Haftalık Gökyüzü Raporu – 53

Haftanın önemli astronomi, uzay teknolojileri ve havacılık haberlerinin derlendiği Haftalık Gökyüzü Raporu 53 kez karşınızda!

Betül Kaçar NASA’da

ABD’deki Arizona Üniversitesi’nde Astronomi ve Moleküler Hücre Biyolojisi departmanında görev yapan Türk bilim insanı Doç. Dr. Betül Kaçar, NASA’nın evrende yaşamın izlerini araştırmak için oluşturduğu ekibe kabul edildiğini açıkladı.

Doç. Dr. Betül Kaçar

Betelgeuse sönükleşiyor

Gökyüzünün en parlak yıldızlarından biri olan Orion takımyıldızındaki Betelgeuse yıldızı Aralık ayından bu yana sönükleşiyor. Yıldız sönükleşmeye başlamadan önce 0.5 kadir parlaklığındayken kendisinden sonra gelen Aldebran’dan (0.9) kayda değer biçimde daha parlaktı. Sönükleşmeye başladıktan sonra En Parlak 26 Yıldız listesinde 10. sıradayken 21. sıraya geriledi.

Bir yıldızın kaderini kütlesi belirler; kütlesi fazla olan yıldızlar daha kısa süre yaşarlar. Betelgeuse da çok genç (8.5 milyon) bir yıldız olsa da artık ömrünün son demlerini yaşayan bir kırmızı dev. Bu beklenmedik sönükleşme acaba süpernovaya dönüştüğünü görebilir miyiz diye heyecan yarattı. Süpernova görmeyi çok isteseler de astronomlar genel olarak sönükleşmenin bir süpernovanın habercisi olmadığını düşünüyor.

Avcı (Orion) takımyıldızı ve Betelgeuse.

2083’te yeni bir yıldız parlayacak

Betelgeuse sönükleşirken bilim insanları 2083 yılında parlayacak bir yıldızın müjdesini verdi. Yay (Sagitarius) takımyıldızında 7,800 ışık yılı uzağımızda bulunan çift yıldız sistemi birlikte V Sagittae olarak adlandırılıyor. İkili birbirinin etrafında dönerek yaklaşırken büyük olandan bir beyaz cüce olan küçük ikize doğru madde akışı sürüyor. Bilim insanları V Saittae çifti günün birinde çarpıştığında gece gökyüzünde bir ay boyunca en parlak yıldız olarak parlayacak bir patlama yaşanacağını düşünüyor.

Şu an birbiri etrafında yaklaşık 12 saatte bir dönen çift birbibrine yaklaştıkça bu süre azalacak, aynı zamanda parlaklıkları da artacak. Bir asırdan daha uzun süreye yayılan gözlem verisini değerlendiren araştırmacılar V Sagittae çiftinin (16 yıl yanılma payıyla) 2083 yılında çarpışacağını öngörüyor.

NASA/JPL-Caltech .

Yarı gölge Ay tutulması

10 Ocak akşamı yarı gölgeli Ay tutulması gerçekleşti. Kimi yerlerde parçalı tutulma olacakmış gibi haberleştirilmesi kafa karışıklığına ve hayal kırıklığına yol açtı. Yarı gölge tutulmalarında uydumuz Dünya’nın sadece yarı gölgesine girer. Parlaklığında bir miktar azalma olur ancak tam gölge konisine girmediği için kızıllaşmaz veya tamamen kararmaz.

Fotoğraf: Kubilay AKDEMİR

Dünya’nın en büyük teleskobu faaliyete geçti

Çin’de bulunan dünyanın en büyük teleskobu: FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope)

Çin’de bulunan Dünyanın en büyük teleskobu FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope) veya Çinlilerin dediği gibi ‘Tianyan’ resmi olarak faaliyete geçti. 500 metre çaplı bir radyo teleskobun birkaç yıl içinde önemli keşiflerin önünü açacağı umuluyor. Üç yıl süren test aşamasında 100’den fazla zayıf pulsar (atarca) keşfetmişti.

Japon milyarder kendisi ile Ay’a gidecek aşkını arıyor!

Yine bir “çok param var ne yapacağımı şaşırdım” haberi. 44 yaşındaki Japon milyarder Yusaku Maezawa hayatının kadınını arıyor. Maezawa bulmayı umduğu müstakbel kısmeti ile beraber Ay’a gitmeyi planlıyor. Koca Ay’da başbaşa.. Bu ilişki internet üzerinden başvuru ile başlamasaydı romantik sayabilirdik belki. Yirmi yaş üstü bekar, pozitif ve zeki bir kişilikli, uzaya gitmeye istekli, dünya barışına inanan kadınların davetli olduğu başvuru süreci sonlandı. Şimdi başvurular değerlendirilecek. Bu olası izdivacı Ay’a taşıyacak olansa tabii ki SpaceX.