North American X-15: roket uçak

X-15, uzay çalışmaları ve astronotların eğitimi için deney platformu olarak kullanılmak için tasarlanmış, roket motoruna sahip bir uçak modelidir. Daha önce herhangi bir uçaktan çok daha yükseğe çıkıp, çok daha hızlı uçmak üzere tasarlanan X15, havacılık ve uzay uçuşunun bir bileşimiydi. Roket motoru sayesinde ses üstü (süpersonik) hızlara erişebilen bu uçaklar, yüksek hızlı uçuş anlayışımızı tamamen değiştirdi. Üç adet üretilen ve 199 uçuş yapan bu roket uçaklardan elde edilen bilgiler, uzay mekiği tasarımı için kritik veriler sağladı.

Roket motorunu ateşleyen bir X-15.

X-15, North American şirketi tarafından geliştirilip, ABD hava kuvvetleri ve NASA tarafından kullanıldı. Roket motorunun gücüyle dış uzayın sınırına kadar çıkabilen bu uçaklar, uzay çağının en başında Amerikalılara astronotlarını uzay uçuşları için eğitme ve ilerki yıllarda geliştirilecek uzayaraçları için veri toplama platformu oldular.

X-15’n bağlı olduğu B-52 ve onlara eşlik eden T-38

Kendi başına havalanamayan X-15, bir B-52 Stratofortress uçağının kanadına bağlı şekilde 13.7 km irtifadan, 805 km/h hızla serbest bırakılıyordu. Ana gemisinden ayrıldıktan sonra roket motorunun yardımıyla Mach 6 gibi yüksek hızlara ve 80 kilometreden yüksek irtifaya erişebiliyorlardı.

Göreve bağlı olarak roket motoru, uçuşun ilk 80 ila 120 saniyesi için itiş gücü sağlıyor. 8-12 dakikalık normal uçuşun geri kalanı itki olmadan, saatte 321 km hızla süzülerek yapılan bir inişle sonuçlanıyordu. Burun iniş tekerleği direksiyondan yoksun olduğundan ve ana iniş takımlarında kızaklar kullanıldığından, X-15 normal bir piste değil, kuru bir göl yatağına inmek zorundaydı. Edwards ve Dryden’ın bitişiğindeki Rogers Dry Lake, tüm uçuşlar için amaçlanan iniş yeriydi, ancak acil inişler için önceden seçilmiş çok sayıda acil durum göl yatağı vardı[2].

kaynak: infoage.org | NASA