Haftalık Gökyüzü Raporu – 53

Haftanın önemli astronomi, uzay teknolojileri ve havacılık haberlerinin derlendiği Haftalık Gökyüzü Raporu 53 kez karşınızda!

Betül Kaçar NASA’da

ABD’deki Arizona Üniversitesi’nde Astronomi ve Moleküler Hücre Biyolojisi departmanında görev yapan Türk bilim insanı Doç. Dr. Betül Kaçar, NASA’nın evrende yaşamın izlerini araştırmak için oluşturduğu ekibe kabul edildiğini açıkladı.

Doç. Dr. Betül Kaçar

Betelgeuse sönükleşiyor

Gökyüzünün en parlak yıldızlarından biri olan Orion takımyıldızındaki Betelgeuse yıldızı Aralık ayından bu yana sönükleşiyor. Yıldız sönükleşmeye başlamadan önce 0.5 kadir parlaklığındayken kendisinden sonra gelen Aldebran’dan (0.9) kayda değer biçimde daha parlaktı. Sönükleşmeye başladıktan sonra En Parlak 26 Yıldız listesinde 10. sıradayken 21. sıraya geriledi.

Bir yıldızın kaderini kütlesi belirler; kütlesi fazla olan yıldızlar daha kısa süre yaşarlar. Betelgeuse da çok genç (8.5 milyon) bir yıldız olsa da artık ömrünün son demlerini yaşayan bir kırmızı dev. Bu beklenmedik sönükleşme acaba süpernovaya dönüştüğünü görebilir miyiz diye heyecan yarattı. Süpernova görmeyi çok isteseler de astronomlar genel olarak sönükleşmenin bir süpernovanın habercisi olmadığını düşünüyor.

Avcı (Orion) takımyıldızı ve Betelgeuse.

2083’te yeni bir yıldız parlayacak

Betelgeuse sönükleşirken bilim insanları 2083 yılında parlayacak bir yıldızın müjdesini verdi. Yay (Sagitarius) takımyıldızında 7,800 ışık yılı uzağımızda bulunan çift yıldız sistemi birlikte V Sagittae olarak adlandırılıyor. İkili birbirinin etrafında dönerek yaklaşırken büyük olandan bir beyaz cüce olan küçük ikize doğru madde akışı sürüyor. Bilim insanları V Saittae çifti günün birinde çarpıştığında gece gökyüzünde bir ay boyunca en parlak yıldız olarak parlayacak bir patlama yaşanacağını düşünüyor.

Şu an birbiri etrafında yaklaşık 12 saatte bir dönen çift birbibrine yaklaştıkça bu süre azalacak, aynı zamanda parlaklıkları da artacak. Bir asırdan daha uzun süreye yayılan gözlem verisini değerlendiren araştırmacılar V Sagittae çiftinin (16 yıl yanılma payıyla) 2083 yılında çarpışacağını öngörüyor.

NASA/JPL-Caltech .

Yarı gölge Ay tutulması

10 Ocak akşamı yarı gölgeli Ay tutulması gerçekleşti. Kimi yerlerde parçalı tutulma olacakmış gibi haberleştirilmesi kafa karışıklığına ve hayal kırıklığına yol açtı. Yarı gölge tutulmalarında uydumuz Dünya’nın sadece yarı gölgesine girer. Parlaklığında bir miktar azalma olur ancak tam gölge konisine girmediği için kızıllaşmaz veya tamamen kararmaz.

Fotoğraf: Kubilay AKDEMİR

Dünya’nın en büyük teleskobu faaliyete geçti

Çin’de bulunan dünyanın en büyük teleskobu: FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope)

Çin’de bulunan Dünyanın en büyük teleskobu FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope) veya Çinlilerin dediği gibi ‘Tianyan’ resmi olarak faaliyete geçti. 500 metre çaplı bir radyo teleskobun birkaç yıl içinde önemli keşiflerin önünü açacağı umuluyor. Üç yıl süren test aşamasında 100’den fazla zayıf pulsar (atarca) keşfetmişti.

Japon milyarder kendisi ile Ay’a gidecek aşkını arıyor!

Yine bir “çok param var ne yapacağımı şaşırdım” haberi. 44 yaşındaki Japon milyarder Yusaku Maezawa hayatının kadınını arıyor. Maezawa bulmayı umduğu müstakbel kısmeti ile beraber Ay’a gitmeyi planlıyor. Koca Ay’da başbaşa.. Bu ilişki internet üzerinden başvuru ile başlamasaydı romantik sayabilirdik belki. Yirmi yaş üstü bekar, pozitif ve zeki bir kişilikli, uzaya gitmeye istekli, dünya barışına inanan kadınların davetli olduğu başvuru süreci sonlandı. Şimdi başvurular değerlendirilecek. Bu olası izdivacı Ay’a taşıyacak olansa tabii ki SpaceX.


