6 Ekim

6 Ekim günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık olayları:

1977: Mikoyan MiG-29’un ilk prototipi ilk kez uçtu. Sovyetler Birliği tarafından, Batı bloğundaki F-16’lara karşılık olarak geliştirilen Mig-29 (NATO adlandırması: Fulcrum) 1982 yılında Sovyet Hava Kuvvetleri’nde kullanılmaya başladı. Mig-29 efsanesine dair daha fazla bilgi için:

1995: İlk ötegezegen keşfi: bir başka yıldızın yörüngesinde yeni bir gezegenin varlığı Nature dergisinde yayınlandı. 51 Pegasi b ismini alan ötegezegen Kanatlıat (Pegasus) takımyıldızı sınırlarındaki bizden 50.45 ışık yılı uzaklıkta 51 Pegasi yıldızı yörüngesinde bulunuyor.

1997: Atlantis uzay mekiği STS-86 uçuşunu Kennedy Uzay Merkezi’ne iniş yaparak başarıyla tamamladı. Mir uzay istasyonunu ziyaret eden yedinci uzay mekiği görevi olan STS-86’daki mürettebat üyelerinden David A. Wolf, C. Michael Foale ile görev değişimi yaparak Mir’e transfer oldu. Bu sayede Rus uzay istasyonundaki ABD’li astronot varlığı sürdürülmüş oldu. Wolf, NASA ve Rus Uzay Ajansı işbirliğinin 1B Fazı’nı devam ettirmek için Mir’de yaşayan altıncı ABD astronotu oldu.

2007: Jason Lewis, Dünya’nın çevresini sadece insan gücüyle dolaşan ilk insan oldu. Lewis Dünya’nın çevresini dolaşabilmek için 4,833 günde 74,842 km yol katetti. Başlangıç meridyeninden başlayan yolculuk, sadece insan gücüyle çalışan pedallı bir tekneyle yine başlangıç meridyeninde sonlandı.

51 Pegasi b: keşfedilen ilk ötegezegen

Güneş dışındaki bir yıldızın yörüngesinde keşfedilen ilk gezegen 51 Pegasi b’dir. Keşfi 6 Ekim 1995 günü yayınlanan Nature dergisinde dünyaya duyurulan ve Dimidium olarak da bilinen bu ötegezegen, Kanatlıat (Pegasus) takımyıldızı sınırlarındaki bizden 50.45 ışık yılı uzaklıkta 51 Pegasi yıldızı yörüngesinde bulunuyor.

Bu önemli keşfin sahipleri olan Michel Mayor ve Didier Queloz, Haute-Provence Gözlemevi’nde kurulu ELODE spektrograf (tayfölçer) ile ışınsal hız metodunu kullanarak gezegenin varlığını tespit ettiler.

Jüpiter’in yaklaşık yarısı kütleye sahip Dimidium, yıldızı olan 51 Pegasi’nin çevresinde 4 günde bir dönüyor. Bu yüksek yörünge hızı (136 km/s) elbette yıldızına çok yakın hareket etmesiyle mümkün oluyor. Ortalama yörünge uzaklığı sadece 7,880,000 km veya 0.0527 astronomik birim. Dünya’nın Güneş’ten 150 milyon km kadar uzakta olduğunu düşünürsek 8 milyon km bir yıldız sistemi için çok yakın bir mesafesi ifade ediyor.

Bir ötegezegenden yansıyan görünür ışık spektrumunun ilk doğrudan tespiti de 51 Pegasi b’de yapılmıştır. Gökbilimciler, Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki La Silla Gözlemevi’nde Yüksek Hassasiyetli Radyal hız Gezegen Arama (HARPS) aletini kullanarak Dimidium’dan gelen ışığı incelemeyi başardılar. Bu araştırma, gezegenin kütlesinin 0,46 Jüpiter kütlesi olarak hesaplanmasında kullanıldı.

Ötegezegen resmi adının yanı sıra Bellerofon olarak da anılıyor. Bellerofon Yunan mitolojisindeki kahramanlardan birisi. Cadmus ve Perseus ile birlikte en büyük kahraman ve canavar avcısı olarak anılır. Athena’nın büyülü dizgini yardımıyla kanatlı at Pegasus’u yakalayıp tanrılara katılmak için onu Olimpos dağına sürer; fakat tanrılar bundan pek hoşlanmaz.

51 Pegasi yıldızı.

51 Pegasi

51 Pegasi yıldızı, Güneş benzeri, anakol grubuna giren bir yıldız. Güneşe göre ömrünün artık daha ileri bir aşamasında. Görünür parlaklığı 5.49 olan bu yıldızı uygun koşullarda gözle görebilmek mümkün ama teleskopla bakmak size ötegezegeni doğrudan göstermeyecektir ne yazık ki. Meraklısı için konum bilgisi şöyle:

Sağ açıklık: 22h 57m 27.9804s, dik açıklık: +20° 46′ 07.7822″.

Pegasus takımyıldızına bağlı Pegasi 51’in konumu.

Kaynak: eso.org | NASA | wikipedia.org |