Uluslararası Uzay İstasyonu 22 yaşında

STS-124 görevi sırasında UUİnin görünüşü
STS-124 görevi sırasında UUİ’nin görünüşü

Bugün Uluslararası Uzay İstasyonu 22. yaşını kutluyor. Rusların, UUİ’nin ilk parçası olma özelliğini taşıyan Zarya FBG kapsülünü uzaya fırlattıkları 20 Kasım 1998, UUİ’nin resmi doğum günü kabul ediliyor. Ruslar tarafından inşa edilen 19.323 kg ağırlığındaki bu kapsülün mali kaynağını ise ABD sağlamıştı.

Uzaya ilk çıkan UUİ parçası: Zarya kapsülü
Uzaya ilk çıkan UUİ parçası: Zarya FBG kapsülü

Zarya daha sonra NASA’nın gönderdiği Unity modülü ile 6 Aralık 1998’de uzay mekiği Endeavour astronotları tarafından robot kol yardımıyla birleştirilmişti.

Zarya adı uzayda yeni başlayan işbirliği çağına ithafen verilmiş; gündoğumu anlamına geliyor. Unity’nin anlamı ise birlik.

Discovery uzay mekiği mürettebatı Uluslararası Uzay İstasyonu ile kenetlenerek, sonraki görevler için su ve malzeme ikmali yapıp istasyonun filtrelerini temizleyip duman dedektörlerinin kontrolünü yaptı. Yani taşınmadan önce evi temizlediler.

Uzay istasyonuna giren ilk astronotlar tarafından 29 Mayıs 1999’da çekilen bu görüntüde, Rusların Zarya (güneş panelli) ve ABD’nin Unity modüllerinden ibaret olan istasyon inşaa sürecinin daha başında.

İkili hakkındaki daha detaylı bilgiye ASTROTürk içindeki Zarya ve Unity modülleri yazısından ulaşabilirsiniz.

kaynak: fb/NASAHistoryOffice |

ilk yayın tarihi: 20 Kasım 2019

20 Kasım

20 Kasım günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1998Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ilk modülü olan Zarya Baykonur Kozmodromu’ndan fırlatıldı. Rus yapımı 19.323 kg ağırlıktaki Zarya modülünün fırlatılması uzay istasyonunun doğum günü sayılıyor. Aralık ayında fırlatılan ABD yapımı Unity modülü ile Zarya, uzay mekiği Endeavour astronotları tarafından robot kol yardımıyla birleştirilecekti.

Uzay istasyonuna giren ilk astronotlar tarafından 29 Mayıs 1999’da çekilen bu görüntüde, Rusların Zarya (güneş panelli) ve ABD’nin Unity modüllerinden ibaret olan istasyon inşaa sürecinin daha başında.

20 Kasım günü doğanlar ve ölenler:

1602 – Alman fizikçi ve politikacı Otto von Guericke doğdu (ö. 1686)
1715 – Fransız gökbilimci Pierre Charles Le Monnier doğdu (ö. 1799)
1873 – Amerikalı fizikçi William Coblentz doğdu (ö. 1962)
1882 – Amerikalı doktor ve astronom Henry Draper öldü (d. 1837)
1889 – Amerikalı gökbilimci ve kozmolog Edwin Hubble doğdu (ö. 1953)
1894 – Gürcistan doğumlu Alman mühendis ve fizikçi Johann Nikuradse doğdu (ö. 1979)
1934 – Hollandalı matematikçi, fizikçi ve astronom Willem de Sitter öldü (d. 1872)
1938 – Amerikalı fizikçi Edwin Hall öldü (d. 1855)
1945 – Nobel Ödülü sahibi, İngiliz kimyager ve fizikçi Francis William Aston öldü (d. 1877)
1968 – Amerikalı astronot James Dutton doğdu

19 Kasım

19 Kasım günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1881 – Ukrayna, Odessa’nın güneybatısındaki Grossliebenthal köyü yakınlarında bir göktaşı düştü (meteorit). Son derece parlak bir ateş topu olarak görülen meteor, yere çarptıktan sonra ardında birkaç araştırmacının inceleyebileceği kadar kalıntı bırakmıştı.

