ASELSAT

ASELSAN’ın ASELSAT uydusu Transporter 1 görevi dahilinde, 143 uydu ile beraber uzaya çıktı. Bu fırlatmayla SpaceX, tek seferde en fazla uydu gönderme rekorunun yeni sahibi oldu.

ASELSAT

ASELSAT

ASELSAN’ın geliştirdiği ASELSAT’da, şirket tarafından geliştirilen bileşenler İTÜ ve Gumush Aerospace’in ürettiği platforma entegre edildi. ASELSAN’ın geliştirdiği bazı sistemlerin test edilmesine yarayacak. Ana yükünü ise minyatürize edilmiş bir X-band vericisi oluşturacak. İkincil yük ise radyasyon seviyesini ölçecek bir dozimetre. Uydu ayrıca 30 metre çözünürlüklü bir kameraya sahip.

SpaceX’in Transporter-1 görevi ile uzaya çıkacak olan uydu Güneş-eşzamanlı yörüngede görevini icra edecek. SpaceX toplu fırlatmada kg başına 5 bin dolar fatura kesiyor; Bu nedenle 5 kg ağırlığındaki uydunun fırlatmasının maliyeti 25 bin dolar civarında; oldukça uygun.

Rideshare Programı ve Transporter 1 görevi

Günümüzde çok sayıda küçük boyutlu uydu üretiliyor. Bunlara özel fırlatma çözümleri geliştirilse de bunlar henüz yeterli olgunluğa ve kapasiteye erişmedi. Bu sebeple bu küçük uyduların sahipleri, Kurban’da dokuz kişi birleşip danaya girer gibi, büyük roketlere topluca giriyorlar. (UBAKUSAT gibi, önce ISS’e kargolanıp buradan uzaya bırakılanları da unutmayalım)

Falcon 9

SpaceX’in Rideshare Programı kapsamındaki Transporter 1 görevi tam da bu amaç için tasarlandı. SpaceX’in Falcon 9 roketi, bu görevde tek seferde 143 uyduyu yörüngeye taşımayı amaçlıyor. Uydulardan 10’u SpaceX’e ait Starlink uydusu. Geriye kalanlar ise mikro veya küpsat boyutunda değişen uydular. Falcon 9, 525 km kutup yörüngesine çıkarak uyduları yörüngelerine yerleştirecek.

Transporter-1 göreviyle uzaya çıkacak uydular.
ASELSAT arkada olduğundan görülemiyor.

kaynak: Sibel Türkoğlu |

Türkiye’nin yer gözlem uydularının çözünürlük karşılaştırması

Türkiye ilk yer gözlem uydusu olan BİLSAT 27 Eylül 2003’te fırlatılmıştı. Zaman içinde daha yüksek çözünürlüklü ve gelişmiş yeni gözlem uyduları tasarlanıp uzaya gönderildi. Bu yazıda BİLSAT, RASAT, GÖKTÜRK 2 ve GÖKTÜRK 1’in görüntüleme kabiliyetlerini karşılaştırıyoruz.

Elimde tek bir yerin her uydu tarafından ayrı ayrı çekilen görüntüsü olmadığından, en yüksek çözünürlüğe sahip GÖKTÜRK-1’in yakaladığı bir kareyi alıp, bunun çözünürlüğünü diğer uyduların çözünürlüğüne düşürme yolunu tercih ettim. Görüntü kalitesi aynı olmayabilir ancak kabaca bir fikir sunacaktır.

BİLSAT

Türkiye’nin ilk uzaktan algılama uydusu olan BiLSAT, 27 Eylül 2003 tarihinde yörüngeye yerleştirilmiştir. Güneş eşzamanlı yörüngede 686 km irtifada dolanıyor. Uydunun çözünürlüğü pankromatik bantta 12.6 m, kırmızı, mavi, yeşil bantlarında ise 15 metre.

RASAT

Türkiye’nin BiLSAT uydusundan sonra ikinci uzaktan algılama uydusu olan RASAT, Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusudur. 2011 yılında fırlatılan uydu 689 km’de dairesel, Güneş eşzamanlı yörüngede bulunuyor. RASAT’ın çözünürlüğü pankromatik bantta 7,5 metre, kırmızı, mavi, yeşil bantlarda ise 15 metre.

GÖKTÜRK-2

686 km dairesel, güneşe eş zamanlı yörüngede dolanan GÖKTÜRK-2 pankromatik bantta 2,5 metre, kırmızı, mavi, yeşil bantlarda ise 5 metre çözünürlüğe sahip.

GÖKTÜRK-1

Türkiye’de tasarlanan yer gözlem uyduları arasında en gelişmişi olan GÖKTÜRK-1 ile ilk kez metre altı seviyede çözünürlük yeteneği kazanılmış oldu. Bu uydu pankromatik batta 0.5 metre çözünürlüğe sahip.