Haftalık Gökyüzü Raporu – 52

Haftanın önemli astronomi, uzay bilimleri ve havacılık teknolojilerine dair haberleri derlediğimiz bu gökyüzü raporunda bu hafta:

Astronomi Haberleri

Yeni başlayan kışa pastırma yazıyla kısa bir ara vereceğiz. Hava sıcakları 20 dereceye kadar yükselecek. Gökyüzünü izleyebilmek için iyi bir fırsat. Bu arada Meteoroloji Genel Müdürü Volkan Mutlu Coşkun, küresel ısınma nedeniyle iklim dengelerinin altüst olduğunu belirterek, “Bu yıl çok fazla yağışlı bir kış beklemiyoruz” dedi.

Kasım ayı gök olayları: Merkür Geçişi

Kasım ayında gerçekleşecek en önemli gök olayı Merkür geçişi (transit) olacak. 11 Kasım’da gerçekleşecek geçişte küçük Merkür’ü Güneş diskinin önünde hareket ederken görebileceksiniz. Bununla ilgili detaylı bir yazı hazırladım, nerde nasıl izleyebileceğinizi öğrenmek için Merkür geçişi (transit) yazısına göz atabilirsiniz.

Kasım ayının diğer gök olaylarına dair ayrıntılı bir yazıya astrobilgi.org adresinden ulaşabilirsiniz.

AstroBilgi astronomiye ilişkin her türlü güncel bilgi ve dökümana sahip olunabilecek bir site. AstroBilgi ekibi aynı zamanda birçok ilde Astronomi Öğretmen Seminerleri’ni düzenliyor. Prof. Dr. Serdar Evren TRT İstanbul Radyosu’nda yayınlanan Günebakan adlı programa katılarak AstroBilgi oluşumu ve neler yapıldığına dair bilgiler vermişti. Programın ses kaydına buradan ulaşabilirsiniz.

Ali Kuşçu Gökbilim Merkezi yandı!

Gökbilim eğitimine dair bu aya kötü bir haberle başladık ne yazık ki. Ankara Mamak’ta bulunan Ali Kuşçu Gökbilim Merkezi ne yazık ki tamamen yanıp kül oldu. Ali Kuşçu BM. 200.000 civarında genç tarafından ziyaret edilmiş. Büyük bir kayıp; dileriz en kısa zamanda telafi edilir ve bilim merkezi yeniden faaliyete geçer. Mamak Belediye Başkanı Murat Köse de merkezin yeniden inşaa edilerek daha güçlü biçimde donatılıp tekrar hizmete sunulacağını söyledi.

Ali Kuşçu Gökbilim merkezi yangından sonra tamamen küle döndü.
Fotoğraf kaynağı: Volkan Tekin

Uzay Haberleri

uzayda damla çikolatalı kurabiye pişecek

İkmal için bir Cygnus NG-12 uzayaracı Uluslararası Uzay İstasyonu’na fırlatıldı. Yaklaşık 3.700 kg yük taşıyan Cygnus’ın içindeki en ilginç şey yerçekimsiz ortam için tasarlanmış bir fırın. Astronotların bu fırınla ilk olarak damla çikolatalı kurabiye pişirmesi planlanıyor. Astronot yiyecekleri Dünyada pişirilip istasyonda ya tekrar ısıtılıyor veya sıcak su eklenerek yemeye hazır hale getiriliyor. Bu fırınla astronotlar taze taze kurabiye yeme şansına kavuşacaklar. Cygnus bunun dışında bilimsel deneyler, donanım ve uzay istasyonu mürettebatı için malzemeler var. İstasyona yaklaşan uzayaracını astronotlardan Jessica Meir robot kol yardımıyla istasyona kenetleyecek. Cygnus uzaya güçlü Antares 230+ roketiyle çıktı.

SpaceX Crew Dragon’un paraşütlerini test etti

Söz roketlerden açılmışken, SpaceX insanlı görevler için tasarladığı Crew Dragon isimli uzay kapsülünün son test görüntülerini yayınladı. Uzaya çıkan astronotların görev sonunda Dünya’ya yumuşak iniş yapabilmeleri için paraşütler kullanılıyor. Son testte Crew Dragon kapsülünün bir uçaktan atıldıktan sonra Mark 3 adı verilen paraşüt sistemi sayesinde sayesinde güvenli biçimde yere inebildiği görülüyor.

