SpaceShipOne

20. yüzyıl boyunca insanlı uzay çalışmaları devletlerin kontrolünde gerçekleşmiştir. Özellikle ABD’de özel şirketler NASA öncülüğünde uzay teknolojileri üretmekteydi ancak insanlı uzay uçuşu yapmak hiçbir zaman şirketlerin ilgi alanına girmemişti.

Bu durum 21. yüzyılın başında değişti. Virgin Galactic şirketin tasarlayıp ürettiği SpaceShipOne (UzayGemisiBir), 21 Haziran 2004’te ilk defa devlete bağlı olmayan insanlı yörünge altı görevi gerçekleştirdi.

spaceshipone-1

SpaceShipOne pilot dahil 3 kişilik mürettebat için tasarlandı. 15.24 km (50.000 feet) yüksekliğe kadar White Knight (Beyaz Şövalye) isimli, ana gemi diye tabir edilen bir uçağın altında çıktıktan sonra ana gemisinden ayrılıp, roket motorlarıyla 112 km (367,360 feet) irtifaya ulaştı.

spaceshipone-3

SpaceShipOne pek çok ilke imza attı: Ses hızının 3 katına ulaşan, 100 km irtifaya çıkan ve yeniden kullanılabilen ilk -özel girişime ait- hava taşıtı.

hibrit roket motoru

SpaceShipOne uzaya çıkabilmek için hibrit roket motoru kullanıyor. Bu roketler hem katı yakıt hem de gaz/sıvı yükseltgen (oksitleyici) madde kullanıyor. Katı yakıtlı roketlere karşı, yükseltgen miktarının ayarlanabilmesinden ileri gelen itki gücünü ayarlayabilme veya roketi tamamen durdurabilme avantajı var.

Yakıt olarak kauçuk, yükseltgen olarak da sıvı nitröz oksit (NO2) kullanan SpaceShipOne’ın roket motoru 87 saniye boyunca 88 kN itki üretebilmekte.

SpaceShipOne_schematic

Yukarıdaki şekil roketin temel yapısını göstermekte. Yükseltgen madde olan nitröz oksit mavi ile işaretlenmiş tanktan yanma odasına geçiyor. Burada kırmızı ile gösterilen noktada ateşleme sağlanıyor. Kauçuğun yanmasıyla ortaya çıkan sıcak gaz nozuldan çıkarken itki oluşturuyor.

spaceshipone-2

SpaceShipOne’ın ardından firma daha ileri bir model olan SpaceShipTwo’yu üretti. Ne yazık ki SpaceShipTwo bir test uçuşu sırasında havada kaza geçirerek parçalandı. Uzay turizmini hedefleyen ve pek çok ünlü ismin bilet parasını önceden ödeyerek destek olduğu Virgin Galactic şu ana dek herhangi bir ticari uçuş gerçekleştirmedi.

Ansari X Prize ödülünü de kazanan SpaceShipOne bugün, havacılık tarihinde bir kilometre taşı olarak, Smithsonian Enstitüsü’nün Ulusal Hava ve Uzay Müzesi’nde sergilenmekte.

“SpaceShipOne” için bir cevap

Bir Cevap Yazın