gök kuşağına tepeden bakış

Bir atmosfer optiği uzmanının söylediğine göre, Havaii parlak güneşi ve sağnaklarıyla gök kuşakları için ideal bir atmosfere sahip. Fakat güneş çok tepede olduğundan, onları yerden göremeyebilirsiniz. Bunun için yapabileceğiniz bir dağa tırmanmak, ya da Mila Zinkova gibi helikopterle uçmak. Mila Zinkova‘nın izniyle:

ateş topu

13 Eylül sabahı, çok parlak bir ateş topu New Mexico üzerinde parladı. Görgü tanığı Susan K. Burgess, olayın korkutucu olduğunu bildirdi. “Etraf, sanki güneybatıdan bir dolunay hızla yükseliyormuşçasına aydınlanmaya başladığında, Santa Fe yakınlarındaki evimin dışında gökyüzünü gözlemliyordum.”

Yukarıdaki görüntü, Sandia Ulusal Laboratuvarlarındaki, bütün gökyüzünü görebilen (all-sky) bir Sentinel kamerayla çekildi.

Kaynak: spaceweather.com

Yaratılışçı Adnan Oktar yaratılışçıları nasıl sansürletti?

Bir süreden beri istanbul dışında olduğum için yazılara ara vermiştim. Eve döndüğümde, ben buralarda yokken yeni bir sansür vakasının meydana geldiğini gödüm. Bu seferki hedef: wordpress.com . Genelde bu sitede astronomi harici konuları yazmıyorum. Ne var ki, birbiri ardı sıra gelen sansürlemeler yüzünden büyük siteler, kullanıcıları ve yüzbinlerce ziyaretçilerinin haksız yere cezalanrılıdığı bir ortamda -üstelik wordpress’le gönül bağımız varken- bu haberi atlamak olmazdı.

Kamuoyunda Adnan Hoca olarak bilinen ve Harun Yahya mahlasıyla kitaplar yazan Adnan Oktar‘ın şikayeti üzerine wordpress.com sitesi sansürlendi. Bilmyenler için wordpress’i biraz anlatmak gerek. wordpress.org adresinden edinebileceğiniz wordpress yazılımıyla kendi sitenizde blog kurmanız mümkün. Şu an bulunduğunuz astroturk.net sitesini de bunlara bir örnek verebiliriz. Eğer kendi alanınız ve alan adınız yoksa, aynı yazılımın kullanıldığı wordpress.com sitesinde bloglarınızı yayınlayabilirsiniz. Bunun için site sizin için alt alan adı açıyor (astroturk.wordpress.com gibi) Ücretsiz olan bu hizmetten, dünya çapında yararlanan 1.4 milyon blog var; hergün milyonlarca kişi de bu bloglara erişiyor.

Adnan Oktar’ın şikayeti sonucu wordpress.com adresinin engellenmesi nedeniyle Türkiye’den de binlerce kişinin aralarında bulunduğu konuyla tamamen ilgisiz bir milyonun üzerinde blog sansürlenmiş oldu. İşin ilginç yanı Türklere ait binlerce blog arasından bazıları Harun Yahya’nın yazdıklarını kopyala-yapıştır yoluyla bloglarına ekleyip, evrim karşıtı propaganda yapıyorlardı. Harun Yahya wordpress.com’u sansürletirken bu sitelerin de Türkiye’den erişimini ‘kısmen’ engellemiş oldu.

Aynı filmi daha önceki youtube.com ve ekşisözlük sansürlerinde de izlemiştik. Çok kullanıcılı sitelerin, tek bir kullanıcının yazdıkları sebebiyle tamamen engellenmesinin milyonlarca kullanıcının haber alma özgürlüğüne ve konuyla ilgisiz binlerce sitenin sansür edilmesine sebep olduğunu kavramak ve bu haksız sansür mekanizmasını sorgulamak gerekiyor.

wordpress.com (sansürlü!)

Blog Kazanı’ndan abacus’ün yazısı

sansürü aşma yolları: erhanfun.tripod.com

gazı kesmek

0’dan 60’a hızlanıp, ardından kırmızı ışık yandığında da durmak, sıradan bir otomobil için sorun değildir. Ama eğer bir roket pilotuysanız, bu hiç de kolay olmayacaktır. Çoğu roket motoru tam açılıp, tam kapanacak şekilde tasarlanır.