Bir roket haberi de bizden. Roketsan tarafından geliştirilen Türkiye’nin ilk deniz seyir füzesi ATMACA’nın ilk testi, TCG Kınalıada korvetinden başarıyla yapıldı. Geliştirilmeye 10 yıl önce başlanan Atmaca’nın ateşleme testleri 2016 yılında başlamıştı. Deniz yüzeyini takip eden, ses altı hızda anti-gemi füzesi olan Atmaca’nın menzili 220 km olarak tahmin ediliyor ve 250 kg yüksek patlayıcılı savaş başlığı taşıyor.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 51

Haftanın önemli astronomi, uzay bilimleri ve havacılık teknolojilerine dair haberleri derlediğimiz bu gökyüzü raporunda bu hafta:

Uzay Haberleri

ilk uzay yürüyüşünü yapan kozmonot hayata gözlerini yumdu

Alexey Leonov uzay yürüyüşü sırasında

İlk uzay yürüyüşünü gerçekleştiren insan olan Sovyet kozmonotu Alexey Leonov hayata gözlerini yumdu. Uzayaracının dışına çıkan ilk insan olan Alexey Leonov’un 12 dakikalık uzay yürüyüşü süresince vücut sıcaklığı 1.8 derece artmış ve sıcak çarpmasına uğramanın sınırına ulaşmıştı. Daha sonra vakum ortamında fazla şişen uzay elbisesi, uzayaracına geri dönüşünde sıkıntı yaşamasına neden oldu. Leonov 1975 yılında yine tarihi bir görev için uzaya tekrar çıktı ve ABD ve Sovyetler Birliği’nin ilk defa birlikte yürüttükleri Apollo-Soyuz görevine katıldı. Bu görevde Amerikan Apollo 18 uzayaracıyla Sovyet Soyuz 16 uzayaracı uzayda kenetlendi.

ilk kez yalnızca kadınlardan oluşan ekiple yapılan uzay yürüyüşü

İlk uzay yürüyüşünü yapan insanı kaybederken bir başka tarihi uzay yürüyüşüne şahit olduk. NASA astronotları Christina Koch ve Jessica Meir 18 Ekim günü birlikte bir uzay yürüyüşü gerçekleştirdiler. Böylece bütünüyle kadın ekip üyelerinden oluşan ilk uzay yürüyüşü gerçekleştirilmiş oldu. Astronotlar Uluslararası Uzay İstasyonu’nun bozulan güç kontrolcülerini değiştirdiler.

Astronomi Haberleri

Satürn Jüpiter’i geçti

Haftanın önemli astronomi haberleri Güneş Sistemimiz’deki gaz devlerinin uydu yarışıyla başlıyor: 20 yeni uydusu daha keşfedilen halkalı gezegen, en fazla uyduya sahip gezegen ünvanını Jüpiter’in elinden almayı başardı.

Şampiyon belli ikinci kim?

Uluslararası Astronomi Birliği’ne bağlı Küçük Gezegen Merkezi yeni keşiflerle beraber Satürn’ün uydu sayısının 82’ye çıktığını duyurdu. Böylece Satürn 79 uyduya sahip Jüpiter’in en fazla uyduya sahip gezegen ünvanını ele geçirmiş oldu. Yeni keşfedilen uydular oldukça küçük. Her birinin çapı yaklaşık 5 km civarında. 17 tanesi ise Satürn’ün dönüş yönünün tersine hareket ediyor. Keşfedilen yeni uydular için bu sayfadan isim önerisi yapabileceğiniz yarışmaya katılabilirsiniz.

Borisov’un yıldızlararası konuk olduğu kesinleşti

Ama detaylı gözlemler ‘Oumuamua’nın bilinen Güneş Sistemi cisimlerinden farklarıyla birlikte kayalık bir cisim olduğunu gösterirken Borisov kesinlikle uzakları dolaşan bir kuyrukluyıldız.

Hubble Uzay Teleskobu tarafından 12 Ekim 2019’da yakalanan görüntüsünde Borisov’un Güneş Sistemi’ndeki kuyrukluyıldızlara oldukça bener olduğu görülüyor. 2-16 km çapında bir çekirdeği ve onu sarmalayan gaz-toz bulutu var.

