28 Ekim

28 Ekim günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

Martin XB-51

1949 – Amerikalılarca geliştirilen Martin XB-51‘in prototipi ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Üç jet motorlu bu uçak yer taaruz görevleri için tasarlanmıştı. Havada kalış süresi düşük olduğundan ihaleyi rakibi English Electric Canberra kazandı ve Martin XB-51 seri üretime geçemedi. Martin şirketi Canberraların lisanslı versiyonu olan Martin B-57 Canberraları üretecekti.

1971 – Birleşik Krallık, uzaya kendi ürettiği uyduyu kendi imkanlarıyla gönderebilen altıncı ülke oldu. İngilizler kendi Black Arrow roketlerini kullanıp Prospero 1 adlı uyduyu yörüngeye çıkartmayı başardı. Uzay ortamının iletişim uydularına etkilerini araştırmayı amaçlayan uydu 1973 yılına kadar çalışmayı sürdürdü. Araştırma faaliyeti sona erdikten sonra uyduyla 25 sene boyunca yılda bir temas kurulmaya devam etti. İlk Britanya uydusu Ariel 1, bir Amerikan roketiyle 1962 Nisanında uzaya çıkmıştı.

Prospero 1’i yörüngeye taşıyan Black Arrow roketi.

2009 – NASA’nın Ares I-X roketi başarıyla fırlatıldı. Kısa ömürlü Constellation programında fırlatılan tek roket bu oldu.

2014 – NASA’nın Cygnus CRS Orb-3 ikmal görevini taşıyan Antares roketi kalkış sırasında patladı. Cygnus Uluslararası Uzay İstasyonu için gerekli malzemeleri taşıyordu.

antares-rocket-explosion-launch-pad
NASA, Antares kargo roketinin patlamasıyla ilgili fotoğrafları flickr hesabından paylaştı.

28 Ekim günü doğanlar ve ölenler:

1718 – Hırvat rahip, matematikçi, astronom ve kaşif Ignacije Szentmartony doğdu (ö. 1793)
1880 – Belaruslu-Estonyalı astrofizikçi ve astronom Wilhelm Anderson doğdu (ö. 1940). Anderson’un en bilinen çalışması beyaz cücelerin kütle limitine dair olanıdır. Edmund Stoner’ın önceki çalışmasını genişletmişti. Çalışma daha sonra tekar Stoner tarafından geliştirildi. Beyaz cüce kütle sınırı Subrahmanyan Chandrasekhar tarafından daha da geliştirildi ve şu anda Chandrasekhar sınırı olarak tanımlanıyor.

Wilhelm Anderson ca. 1930

1845 – Polonyalı fizikçi, kimyacı Zygmunt Florenty Wróblewski doğdu (ö. 1888)

2 Kasım

2 Kasım günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1937 – İlk Piper J-2 Cub tamamlandı. C. G. Taylor tarafından tasarlanan ve üretimini pazarlama dahisi olarak lanse edilen William Piper’ın finanse ettiği uçak, hafif ve ucuz bir hava taşıtı olmuştu.

Piper J-2 Cub

1976 – NASA’nın Mars yüzeyindeki Viking 2 aracı Utopia Planitia bölgesinde güneye baktı:

Viking 2 gözünden Mars yüzeyi, NASA.

2006Mars Global Surveyor, Dünya ile son kez temas kurdu. Mars yörüngesinde çalıştığı dokuz yıl boyunca, Kızıl Gezegen’in atmosferi, yüzeyi ve iç yapısını araştırdı. Elde ettiği bulgularla Mars atmosferinin tekrarlayan hava olayları oluşturduğu keşfedildi.

2019 – Uluslararası Uzay İstasyonu’na ikmal yapmayı amaçlayan bir Cygnus NG-12 uzayaracı Northrop Grumman üretimi Antares roketi ile fırlatıldı. Yaklaşık 3.700 kg yük taşıyan Cygnus’ın içindeki en ilginç şey yerçekimsiz ortam için tasarlanmış bir fırındı. Astronotlar bu fırınla uzayda damla çikolatalı kurabiye pişirdiler. Cygnus bunun dışında bilimsel deneyler, donanım ve uzay istasyonu mürettebatı için malzemeler taşıdı. İstasyona yaklaşan uzayaracını astronotlardan Jessica Meir robot kol yardımıyla istasyona kenetledi.

2 Kasım günü doğanlar ve ölenler:

1885 – Amerikalı astronom ve akademisyen Harlow Shapley doğdu (ö. 1972)
1929 – Nobel ödüllü, Kanadalı fizikçi ve akademisyen Richard E. Taylor doğdu (ö. 2018)
1966 – Nobel ödüllü, Danimarkalı-Amerikan fizikçi ve kimyacı Peter Debye öldü (d. 1884)
2002 – Amerikalı fizikçi ve yazar Charles Sheffield öldü (d. 1935)