1969 – Apollo programı: Apollo 12 astronotları Pete Conrad ve Alan Bean Ay’ın Oceanus Procellarum (Fırtınalar Okyanusu) bölgesine iniş yaptı. Böylece ikili Ay’da yürüyen üçüncü ve dördüncü insanlar oldu.

Alan Bean

1991 – Çin ilk Shenzhou uzayaracı olan Shenzhou 1’i fırlattı. Shenzhou kapsülü genel hatlarıyla Soyuz uzayaraçlarına benzeyen, yörüngeye insan taşımaya yarayan uzayaraçlarıdır. Serinin ilk uzayaracı olan ve test amacı taşıyan Shenzhou 1, insansız bir görevdi. Uzayaracı yaşam destek modülü, kenetlenme modülü gibi orijinal tasarımda olan ancak kullanılmayacak parçalara sahip değildi.

19 Kasım günü doğanlar ve ölenler:

1700 – Fransız rahip ve fizikçi Jean-Antoine Nollet doğdu (ö. 1770)
1711 – Rus fizikçi, kimyager, astronom ve coğrafyacı Mikhail Lomonosov doğdu (ö. 1765)
1822 – Alman matematikçi ve fizikçi Johann Georg Tralles öldü (d. 1763)
1845 – Hintli-İngiliz gökbilimci ve yazar Agnes Giberne doğdu (ö. 1939)
1898 – Alman-Amerikalı fizikçi ve akademisyen Arthur R. von Hippel doğdu (ö. 2003)
1932 – Amerikalı gökbilimci Eleanor F. Helin doğdu (ö. 2009)
1834 – Alman fizikçi ve akademisyen Georg Hermann Quincke doğdu (ö. 1924)
1956 – Amerikalı albay, pilot ve astronot Eileen Collins doğdu

18 Kasım

18 Kasım günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1965 – Roket motorlu, açılı kanatlı bir araştırma uçağı olan Bell X-2 “Starbuster”, motorlarını çalıştırıldığı ilk uçuşunu yaptı. Daha önce bağlandığı B-50’den bırakılıp süzülerek iniş yapmıştı. Yarbay Pete Everest’in pilot olduğu görevde roket motorlarının çalıştırılmasıyla süpersonik hıza erişen uçak, Mach 2.87 (3050 km/h) hıza erişerek rekor kırdı.

2009 – Atlantis uzay mekiği (STS-129) Uluslararası Uzay İstasyonu’na kenetlendi. Mekik yük bölmesinde uzaya iki büyük ExPRESS Lojistik Taşıyıcısı taşıdı. Bunlar içerlerinde iki yedek jiroskop, iki nitrojen tankı tertibatı, iki pompa modülü, bir amonyak tankı tertibatı, istasyonun robotik kolu için yedek bir mandallama uç efektörü, Mobil Taşıyıcı için yedek bir arka göbek sistemi ve yüksek basınçlı gaz tankı içeriyordu.

2013 – NASA’nın MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) uzay sondası Mars’a gitmek üzere fırlatıldı. MAVEN, Mars’ın üst atmosferi ile iyonosferini ve güneş rüzgarının bu atmosferin bileşenlerini nasıl kopardığını araştırmak için NASA tarafından geliştirildi.

2017James Webb Uzay Teleskobu kriyojenik test odası Chamber A’den çıkarıldı.

