Zond 5: Dünya’ya dönen ilk uzayaracı

Zond 5 (Rusça: Sonda 5) uzayaracı, 18 Eylül 1968 günü Ay’ın etrafında tur atan ikinci, Dünya’ya hasarsız dönen ilk araç oldu.

Sovyetler Birliği’nin geliştirdiği Zond 5, 90,000 km uzaklıktan Dünya’yı görüntülemeyi başarmasına karşın teknik bir sorundan ötürü Ay’ı fotoğraflayamadı.

Moscow State University of Geodesy and Cartography (MIIGAiK)

15 Eylül 1968’de fırlatılan Zond 5, mürettebatla Ay’ın etrafında dolaşması için planlanan Soyuz 7K-L1 uzayaracının değiştirilmiş bir versiyonuydu. Aşağıdaki fotoğrafta Soyuz hatlarını rahatlıkla seçebilirsiniz.

Araç görevin sonunda, 21 Eylül 1968’de Hint Okyanusuna başarıyla iniş yaptı.

Vasily Golovin gemisinden çekilen Yukarıdaki fotoğraflarda Zond-5’in okyanusa paraşütle inişi görülüyor.

kaynak: russianspaceweb.com |

Apollo 13

NASA’nın Ay’a insanlı inişleri kapsayan Apollo programının üçüncü insanlı Ay görevi olması planlanan Apollo 13, uzayaracının servis modülünde gerçekleşen patlamayla bir ölüm kalım savaşına dönüşmüştü.

Apollo 13’ün servis modülünde patlama sonucu oluşan zararı gösteren bir animasyon. Ay modülü Aquarius’daki astronotlar tarafından çekilen fotoğrafların işlenmesiyle oluşturulmuş.

Astronotların geri dönebilmesi için önce Ay’a kadar gidip çevresinde dönmesi gerekti. Tabii bu süre boyunca hem uzayaracını çalışır durumda tutmalı hem de kendi hayatlarını devam ettirmeliydi.

Servis modülündeki oksijen tankında meydana gelen patlama, yakıt, astronotlar için su ve oksijen sağlama görevini üstlenen ekipmanın kaybı anlamına geliyordu. Çare olarak Ay modülü Aquarius’u bir cankurtaran filikası gibi kullanıldı.

Diğer bir sorun ortamda biriken karbondioksit gazıydı. Solunum sonucu açığa çıkan karbondioksit belli bir konsantrasyondan sonra zehire dönüşür. Mürettebatın komuta modülündeki ekstra filtre kartuşlarını kullanması gerekir ancak iki modülde kullanılan filtrelerin şekilleri farklıdır. Astronotlar eldeki malzemelerle bu sorunu aşarlar.

kaynak: spacecentre.co.uk |

Apollo astronotları karantinada: Mobil karantina servisi

Mobil karantina servisi (Mobile quarantine facility), Apollo astronotlarının Ay’dan döndükten sonraki karantina sürecini geçirdikleri taşınabilir yaşam alanıdır. Apollo görevleri sonunda astronotlar Ay’dan taşıyabilecekleri olası hastalık yapıcı Ay organizmalarının Dünya’ya yayılmaması amacıyla karantinaya alınıyordu.

Astronotlar için karantina fikri 80’lerdeki meşhur Cosmos belgeseliyle (ilk seri; bkz: Soluk Mavi Nokta) kitlelerce tanınan Dr. Carl Sagan tarafından ortaya atılmıştı. Sagan, Ay’dan öldürücü organizmalarının bulaşma olasılığını düşük olduğunu belirtse de Dünya’daki yaşamın zarar göreme olasılığı ne kadar düşük olursa olsun dikkate alınması gereken bir risk olarak görüldü.

Mobil karantina servisi (Mobile quarantine facility) içindeki Apollo 11 astronotları dönemin ABD başkanı Nixon ile görüşürken.

Apollo 11, Apollo 12 ve Apollo 14 astronotları karantinaya alındı. Ay’ın tamamen steril olduğu kesinleşince sonraki görevlerinde karantina servisi kullanılmadı.

Astronotların Dünya’dan tecrit edildikleri 21 günlük karantinayı dış dünya ile haberleşebildikleri Mobil karantina servisinde geçiriyordu. Bu servis Airstream modeli bir karavanın astronotların ihtiyaçları doğrultusunda modifiye edilmiş ve ‘mobil’ ibaresine tezat biçimde tekerlekleri sökülmüş haliydi.

kaynak: archives.gov | wikiland.com |

19 Temmuz 1969: Apollo 11 Ay yörüngesinde

50 yıl önce bugün: 19 Temmuz 1969, Apollo 11 Ay yörüngesine girdi.

16 Temmuz günü muazzam bir gürültü ile kalkış yapan Saturn V roketiyle yola çıkan astronotlar Neil Armstrong, Michale Collins ve Buzz Aldrin, uzayın derin sessizliğinde 3 günlük yolculuğun ardından nihayet Ay yörüngesine girdiler.

via Moonpans.com