İlk defa Kırımlı amatör astronom Gennadili Borisov tarafından keşfedilen kuyrukluyıldızın yıldızlararası bir cisim olduğu kesinleşti. C/2019 Q4 olarak işaretlenen cisim bu yüzden artık 2I/Borisov olarak tanımlanıyor. Bir cismin Güneş Sistemi dışından olduğunu anlamak için yörüngesi ve hızı inceleniyor. Bizim sistemimize dahil kuyrukluyıldızlar Oort Bulutu’ndan Güneş’e doğru düşüyorlar. Bu sırada elips biçimli bir yörünge izliyorlar ve kazanabilecekleri hız belli. Borisov çok daha hızlı yaklaşıyor ve elips biçiminde yörüngede değil, daha dik düşüyor.

Bu ne hız!

GNC 925.

Sanamyolu Galaksisi’nin dış kısmında bulunan yıldızların gökada merkezi çevresindeki hızları saniyede 210 kilometreyi buluyor. Samanyolu’ndan çok daha büyük sarmal gökadalar süper sarmal olarak isimlendiriliyor. Süper sarmal galaksilerde yıldızların hızı saniyede 570 kilometreyi geçebiliyor. Gökadaların dönüş hızlarını karanlık maddenin arttırdığı düşünülüyor. Yeni bir çalışmaya göre gökadanın içerdiği yaşlı yıldızlar ve gaz bulutları da hızı arttırabiliyormuş.

Dronlar Alemi

ilk insansız hava kargo servisi

Wing (Kanat) isimli bir kargo şirketi dronlar ile kargo gönderimine başladı. Devlet kurumlarından gerekli izinleri alan şirket böylece ABD’deki ilk dronlu kargo servisi oldu. Wing’in arkasında Google’ın ana şirketi The Alphaber var, ayrıca FedEx ve Walgreens gibi büyük oyuncularla da işbirliği yapıyorlar.

Servis şimdilik Virginia eyaletinin bir bölümünde kullanılabiliyor ancak Wing yetkilileri dronların kargo servisinde kullanımının artmasını, böylece yollardaki kargo araçlarının sayısının azalmasını umuyor.

ABD’de nüfus geniş bir alana yayılmış durumda ve pek çok kişi banliyö semtlerindeki müstakil evlerinde yaşıyor. Bu durum hem dronların kullanımında pratik açıdan kolaylık hem de koca kamyonlarla yapılan teslimat modeline göre maliyet avantajına sahip olmasını sağlıyor.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 50

Astronomi uzay ve havacılık haberlerinden oluşan Haftalık Gökyüzü Raporu size haftanın önemli haberlerini sunuyor.

Deprem

Astronot Randy Bresnik objektifinden, kuzey yönünden İstanbul.

Jeolojik açıdan aktif olan gezegenimiz doğasını İstanbul ve çevresine korkutucu biçimde hatırlattı. Yetkililerin açıklamasına göre 77 binada hasar var. Kimi okullar da ağır hasar aldı. Büyük depremde neler olabileceğini düşünmek ürkütücü. Artık vakit kaybetmeden depreme hazır hale gelmek için bir deprem seferberliği gerekiyor.

Astronomi ve uzay haberleri

Sonbahar ekinoksu

Budapeşte şehri üzerinde analemma (günizi)

Geçen hafta sonbahar ekinoksunu yaşadık. Zaten çoğumuz fikren yazdan çıkmıştı artık astronomik açıdan da sonbahar mevsimindeyiz. Şimdi kuzey yarıkürede güneş daha geç doğup daha erken batacak ve gökyüzünde daha alçak bir yörünge izlemeye başlayacak. Her gün aynı saatte Güneş’in fotoğrafını çekerseniz, yıl boyunca 8 şekli çizdiğini farkedersiniz. Buna analemma veya günizi deniyor. György Soponyai tarafından Budapeştede çekilmiş bu günizinde güneş 23 Eylül günü merkeze yakın bir konumdaydı. Bu arada fotoğrafın sağında Buda, sağında ise Peşt görülüyor.

NASA’nın yayınladığı kara delik simülasyonu

Bir kara delik uzay zaman dokusunu öylesine büker ki arkasını görebilmeniz mümkün olur. NASA’nın yeni yayınladığı canlandırmada, kara delik ve onun çekim gücüyle etrafında toplanan madde kütlesinden oluşan bir birikim diski görülüyor. Birikim diskinin şekil olarak kabaca Satürn’ün halkalarına benzetebiliriz. Fakat kara deliğin muazzam kütleçekim gücü uzay zamanı bükerek diskin farklı bölgelerinden gelen ışığı normalde ulaşamayacağı yerlere yönlendirir. Bu sayede kara deliğin etrafındaki çapraşık görüntü oluşur. Burada konuyu daha detaylı anlattım.