18 Kasım günü doğanlar ve ölenler:

1787 – Fransız fizikçi ve fotoğrafçı, dagerreyotipin geliştiricisi Louis Daguerre doğdu (ö. 1851)
1839 – Alman fizikçi ve eğitimci August Kundt doğdu (ö. 1894)
1897 – Nobel Ödülü sahibi, İngiliz fizikçi ve akademisyen Patrick Blackett doğdu (ö. 1974)
1923 – Amerikalı amiral, pilot, ilk Amerikan astronotu, Ay’da yürüyen en yaşlı kişi ünvanına sahip olan Alan Shepard doğdu (ö. 1998). Merkür Projesi (Project Mercury) ile 1971 yılında ilk kez uzaya çıkan Shepard, Apollo 14 görevine de komutan olarak katıldı.

1941 – Nobel Ödülü sahibi, Alman kimyager ve fizikçi Walther Nernst öldü (d. 1864)
1944 – Amerikalı gökbilimci, arkeoastronom, yazar, Griffith Gözlemevi Direktörü Edwin C.Krupp doğdu
1962 – Nobel Ödülü sahibi, Danimarkalı futbolcu, fizikçi ve akademisyen Niels Bohr öldü (d. 1885)
2004 – Amerikalı fizikçi ve akademisyen Robert Bacher öldü (d. 1905)

16 Kasım

16 Kasım günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:

1959 – Joseph Kittinger ilk yüksek irtifa atlayışını yaptı. Kittinger atlayışını, Excelsior balonuyla çıktığı 23.28 km (76,400 fit) yükseklikten yaptı. Boynuna sarılan paraşüt neredeyse bir felakete yol açacaktı. Neyse ki acil durum paraşütü hayatını kurtardı.

1965 – Sovyetler Birliği Venera 3 uzay sondasını Venüs’e göndermek üzere bir Molniya M roketi ile fırlattı. Sonda 1 Mart 1966’da bir başka gezegenin atmosferine ulaşan ilk uzayaracı oldu ancak gezegene erişemeden bağlantı kopmuştu. Başka bir gezegenden veri iletmeyi başarmak, ardılı olan Venera 4’e kalacaktı.

Venera 3

1973 – NASA’nın Skylab istasyonuna üç kişilik Skylab 4 mürettebatı gönderildi. Ekip Florida’daki Cape Canaveral uzay merkezinden fırlattıldı. Astronotlar 84 gün süren görev kapsamında medikal ve diğer alanlarda bilimsel deneyler yaptı, Güneş’i, Dünya kaynaklarını ve Kohoutek kuyrukluyıldızını gözlemledi.

Skylab 4

1974 – Arecibo mesajı Puerto Rico’daki Arecibo radyo teleskobundan yayınlandı. Mesaj olası zeki yaşam formlarının çözebileceği, insanlık ve Dünya hakkında temel bilgiler taşıyan bir sinyaldi ve Messier 13 (M13) küresel yıldız kümesine gönderildi. Hedeflenen yıldız kümesi 22,200–25,000 ışık yılı uzaklıkta bulunduğu için, eğer sinyali alan birileri varsa ve temasa geçmek isterlerse, yaklaşık 50 bin yıl sonra cevap alabilirdik. Alabilirdik diyorum, çünkü mesaj sinyalleri, geçen süre içersinde yer değiştirecek olan M13’ü ıskalayacak.

1982 – Uzay mekiği Columbia Edwards Hava Kuvvetleri Üssü’ne iniş yaparak STS-5 görevini bitirdi. Mekik mürettebatı yörüngeye iki tane iletişim uydusu çıkarmıştı.

16 Kasım günü doğanlar ve ölenler:

1717 – Fransız matematikçi, fizikçi ve filozof Jean le Rond d’Alembert doğdu (ö. 1793)
1841 – Fransız fizikçi ve akademisyen Jules Violle doğdu (ö. 1923)
1922 – Amerikalı bilgisayar bilimcisi, fizikçi ve mühendis Gene Amdahl doğdu (ö. 2015)
1922 – Polonyalı-Alman fizikçi ve akademisyen Max Abraham öldü (d. 1875)
1974 – Alman fizikçi ve mühendis Walther Meissner öldü (d. 1882)
2019 – İskoç gökbilimci John Campbell Brown öldü (d. 1947)