Haftalık Gökyüzü Raporu – 30

Serdar Kuzuloğlu gözaltına alındı

Birkaç sene evvel ne yapsam diye düşünürken kafamda oluşan dağınıklığı toplayıp Haftalık Gökyüzü Raporu tutmaya başlamam, Serdar Kuzuloğlu’nun Haftanın Özeti‘nden aldığım ‘ilham’ sayesinde oldu.  İnternet Ekipler Amiri‘miz 1 Kasım günü gözaltına alındı, hem de FETÖ’den! Neyse ki sonra serbest bırakıldı. Öncelikle Serdar Kuzuloğlu olmak üzere tüm sevenlerine geçmiş olsun.

Kasım ayında gökyüzü

Andromeda Gökadası‘nı gözlemlemek için en iyi dönemdeyiz. Merkür gökyüzünde iyiden iyiye Güneş’ten uzaklaşıp bu ayın sonunda batı ufkunda görülebilmeye başlıyor. Sabahları ise Mars doğu ufkuna hakim. 17-19 Kasım’da Aslan (Leonid) göktaşı yağmuru var. Kasım’da gökyüzü detaylarına uzaydan haberler veya daha kapsamlı olarak astrobilgi sitelerinin rehberlerinden ulaşabilirsiniz.

Bizi ziyarete gelen ilk yıldızlararası cisim

Kısa süre önce keşfedilen küçük bir asteroid, ya da belki de bir kuyruklu yıldız, güneş sistemimizin dışından geliyor gibi gözüküyor. Eğer öyleyse bu cisim gökbilimciler tarafından gözlemlenen ve onaylanan ilk yıldızlararası nesne olacak.

Güneş yörüngesindeki gezegenler ve çoğu göktaşı tutulma dairesi adı verilen bir düzleme yakın hareket eder. A/2017 U1 ise Güneş sistemimizin tutulma dairesine neredeyse tam tepeden yaklaştı. Bu sebeple güneş sistemi dışından geldiği düşünülüyor. Güneş sistemi dışındaki uzak gök cisimleri incelenebiliyor olsa da bunlardan biri daha önce hiç bizi ziyarete gelmemişti. A/2017 U1 bu nedenden ötürü ilgi çekici.

Tozlaşma için yeni tehdit: ışık kirliliği

Bitkilerin üremesinde böceklerin önemli rolü vardır. Böceklerin ilgisini cezbeden bitki üreme organlarında (ör: çiçekler) tozlaşma çoğunlukla bu canlılar sayesinde meydana gelir. Günümüzde tozlaşmanın azalmasıyla yaşanan verim kayıpları konuşulmakta. Arı kolonilerindeki ölümler de tozlaşmayı etkileyeceğinden çok önemli. Yapılan bir araştırmaya göre sokak lambaları gibi ışık kaynaklarına yakın yerlerdeki bitkiler geceleri 3’te 1 oranında daha az ziyaretçi çekiyor.

Bambus arısı bir çiçeğin tozlaşmasına yardımcı oluyor. Tabii ki bu arılar gece tozlayıcılarından değil.

Cassini’den Satürn’ün halkalarına son bakış

Cassini uzayaracı 12 Eylül 2017’de gezegenin atmosferine giriş yapana dek Satürn’ün halkaları ve uydularına dair bilim insanlarının inceleyebileceği pek çok veri yolladı. Aşağıda Cassini’nin yakaladığı son görüntülerden biri görülüyor. Görüntüde uzayaracının son 22 turunu yaptığı, Satürn ile halkaları arasındaki boşluk, F ve D halkaları rahatça seçiliyor. Görüntüye takılan Pandora adlı uydu için ise biraz daha fazla dikkat gerekiyor.

Dünya’nın en büyük havaaracı zengin eğleme işine girebilir

Henüz geliştirme aşamasında olan dünyanın en büyük havaaracı Airlander 10 lüks turizm faliyetlerinde kullanılabilir. 10 ton yük taşıma kapasitesine sahip araç şimdiye dek kargo taşıması amacıyla gündeme gelmişti ancak geliştiren şirket olan Hybird Air Vehicles, ulaşımın zor olduğu bölgelere lüks seyahatler düzenleyen Henry Cookson Adventures şirketi ile iki anlaşma yapmış.

airlander-10-1

Aracın bu seyahatlere uygun hale getirilebilmesi için de Design Q şirketiyle anlaşılmış. Design Q devlet destekli fon kullanarak araca lüks yolcu kabini tasarlayacak. Kamunun parası kapitalizmin olduğu her yerde güzel şeylere harcanıyor(!)

