Apollo 11 astronotları

ABD’nin Apollo 11 görevi sayesinde insanlık 21 Temmuz 1969 günü Ay’a ulaştı. Neil Armstrong Ay’da yürüyen ilk insan olurken, onu Buzz Aldrin takip etti. Bu sırada ekibin diğer üyesi Michael Collins ikiliyi Ay yörüngesinde bekledi. Uzayda 8 gün kalan Apollo 11 mürettebatı bu sürenin 21.5 saatini Ay yüzeyinde geçirdi.

Aşağıdaki fotoğrafta, Ay’a giden astronotlar, eşleri, çocukları ve tabii ki ün kazanmalarını sağlayan Ay ile beraber görülüyorlar.

Üstekiler, astronot Michael Collins, çocukları Mike, Kate, Ann ve eşi Pat; solda yer alanlar, astronot Buzz Aldrin, eşi Joan, çocukları Mike, Jan ve Andy; sağda, astronot Neil Armstrong, eşi Jan, çocukları Ricky ve Mark. [kaynak]

uzay yürüyüşü yapan ilk Amerikalı: Edward H. White II

 

Ed White First American Spacewalker

3 Haziran 1965 günü saatte 10,500 km hızla yörüngede seyreden Gemini 4 uzayaracından çıkan Edward H. White II, uzay yürüyüşü yapan ilk ABD’li oldu. White, uzay aracına 7 metrelik bir halatla bağlı şekilde 23 dakika kadar uzayda süzüldü.

4 gün süren Gemini 4 görevinde James McDivitt ve  Edward H. White II, Dünya etrafında 66 kez tur attılar. Uzayda ilk kez iki uzayaracını kenetleme denenemesi gerçekleştirdiler ancak başarılı olamadılar; ayrıca Apollo görevlerinde de kullanılacak olan sekstant ile yön bulma deneyi yaptılar.

Sally Ride

Uzaydaki ilk ABDli kadın astronot, uzaya çıkan 3. kadın; Fizikçi; Çocuklar için uzayı keşfetme temalı bilim kitapları yazan, özellikle kız öğrencilerin bilime yönelmesi için desteğini ölene dek sürdüren bir bilim kahramanı.

sally-ride

26 Mayıs 1951’de doğan Ride, Stanford Üniversitesi’nde fizik okudu.

İlk kez 1963 yılında ilk kadın, Valentina Tereşkova, uzaya çıkmıştı. Bu tarihten sonra ise uzun bir dönem kadınlar yörünge faaliyetlerine katılamadılar. 1977 yılında NASA kadın astronot çalışmasına başladığında Sally Ride öğrenimini sürdürmekteydi. Okul gazetesinde kadınları astronot programına davet eden bir ilan gördüğünde başvurmaya karar verdi ve bu iş için seçilen 6 kadından biri oldu.

sally-ride-orta-guvertede

Sonunda Ride, 18 Haziran 1983 tarihinde STS-7 görevi dahilinde Challenger uzay mekiği ile yörüngeye çıkarak, uzaya çıkan ilk Amerikalı kadın ünvanını kazandı. Ride’ın mekikteki görevi robot kolu kontrol etmekti. Uzay mekiğinde taşınan uyduları başarıyla yörüngeye yerleştirdi.

sally-ride-kumanda

Bu görevden sonra 1984 tarihinde tekrar bir uzay mekiği görevi ile uzaya çıktı. 1987 yılında NASA’daki görevinden ayrılan Ride, California Üniversitesi’nde ders vermeye başladı. Bilim ve matematik alanında çalışmak isteyen kadınların ve kızlara yardım etmenin yollarını aramaya koyulan Ride, NASA’ya EarthKAM projesini önerdi. EarthKAM orta okul öğrencilerinin Uluslararası Uzay İstasyonu üzerindeki bir kamera ile Dünya’nın fotoğraflarını çekmesini, daha sonra çektikleri fotoğraflar üzerinde çalışmasına dayanıyor. EarthKAM programı bugün Sally Ride’ın adını da taşıyarak devam ediyor.

Sally Ride 23 Temmuz 2012’de ölene dek öğrencilerin, özellikle de kızların bilim ve matematik alanında çalışması için desteğini sürdürdü. Öğrenciler ve öğretmenler için bilim kitapları yazdı, bilim programlarını ve festivallerde çalıştı.

kaynak: NASA |

fotoğraflar: NASA ve Wikipedia

Valentina Tereşkova

“Hey Gökyüzü Şapkanı Çıkar ve Beni Selamla, Geliyorum!”