Gaz gezegene inecek olan için kritiktir. Yörüngeden alçalmak eşsiz bir dengeleme işi, motorun gücünün kesilmesiyle eksozun sağladığı itki kaybolur ve bu aracı yavaşlatır. Bu iniş takımları yer ile buluşuncaya dek böyle sürer.

Apollo Ay Modülü iniş motoru, tüm zamanların gaz şampiyonu, 1968-72 arasında başarılı şekilde 6 iniş gerçekleştirdi. Basit olan bu motor, biraraya gelince tutuşan korozif yakıt ve oksitlendirici yakıyor ve pompa gereksinimini ortadan kaldıran basınçlı tanklarla besleniyordu.

Geliştirilmekte olan CECE roket motoru. Soldaki küçük resimlerde roketin gaz seviyesindeki değişimler gözüküyor

NASA gelecek on yılda Ay’a dönmeyi planlıyor. Bunu da Apollo’nun Ay yüzeyine götürdüğü kütleden daha azını götürerek yapmak istiyor. Bu da daha yüksek başarımlı motorlar demek. Marshall Uzay Uçuş Merkezi’nden Tony Kim Apollo Ay Modülü iniş motorlarının çok iyi olduğunu fakat yine de gelecekte planladıkları uçuşlar için yeterli başarıma sahip olmadığını söylüyor.

Gelecek kuşak ay iniş araçları teknolojileri geliştirmek için, NASA’nın iki merkezindeki (Alabama’daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi ve Ohio’daki Glenn Araştırma Merkezi) mühendisler, Genel Genişletilebilir Kriyojenik Motor (Common Extensible Cryogenic Engine): CECE’nin geliştirilmesine destek veriyorlar.

CECE’nin çekirdeği Ay’a 1966-68 arasında yedi Surveyor’u uçurmak için daha sonra da başka görevlerde 2.2 milyon saniye toplam çalışma süresine sahip RL10 motoruna dayanıyor. RL1, Ay Modülü motorundan çok daha güçlü ve karmaşık. Süper soğuk izole edilmiş tanklarda sıvı halde saklanan hidrojen ve oksijeni yakıyor. Bunlar yalnız yüksek enerjili iticiler değil aynı zamanda da orjinal Ay Modülüne göre çevre dostu yakıtlar.

Şimdi talep edilen motorlarda bazı yeni şeyler aranıyor: uzayaracı kaptanının itkiyi %100’den %10’a ayarlayabilmesi. Fakat bunu yapmak arabanızın gaz pedalını indirip kaldırmak kadar kolay değil. Çoğu roket motorunda olduğu gibi RL10 tam güç için tasarlandı. Neredeyse yaşayan bir organizma gibi, bir bölgedeki değişimler vücudun diğer bölgelerinde de hissediliyor. Örnek olarak, düşük güçte, sıvı hidrojen yavaşlayabilir ve soğutma hattında* buharlaşır, muhtemelen motor stop eder.

Yapılan çalışmalar gazı ayarlamanın mümkün olduğunu gösterdi.

Temel mesele “sarsıntı”. Bir şeyler motorun saniyede 100 defa titreşmesine neden oluyor. Araştırmacılar sorunu inceleyip gidermek amacıyla Deneme 1.5‘i gerçekleştirdiler: bu deneme enjektör plağında hal değiştiren ve düşük gaz seviyelerinde normal akışı engelleyen, oksijen buharını kesiyor.

Enjektör ve valflerin performansını artırıcı modifikasyonlar üzerine çalıştıklarını söyleyen Kim, CECE’nin aynı zamanda 1/5 gaz seviyesinde kararlı (sarsıntısız), 1/11 gaz seviyesinde ise işletilebilir (biraz sarsıntılı) olduğunu kanıtladı.