Blue Origin, BE-4 roket motorunu başarıyla test etti.

Uzaya açılmaya çalışan özel girişimlerden biri olan Blue Origin şirketi, SpaceX kadar adından söz ettiremese de roket geliştirme sürecinde başarıyla ilerliyor. Yörüngeyi amaçlamayan, uzay turizmini hedefleyen New Shepard roketinden sonra şimdi de tamamen yeniden kullanılabilir ve yörünge taşımacılığını hedefleyen roketi için geliştirdiği BE-4 motorunu başarıyla test etti.

Suudi Arabistan uzaya yatırım yapıyor

Suudi Arabistan’a şu sıralar ‘bir haller‘ olmuş durumda. Siyasal İslamcı politikaların coğrafyada aldığı yenilgilere paralel olarak ülkenin ‘ılımlı İslam’a yöneleceği konuşulmakta.

spaceshipone-1

Diğer petrol zengini ülkeler gibi farklı alanlara yatırım yapıp geleceğini de kurtarma peşinde olan S. Arabistan uzaya da yatırım yapacağını açıkladı. Yatırım için Richard Branson’un önce SpaceShipOne sonra da SpaceShipTwo’yu geliştiren Virgin Galactic şirketini seçen Suudlar, gelecekte yatımı miktarının artacağını söylemiş.

 

Airlander 10

airlander-crash-2

Dünya’nın en büyük hava aracı ünvanına sahip olan 92 metrelik dev hava gemisi Airlander ikinci test uçuşunda kaza geçirdi! Geliştirici şirket meydana gelen hasarın görece az olduğunu bildirdi. Hava gemisinin kokpit kısmı kullanılamaz hale gelmiş durumda. Mürettebattan ölen veya yaralanan olmadı, bu da iyi haber.

İşte kaza anı:

airlander-crash

Başarılı gerçekleşen ilk test uçuşuyla ilgili haber:

airlander-10-1

Dünyanın en büyük ve uzun hava aracı olan Airlander 10 test uçuşunu yaptı. 20 dakikalık ilk test uçuşunda 35 Knots (64.83 kilometre) hıza erişen hava gemisi kalkış ve seyir ile ilgili testlerden geçti. İlerleyen zamanlarda daha fazla test uçuşu yapılacak. 92 metre boyunda, 38.000 metre küp hacme sahip dev araç 10 ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlandı.

The Hybrid Air Vehicles HAV 304 Airlander 10 hybrid airship is seen in the air on its maiden flight at Cardington Airfield near Bedford, north of London, on August 17, 2016. The Hybrid Air Vehicles 92-metre long, 43.5-metre wide Airlander 10, billed as the world's longest aircraft, lifted off for the first time from an airfield north of London. The Airlander 10 has a large helium-filled fabric hull and is propelled by four turbocharged diesel engines. According to the company it can stay airborne for up to five days at a time if manned, and for over 2 weeks unmanned with a cruising speed of just under 150 km per hour and a payload capacity of up to 10,000 kg. / AFP / JUSTIN TALLIS (Photo credit should read JUSTIN TALLIS/AFP/Getty Images)

(Foto: JUSTIN TALLIS/AFP/Getty Images)

Helyumla dolu balonunun yapısı sayesinde kalkış verimliliği yüzde 40 arttırılmış. 10 ton taşıma kapasiteli Airlander 10 başarılı olursa geliştirici firma şimdikinin 5 katı büyüklüğündeki Airlander 50 için çalışmaya başlayacak.

Hava gemisi hızlı gidemese de bazı avantajlara sahip. 92 metrelik dev aracın radar izi bir hayalet uçağınki kadar küçük ve ısı yaymıyor. Askeri alanda kurşun geçirmez gereçler üretiminde kullanılan Kevlar, Mylar ve Vectran malzemelerinden oluşan kompozit kumaşı ise Airlander’a kurşun geçirmezlik özelliği kazandırmıyor. Bu araçlar şayet askeri alanda kullanılacak olurlarsa çatışma hattının uzağında kullanılacaklar.

airlander-10-3

Proje ilk olarak ABD ordusu için geliştirilmeye başlanmıştı. Burada başarılı olabilseydi Airlander 10 Afganistan semalarında Amerikan ordusuna keşif ve iletişim alanında yardımcı olacaktı. Fakat olamadı; sonradan Birleşik Krallık’a satıldı ve proje burada devam ettirildi.

Airlander’ın tasarımı havacılık bilimi için kullanışlı olsa da bazı yönleriyle kimilerinin mizah duygusunu kamçıladı.

Airlander-10-capsleri-4

Kaynak: arstechnica | futurism (kaza) |