listesini yapmış. 56 fotoğraflık liste görülmeye değer.

Astronot Cristoforetti 2015’in en önemli kadın figürlerinden biri

Financial Times gazetesi de 2015’in kadınları listesi hazırlamış. Listede Avrupa Uzay Ajansı ESA’nın astronotu Samantha Cristoforetti de yer alıyor. Aynı zamanda İtalya’nın ilk kadın astronotu olan Cristoforetti mikro yerçekiminde ilk defa espresso yaparak daha önce hiç gerçek kahve içilmemiş olan yörüngede bir başka ilke de adını yazdırmayı başarmıştı. Cristoforetti uzayda 199 gün geçirdi; alttaki fotoğraf “dalya” dediği 100. güne ait.

100_days_of_Futura

Küçük bir yıldızın yüzeyindeki fırtına gözlemlendi

Güneş fırtınalarına alışığız; ancak uzay teleskopları uzaktaki küçük bir yıldızda çok daha ilginç bir şey keşfetti: Jüpiter’in Kırmızı Leke’sine benzer bir fırtına.

İnsanlık için küçük ABD için büyük adım

Özel bir şirketin NASA için ürettiği Cygnus (Kuğu) korgo sondası Uluslararası Uzay İstasyonu’na ikmal gerçekleştirdi. Böylece uzay mekiklerinin emekliye ayrılmasından sonra alçak yörüngeye insan ve kargo taşıma kapasitesini kaybeden Amerika eski günlerine kısmi olarak döndü. NASA astronot taşımacılığını da tamamen özel sektöre devretti.

20151209_cygnus-deke-slayton_f840

Merak Mars kumullarına erişti

NASA’nın Merak (Curiosity) gezgini gayrıresmi şekilde Yüksek Kumul olarak adlandırılan kumullara ulaştı. Koyu kum tepelerini daha yakından inceleyecek olan Merak, kumdan örnek alıp üzerindeki bilim ekipmanlarına yerleştirecek. Mars’taki kumullar aktif. Mars’ın ince atmosferindeki zayıf rüzgarlarla yılda 1 metre kadar yol yer değiştiriyorlar.

mars-sand-dunes

Plüton’un en detaylı görüntüsü şimdi renkli

Yeni Ufuklar’ın cüce gezegen Plüton’a 14 Temmuz 2015’de gerçekleşen yakın geçişinde elde ettiği en keskin görüntülerin renkli halleri yayınlandı. Yüksek çözünürlüklü bu mozaik görüntüde her bir piksel (fotoğrafı oluşturan noktalar) Plüton’un yüzeyinde 77×85 metrelik alanı kapsıyor. Daha önce piksek piksel görüntüleriyle yetindiğimiz bir gökcismiydi!

color-swath-use-12-10-15_closeup

Foto
raf, Plüton’un kuzey batısındaki dağlık alan ile gayrıresmi olarak Sputnik Planum olarak anılan düzlüğün kesiştiği bölgede 80 km genişliğinde bir alanı gösteriyor.

uzay gemilerinin boyutları

Bazı önemli bilimkurgu filmlerinden hatırladığımız uzay gemilerinin boyutlarını karşılaştıran oldukça güzel bir animasyon hazırlanmış. Videoyu hazırlayan MetaBallStudios. Başlarda göreceğiniz Uluslararası Uzay İstasyonu’nun bir futbol sahasına sığabileceğini hatırlatayım.

Yükselen deniz seviyesi Dünya’nın dönüş hızını yavaşlatabilir.

Science Advances’da yayınlanan bir makaleye göre bilim insanlarını uzun süredir meşgul eden bir muamma olan Muks’ın gizemi çözülmüş olabilir. Wlater Munk, 2002 yılında yayınladığı bir makalede  tarihsel deniz seviyesi yükselmeleriyle gezegenin dönüşü arasında bir bağ olduğunu ileri sürüyor. Jerry Mitrovica liderliğindeki bir takım, bilgisayar modelleri kullanarak yaptığı çalışma İÖ 499 yılından günümüze kadar, buzul çağının sona ermesiyle yükselen su seviyesi nedeniyle gezegenimizin toplamda 4,5 saat yani yılda ortalama 2.4 saniyelik bir yavaşlama yaşadığını gösteriyor.

liquidmountainslakeerie5

Yavaşlamaya esas olarak Ay’ın sebep olduğu gelgitler sebep oluyor ve su seviyesi yükseldikçe bu etkinin ölçülebilir derecede artacağı bu çalışma sayesinde ortaya konmuş oluyor.