CECE uzay için hazır değil, fakat teknoloji geliştirmek için önemli bir test alanı. Bu çalışma gelecek ay araçlarının tasarımını etkileme potansiyeline sahip.

kaynak: science.nasa.gov

meteor sağnağı geliyor

12 Ağustos tarihini bir yere not edin, çünkü o gün bütün gece, göktaşı sağnağı altında kalacağız! Bu büyük gösterinin harika olacağını haber veren, NASA Meteor Çevre Ofisinden Bill Cooke, ağustosun 12’sinde yeniay olacağını, dolayısıyla ay ışığının olmadığı karanlık bir gecede meteorlarla başbaşa kalacağız: Dakikada bir iki Perseid.

Yağmurun kaynağı Swift-Tuttle kuyruklu yıldızı. Güneç çevresindeki hareketini 130 yılda tamamlayan kuyruklu yıldızın kuyruğundan arta kalan kalıntılar Dünya yörüngesiyle kesişiyor. Her yıl ağustos ayında da bu kalıntıların içinden geçiyoruz. Saatte 132.000 mil hızla hareket eden kuyruklu yıldız tozları Dünya atmosferine çarpıyor. Bu hızda, bir parça toz bile parlak ışık patlamaları yaratabilir. Perseus takım yıldızı civarından atmosfere giriş yaptıkları için Perseidler olarak anılırlar. Animasyon için tıklayın.

12 Ağustos gecesi gökyüzü: saat 23.00 , 00.00 , 01.00

Venüs kayboluyor

Eğer hilal evresindeki Venüs’ü görmek istiyorsanız elinizi çabuk tutmak zorundasınız, çünkü Venüs gözden kaybolmak üzere. Venüs’ün hızla küçüldüğünü söyleyen Will Gater 8 inçlik (~20cm) bir teleskop kullanmış aşağıdaki fotoğrafı çekmek için:

Gater’ın fotoğrafında Venüs hilalinin %15’i gözüküyor. Altı gün sonra bu oran %10’a düşecek. 13 gün sonra ise %4 olacak. u hızlı değişimin sebebi geometri ile ilgili: Venüs hemen hemen Güneş’le Dünya’nın ortasından geçiyor. Dünya-Venüs-Güneş hattı (alttaki şekil) düzleştikçe, Venüs’ün karanlık tarafı daha fazla bize doğru dönüyor. Ağustosun ortasında, Venüs tamamen kaybolacak; tıpkı yeni ay gibi!

Kaynak: spaceweather.com | willgater.com

hilal evresinde gezegen

Tıpkı Ay gibi, Venüs’ün de evreleri var, ve şimdilerde bu gezegen incecik güzel bir hilal şeklinde. Aşağıdaki fotoğrafı çeken Britanya’dan Pete Lawrence. Bu çekim için 14 inçlik (~35 cm) teleskobunu kullanmış.

Neden Venüs’ün etrafında gökyüzü mavi renkte? Çünkü Lawrence bu resmi hava tam kararmadan çekmiş. Venüs’ün gün ışığında parlayan bir mücevher gibi gözüktüğünü söyleyen Lawrence, işin sırrının onu bulmak olduğunu söylüyor. Ayın 17’sinde yerel saatle saat 3 civarında, Ay Venüs’e oldukça yakındı:

Elbete gün ışığı gerekli değil. Alçak konumdaki Venüs’ü, hava karardıktan sonra, batı ufkunda kolayca bulabilirsiniz:

istanbul - 19 temmuz 2007, saat 21.00 için gök haritası

19 Temmuz günü saat 21.00, İstanbul için gök haritası. 

 

iki gezegen, bir yıldız ve Ay – II

Yakınlaşan dört gökcisminin, İstanbul ve Bolu göklerindeki görüntüleri:

Tunç Tezel tarafından çekilen bu görüntü Bolu semalarından.

Ve İstanbul semaları. Çekimi yapan: Serdar Hepgül

iki gezegen, bir yıldız ve Ay

Bugün güneş battıktan sonra batı ufkuna bakacak olursanız, Venüs, Satürn, Aslan takımyıldızındaki parlak bir yıldız olan Regulus’u ve hilal evresindeki Ay’ı görebilirsiniz. Venüs’e çevrilen teleskoplar onu da tıpkı Ay’gibi hilal şeklinde görecekler.

16 temmuz, saat 21.15'de gökyüzününü görünümü

Saat 21.15’de gökyüzünün genel görünümü. Regulus, Venüs’ün hemen çaprazındaki yıldız. (Leo : Aslan takımyıldızı)