Uzaydan İber Yarımadası

İlk bakışta sadece İspanya ve Portekiz paylaşıyor gibi gözükse de küçük bir ülke olan Andorra ve Cebelitarık’ta sahip olduğu küçük bir kara parçasıyla Britanya’nın da İber’de toprağı var.

İber Yarımadası’nın Sentiel 3 uydusunca çekilmiş görüntüsü.

Avrupa ve Afrika’yı birbirinden ayıran Cebelitarık Tarık’ın Dağı demen olan ismini Tarık bin Ziyad’dan alıyor. bin Ziyad 711 yılında ordusuyla Afrika’dan İber’e bu noktadan çıktı ve askerlerini etkilemek için gemileri yaktırdı. Gemileri yakma deyimi buradan çıktı ve Maskeli Balo’ya kadar yürüdü. Savaşın Emeviler’in zaferi ile sonuşlandı ve gelişmiş Endülüs medeniyetinin önü açılmış oldu.

Görüntü ESA’nın Sentinel-3  uydusu tarafından 14 Mayıs 2019 tarihinde yakalandı.

UBAKUSAT yörüngede

Türkiye’nin 5. küp uydusu olan UBAKUSAT geçtiğimiz cuma günü Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan (ISS) yörüngeye bırakıldı. Dünya’nın farklı yerlerindeki radyocular, amatör radyo haberleşmesini de hedefleyen uydudan  güçlü ve stabil sinyal aldıklarını duyurdular.

Japonya üzerinde yakalanan telemetri verisi.

Uydu, geçtiğimiz Nisan ayı başında ISS’e Dragon kapsülü ile çıkarılmıştı. Yaklaşık 3 kg’lık uydu 10x10x34 cm boyutlarındaki (3 birim küp uydu) UBAKUSAT’ın 6 ile 12 ay arasında görevine devam etmesi bekleniyor.

 

UBAKUSAT, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü, TAMSAT, GUMUSH Uzay Savunma ve Havacılık Ltd. Şti., Ertek Uzay Sistemleri Ltd. Şti., TURKSAT ve İTÜ-RF Laboratuvarı desteği ile geliştirildi. Türkiye ile Japonya arasında imzalanan anlaşma sayesinde ISS’e çıkarıldı ve Japonlara ait Kibo modülünden yörüngeye bırakıldı.

Japonların inşaa ettiği Kibo modülü.

UBAKUSAT uzayda

Bu hafta SpaceX firmasının Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderdiği Dragon kapsülünde Türkiye’den de bir kargo vardı.

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı (İTÜ-USTTL) sorumluluğunda üretilen UBAKUSAT (UBAK-3U-SAT) isimli deneysel küp uydu şimdilik ISS’te; zamanı gelince uzay istasyonundan yörüngeye bırakılacak.

Yaklaşık 3 kg’lık uydu 10x10x34 cm boyutlarındaki (3 birim küp uydu) UBAKUSAT, Türkiye ile Japonya arasında imzalanan anlaşma sayesinde ISS’e çıkartıldı. Japonların ISS’te sahip olduğu modül (içinde bilimsel çalışmaların yürütüldüğü oda olarak da düşünebilirsiniz) küp uyduları uzaya bırakmak için özel tasarlanmış teknik donanıma sahip.

ISS’ten yörüngeye yerleştirilecek olan uydunun, uzay istasyonunun o anki yüksekliği ile Güneş etkinliğine bağlı olarak 6 ile 12 ay arasında yörüngede kalması bekleniyor. Yörüngede sürtünme moleküler düzeyde olsa da zaman içinde uzaydaki araçların yavaşlayarak daha alt yörüngelere inmesine sebep olmaya yetiyor. ISS irtifası ne kadar yüksek, Güneş’in etkinliği ne kadar az ise uydu o kadar uzun süre yörüngede kalacak.

Uydunun görev yükünü, radyasyon ölçümü yapan dozimetre, Amatör Uydu Teknolojileri Derneği (TAMSAT) tarafından geliştirilen ve ses verisi aktarmada kullanılacak transponder ve 9 serbestlik dereceli bir sensör kartı taşıyor.

UBAKUSAT, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü, TAMSAT, GUMUSH Uzay Savunma ve Havacılık Ltd. Şti., Ertek Uzay Sistemleri Ltd. Şti., TURKSAT ve İTÜ-RF Laboratuvarı desteği ile geliştirildi.

Uydunun donanımı için 100 bin dolar harcanırken, 250 bin avroluk fırlatma bedelini Japon hükümeti karşıladı.

kaynakitu.edu.tr/haberler | usttl.itu.edu.tr | space.skyrocket.de |