50 yıl sonra Dünya nasuıl bir yer olacak?

Tempo dergisi Aralık sayısında Dr. Umut Yıldız’a “50 yıl sonra Dünya nasıl bir yer olacak?” diye soruyor, Dr. Umut Yıldız cevaplıyor:

agir-sanayi-aya

Akatsuki Venüs’e kavuştu

Japon Hava-Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) Akatsuki (Japonca: Şafak) uzayaracı Venüs’ün yörüngesine 5 yıllık bir rötarın ardından girmeyi başardı. 7 Aralık 2010 tarihinde ana roket motorunda meydana gelen bir hata nedeniyle gezegeni ıskalayan Akatsuki bu defa yavaşlatmak için yedek reaksiyon kontrol sistemi kullandı. Venüs’ü yakalayamayınca Güneş’in yörüngesinde 9 tur attı. Akatsuki’nin 5 yıllık yörüngesini animasyon şeklinde bu youtube sayfasından izleyebilirsiniz.

Uçak tepesinde seyahat

Windspeed firmasının yeni icadı, uçak yolculuğunu genelde ekonomi sınıfının dar koltuklarında geçirmeye alışık olanlar için değil sanırım: uçağın tepesinde camdan bir kubbenin altında çift kişilik bir koltuk.

windspeed

Firma cam kubbenin uçapın geri kalanı kadar sağlam olduğunu iddia ediyor. Aşırı hava koşulları, kuş çarpması gibi durumlardan sağ salim çıkarmış. Instagram fotoğrafları çekmek için kanat üzerindeki koltuklara, sevişmek içinse uçak tuvaletine sıkı bir rakip olur.

Batman’da astronomi semineri

Mezopotamya Astronomi Derneği’nce (MAD), Batman Üniversitesi’nin Batı Raman yerleşkesindeki Fen Edebiyat Fakültesi’nde seminer verildi. Dernek başkanı ve astronom Mahmut Tekeş, dünden bugüne astronomi, astronomideki önemli anlar, Türkiye’de astronomi çalışmaları ve güncel konular üzerinde açıklamalarda bulundu.

Pekin havası kırmızı alarm veriyor

Geçen hafta Çin’in bazı şehirlerinde kirlilikten ötürü sarı alarm olduğundan bahsetmiştim. Bu hafta alarm seviyesi kırmızıya yükseldi.

cin-havasi-kirmizi-alarm

Dronlar Alemi

Kickstarter batan dron projesini gazeteciye araştırtacak

Kickstarter 3.4 milyon dolarla batan proje için bir gazeteci tuttu. Britanyalı dron geliştiricisi Torquing Group, Zano adlı dron projesiyle Kickstarter’da en çok fon toplayan Avrupalı girişim olmuştu. Çok tutan proje sadece iki ay içersinde 3.4 milyon dolar toplamayı başarmasına karşın 2015 Nisan’ında dağıtmaya söz verdiği dronların çalışan bir prototipi henüz ortaya koyamadı. Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su olan Ivan Reedman istifa etti!

zano
büyük hayal kırıklığı yaratan Zano

Şimdi Kickstarter iyi başlayıp feci bir sonla biten projede neler olduğuna dair gerçeği açığa çıkarmak için Mark Harris isimli serbest bir gazeteciyle anlaştı.

Daha önce The Guardian, The Economist, Wired UK, New Scientist gibi önemli basın kuruluşlarında görev almış olan gazeteci ve serbest teknoloji yazarı olan Harris şimdi Kickstarter’da fonlanan projeyi araştıracak. Kickstarter ile yaptığı anlaşmaya göre Kickstarter Mark’ın yazısını değiştirme hakkına sahip değil.

