Marmara’daki batık ada: Vordonisi

6 Kasım 447: Konstantinopolis şiddetli bir deprem ile sarsıldı. Ağır hasar alan şehirde binlerce insan enkaz altında kaldı ve ardından kıtlık ve salgın baş gösterdi. Depremde surların büyük kısmı da yıkıldı, burçlardan 57’si çöktü.

Büyük bir depremle sarsılana kadar farketmesek de Dünya yüzeyi oldukça hareketlidir. Her gün Dünya üzerindeki farklı yerlerde büyük veya küçük birçok deprem gerçekleşiyor.

Bu hareketliliğin sebebi bizim tek bir parçaymış gibi gördüğümüz yeryüzünün aslında tektonik plakalardan meydana gelmesidir. Bu plakalar alttaki manto tabakasındaki ısı sebebiyle oluşan konveksiyonun etkisiyle hareket ederler. Bu hareketler sırasında da levhaların sınırlarında yeryüzü şekilleri değişir. Hareket görünüşte yavaştır ancak günlük algımızla kolay kolay hissedemediğimiz hız milyonlarca yıllık süreçte muazzam sıra dağların, vadilerin, volkanların vd. oluşmasını sağlar.

Yukarıdaki fotoğrafta ise bu kez 1000 yıl önce zamanın İstanbul’unu etkileyen büyük depremin neticesinde sulara gömülen Vordonisi Adası görülüyor. Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’a göre ada birden fazla deprem sonucu zaman içinde deniz seviyesinin altına inmiş.

Daha büyük zaman ölçeğinde baktığımızda İstanbul’daki adalar 4-5 milyon yıllık süreçte Gebze civarından bugünkü konumlarına gelmişlerdir.

Peki yeryüzü levhaların oluşturduğu parçalı yapıda olmasaydı nasıl olurdu? Mars’taki 22 km yükseklikteki Olimpos volkanının yüzeye çıkma fırsatı bulan magmanın çıkış noktası levha hareketinin yokluğundan ötürü değişmediği bu yüzden de şimdiki müthiş büyüklükteki volkanı oluşturabildiği düşünülüyor.

📷: DHA via Sputnik TR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.