16 Haziran 1963 günü, 26 yaşındaki Sovyet kozmonotu Valentina Tereşkova “uzaya çıkan ilk kadın” unvanını kazandı.

valentina_tereskova

İlk etapta 400 kadın aday içinden 23 kişilik liste oluşturulur ardındna bu listedekiler Moskova’daki bir dizi test ve araştırmaya tabi tutulur. Testlerdne herhangi birini geçemeyen adaylar eve yollanır. Nihayetinde Tereşkova dışında Tatyana Kuznetsova, Irina Solovyova, Valentina Ponomareva ve Zhanna Yorkina kozmonot eğitimine katılmaya hak kazanır.

Diğer kadın kozmonot adaylarıyla beraber uzaydaki ilk insan Yuri Gagarin’in de desteğiyle sürdürülen eğitimlere katılan tekstil işçisi Tereşkova’nın kozmonot olabilmesinde önceden aldığı amatör paraşütçülük eğitiminde kazandığı deneyimin payı büyük. Zira adayların hepsi paraşütçüdür. Sovyetler Birliği’nde yurttaşların her türlü eğitimi alması devlet tarafından desteklendiği için eğitimlere ulaşılması kolaydı.

kadin-kozmonot-adaylari

1962 yılının sonunda Tereşkova Vostok 6 ile uçmak için seçilir. Ponomareva ve Solovyova ise Tereşkova’nın yedeği olur.

Vostok 6 yörüngedeyken aynı anda kozmonot Valery Bkyovsky’nin kumandasındaki Vostok 5 aracı da uzaydaydı. İkili bir dizi uzay iletişim oturumu gerçekleştirdi. Bu oturumların birinde, Tereşkova’nın uyuya kalması nedeniyle iletişimi kaybeden kontrol merkezi kozmonotu uyandırmak zorunda kalmıştı.

 valentina-tereskova-tv-signal

Dar uzay elbisesi içinde günlerce kalmak zorunda olan Tereşkova oldukça rahatsızlık çekti, ayrıca uzaydayken çok az yemek yiyebildi. Vostok 6 kapsülü ile 71 saat (2 gün 22 saat 50 dakika) süren uzay uçuşu sırasında Dünya yörüngesinde 48 tur attıktan sonra 19 Haziran günü yere indi. Tereşkova, esasen kurallara aykırı olmasına karşın, yere indikten sonra, iniş alanının yakınında yaşayan halkın sunduğu yerel yiyeceklerle karnını doyurdu.

Valentina-Tereshkova-near-a-landing-spacecraft-Vostok-6-640px

20 Haziran günü Samara (o günkü ) şehrinde kozmonotların halk karşısına çıkacağı bir sunum girişimi olduysa da kozmonotları görmek isteyen yoğun kalabalık kargaşaya neden oldu ve bu nedenle sivillerin zarar görmemesi için bu plan iptal edildi.

RIAN_archive_837790_Valentina_Tereshkova_and_Neil_Armstrong
Valentina Tereşkova, Ay’a ilk adım atan insan olan Neil Armstrong’a bir nişan takdim ediyor. Yer, Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi, Yıldız Şehri, SSCB.

Aynı zamanda tek solo uzay uçuşu yapan kadın olan Valentina Tereşkova bir kere daha uzaya çıkmadı. Kendisinden sonra uzaya çıkan ilk kadın, yine Sovyet kozmonotu olan Svetlana Savitskaya 1982 Ağustos’unda yörüngeye erişti. Tereşkova’dan neredeyse 20 yıl sonra! Uzaydaki üçüncü kadın ve ABD’nin ilk kadın astronotu ise 18 Haziran 1983’te Sally Ride oldu. Bu tarihten sonra pek çok kadın, Valentina Tereşkova’nın yolunu takip ederek uzaya çıktı.

valentina-tereshkova-vostok6
Valentina Tereşkova 78 yaşındayken Londra’daki Bilim Müzesinde’ki Sovyet uzay çalışmalarını konu alan bir serginin açılışını yaptı. Fotoğrafta, bu açılış sırasında, uzaya çıktığı Vostok-6 kapsülüyle görülüyor.
Bugün 79 yaşında olan Valentina Tereşkova, çatısında martı şeklinde bir rüzgar gülü olan evde yaşıyor. “Martı” Vostok 6’nın takma adıydı.