Başakşehir Belediyesi kaçakla İHA ile mücadele edecek

dron-basaksehir2

İstanbul’daki Başakşehir Belediyesi kaçak inşaatlarla mücadele için insansız hava aracı kullanmaya başladı. Aracı geliştirenler Başakşehir Fen Lisesi öğrencileri. Gençler bunun için belediyenin Living Lab adlı yaşam laboratuvarını kullanmışlar. Bilime yatırım yapan kazanıyor.

dron-basaksehir

Polis dronu

Egemenler, halkı kontrol güçlerinde açılan gediklerden hoşlanmazlar ve İHA’lar bu konuda istisna oluşturmuyor.

polis-dron

Japonya’da Tokyo polisi uçuşa yasak bölgelere giriş yapmaya yeltenecek dronlar için polis İHA’ları almış. Bu araçlar dronları ağlarla engelleyecek. Tokyo polisi “patlayıcı taşıyan İHA’larla terörist saldırı yapılması bir ihtimal” demiş.

Bu yılın başlarında 40 yaşında bir Japon, nükleer enerjiyi protesto etmek amacıyla radyoaktif kum taşıyan bir dronu başbakan Shinzo Abe’nin ofisine indirmişti.

Uçan arkadaş

fleye

Yaklaşık 23cm çapıyla futbol topu büyüklüğünde olan bu sevimli dron görünümüyle alışıla gelmiş türdeşlerinden ayrılıyor. Dışardan bakınca pervaneler ve iskelet yapısı görülmüyor; pervaneleri korunaklı konumda. Belçikalı mühendislerin geliştirdiği Fleye bir kişisel otonom robot, sizi takip edebiliyor, wifi ile akıllı telefona bağlanıyor ayrıca GPS, jiroskop gibi 7 farklı algılayıcısı Linux işletim sistemli mini bilgisayarla kontrol ediliyor. Bir de 5 megapiksel HD kameraya da sahip. Doğrusu 2015 biterken insan hiç olmazsa full HD çözünürlük bekliyor. Sadece 10 dakika havada kalabilmesi de uçan robot arkadaş için biraz az.

Dronlar için gece görüş kamerası

Ünlü dron firması DJI yeni gece görüş teknolojili drone kamerası Zenmuse XT’yi tanıttı. Kamera termal görüntüleme sistemi sayesinde zifiri karanlıkta bile çekim yapabiliyor.

Somon göçü

Dronlar Alaska’daki somon göçünü belgelemiş:

Haftalık Gökyüzü Raporu – 14

Plüton’un en ayrıntılı görüntüsü
Yeni Ufuklar Plüton’un şimdiye kadarki ve -sıkı durun- Plüton’a yeni bir araç gönderilinceye kadarki en detaylı görüntüsünü dünyaya ulaştırdı. 14 Temmuz günü Plüton’a 10 bin km öteden çekilen görüntü gerçekten nefes kesici.

Bu da Yeni Ufuklar’ın bonusu; Şimdiye kadar en yakından çekilmiş Kuiper Kuşağı cismi görüntüsü:
nh-kuiper-belt-loop
Hava Kirliliği
Dünya liderleri geçen hafta Paris’te iklim değişikliği için bir araya geldi. Genel olarak pek parlak bir noktada olmayan dünyamızın kimi bölgelerinde kirlilik oldukça aşırı noktalara ulaşmış durumda.
Çin’deki kimi şehirler 4 fazlı hava kirliliği uyarı sisteminde 2. en yüksek kirlilik alarmı olan “turuncu” alarm seviyesinde. Milyonlarca insana “içerde kalmaları” tavsiye ediliyor. Ne tavsiye ama!
Aşağıda, sözü edilen hava kirliliği çok rahat biçimde seçilebiliyor. İşte geçtiğimiz günlerde haberlere konu olan “Nut Brother” mahlaslı Çinli sanatçı bu havadan tuğla yapmıştı.

IDL TIFF file

Etna yanardağı

İtalya’nın Sicilya adasında yer alan Etna yanardağı yoğun kül ve duman bulutları püskürtmeye başladı. Fotoğrafta bu bulutlardaki elektrik yükleri neticesinde oluşan yıldırımlar görülüyor. [telif: Marco Restivo/Getty Images kaynak: Cosmos Magazine]

SICILY, ITALY - DECEMBER 03: A view of a volcanic eruption at Mount Etna's Vorgaine crater on December 03, 2015 in Sicily, Italy. PHOTOGRAPH BY Marco Restivo / Barcroft Media UK Office, London. T +44 845 370 2233 W www.barcroftmedia.com USA Office, New York City. T +1 212 796 2458 W www.barcroftusa.com Indian Office, Delhi. T +91 11 4053 2429 W www.barcroftindia.com (Photo credit should read Marco Restivo / Barcroft Media / Barcroft Media via Getty Images)

Apollo 16’nın iniş noktası bulundu

Görevin tamamlanmasından onlarca yıl sonra Apollo 16’nın Ay’a indiği nokta tespit edildi. İniş (aynı zamanda fırlatma) sahasının yüksek çözünürlüklü görüntüsü NASA’nın Ay Keşif Yörünge Aracı üzerindeki LROC (Dar Açı Kamerası) ile elde edildi. Apollo 16 mürettebatı Mare Insularum‘daki Kopernik Krateri’nin  257,5 km güney batısına inmişti.

apollo-16-s-ivb-impact-site-seen-by-lro

Uzayda Maraton

Kökleri antik Yunan’a dayanan ve 42 km’den biraz daha uzun bir parkuru tamamlamaya dayanan (koşmak zorunda değilsiniz!) maratonu koşarak tamamlamak kişinin hem bedenen hem de ruhen kendisini hazırlamasını gerektiriyor. 15 Aralık’ta UUİ’ye çıkacak olan astronot Tim Peake 1999 yılında Londra Maratonu’nu tamamlayarak kendisini bu konuda kanıtlamış (3:15:50 süre ile).

Tim_Peake_at_EAC_highlight_mob

Peake 24 Nisan’da gerçekleştirilecek 2016 Londra Maratonu’nu bu kez yerden 400 km yukarıda tamamlamayı deneyecek.  Peake bunun için astronotların  kendilerini bağlayarak koştukları koşu bandını kullanacak.

Bingöl’ün göktaşı kendisinden söz ettirmeye devam ediyor

Önce Bingöl’e bir göktaşı düştü, köylüler bol para kazandı, ardından maliyeciler köye akın etti ve şimdi bir soru sebebiyle Alo Fetva hattı da olaya dahil oldu: “Gök taşından elde edilen gelir için zekat vermemiz gerekir mi?”. Anadolu Ajansı’nda yer alan habere göre elde edilen gelirin üzerinden bir yıl geçtikten sonra 40’ta 1 oranında zekat verilmesi gerekiyor.

uzay görevleri için robotik el

Kanada’nın NASA için, uzay mekiklerinde uzay yürüyüşleri sırasında kas gücü gerektiren işlerde kullanılmak için 15 metrelik insan kolu şeklinde CanadArm’ı (arm: kol) tasarlamıştı. 17 metrelik üst modeli CanadArm 2 uzay istasyonunda kullanılıyor.
russian-students-3d-print-human-controlled-hand-iss2
Şimdi ise Tomsk  Politeknik Üniversitesi’nde eğitim gören Rus öğrenciler,  uzay istasyonundaki tamir işlerini kolaylaştırması amacıyla robotik bir ‘el’ tasarladılar. 3 boyutlu yazıcıyla üretilen robot el içinde sensörler barındıran ve kumanda eden kişinin el hareketlerini algılayan bir eldivenle kablosuz olarak kontrol ediliyor.

 

russian-students-3d-print-human-controlled-hand-issCanadarm ve 3 boyutlu yazıcı demişken yazıcıyla üretilmiş Canadarm modelini atlamak olmaz:

canadarm

OLAY UFKU

Dr. Umut Yıldız’ın İÜ Amatör Astronomlar Kulübü’ndeki ”Gözlem Teknolojileri, Büyük Veri ve Uzay Araştırma Robotları” başlıklı konuşması youtube’a eklenmiş: https://www.youtube.com/watch?v=8NFUbFIvvmw

Prof. Dr. Ethem Derman İTÜ’de

ethem-derman-ile-soylesi

Türkiye’de astronomi denince akla ilk gelen isimlerden biri olan Prof. Dr. Ethem Derman, İTÜ Astronomi Kulübü‘nün katkılaryıla İTÜ’ye konuk oluyor. “Prof. Dr. Ethem Derman ile Söyleşi” 10 Aralık saat 17.30’da İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü D104’de gerçekleşecek. [Etkinlik sayfası]

Sivil Havacılık Günü

Bugün Dünya Sivil Havacılık Günü. Eskişehir Bilim Deney Merkezi’nde bu özel gün için saat 1 ile 5 arasında çeşitli etkinlikler düzenlenecek.[Etkinlik sayfası]

sivil-havacilik-gunu