Pentagon ‘UFO’ görüntülerini yayınladı

ABD Deniz Kuvvetleri tarafından Florida yakınlarında kaydedilmiş Gimbal adlı video yayınlandı. Görüntüler tanımlanamayan uçan bir nesneyi gösteren resmi bir belge olması bakımından önemli. Yıllarca gizli olarak sınıflandırılan bu belgenin kısa bir süre önce statüsü değiştirilerek halka açık hale getirildi. İlk kez içinde UFO olan resmi bir belge yayımlanmış oldu.

51. Bölge baskını

Facebook’ta şaka olarak başlayan iş daha sonra ciddiye bindi: İnsanlar 51. Bölge’yi basmaya çalıştı. Uzaylılara dair pek çok şehir efsanesiyle adı anılan 51. Bölge’deki uzaylı varlığını ortaya çıkarma amacıyla ‘51. Bölgeyi basın, hepimizi durduramazlar’ adıyla bir etkinlik açılmıştı. 2 milyon kadar kişi de bu baskına katılacağını bildirdi. Facebook yönetimi ise kaos oluşturabileceği gerekçesiyle etkinliği kapattı. Yine de insanların 51. Bölge baskınına gitmesine engel olamadılar. Buna karşın 51. Bölge ABD hava kuvvetlerine ait bir üs olduğundan ötürü girmek pek ihtimal dahilinde değildi. Nitekim fazla yaklaşan iki kişi gözaltına alındıktan sonra geri kalan baskıncılar da bu fikirden vazgeçip uzaklaşmış.

Mars gezegeninde tarım

Uzaylıların gelip gelmediği tartışıladursun biz henüz farklı bir gezegene koloni kurabilmiş değiliz. En azından günümüzde buna dair daha ciddi bir istek ve gerçeğe dönüşmesi muhtemel planlar var. Mars’ta bir koloni kurduğumuzda en büyük sorunlardan biri yiyecek üretmek olacak. Araştırmacılar, Mars kolonicilerinin ihtiyaç duyacağı 5 temel şeyin hali hazırda Mars’ta varolduğunu belirtiyor: enerji, su, oksijen ve inşaat materyali. Gıdayı ise Dünya’dan getirmek çok masraflı olacağından kendileri üretmeleri gerekecek. Biliyorsunuz benim Marslı kardeşim de bokunda patates yetiştirmek zorunda kalmıştı. Bilimkurgu Kulübü’nde Mars’ta gıda üretimine dair güzel bir makale yayınlandı.

Uzay İstasyonu yeni kargosunu aldı

Jaxa’ya ait Japon kargo gemisi HTV-8 taşıdığı 4 tonluk ikmal malzemeleriyle beraber Uluslararası Uzay İstasyonu’na ulaştı. Uzay istasyonuna nikel-hidrojen piller ile birlikte 2 milyar dolar değerindeki Alfa Manyetik Spektrometre-2 cihazının tamiri için parçalar gönderildi. Astronotların gelecek ay bunları yerleştirmesi planlanıyor.

Japon kargo gemisi HTV-8

Uzayda lazer ile iletişim

HTV-8 ayrıca Sony Bilgisayar Bilimleri Laboratuvarları’nın geliştirdiği Küçük Optik Bağlantı (Small Optical Link) adı verilen bir laser iletişim sistemi prototipi taşıdı. Gelecekte uzayda daha fazla insan olacak. Uzun-menzilli lazer iletişim teknolojisi artacak nüfusun iletişim ihtiyacına cevap verebilmeyi vaadediyor.

Ad Astra

Brad Pitt’in başrolde olduğu Ad Astra, Yıldızlara Doğru ismiyle ülkemizde vizyona girdi. Film Neptün gezegeninde hayat olup olmadığını araştırmak için giden babasını 20 yıl sonra bulmaya giden bir adamın hikayesini anlatıyor. Bilimsel gerçeklere olabildiğince yakın kalmaya çalışan filmlerden biri olarak sunulan Ad Astra’ya dair Buğra Şendündar’ın incelemesini Bilimkurgu Kulübü’nde okuyabilirsiniz.

Dronlar Alemi

hidrojenle 15 saat uçan dron

Günümüzde elektrikle çalışan neredeyse her mobil cihazın problemi hızla tükenen piller. Çinli MMC firması bu soruna yakıt pili ile çözüm bulmaya çalışmış. Firma geçen hafta Almanya’da gerçekleşen InterGEO 2019’da hidrojenle çalışan bir insansız hava aracı tanıttı. Dikine kalkış-iniş de yapabilen dron hidrojen yakıt piliyle 15 saatlik yüksüz uçuş, 3 kilo kargoyla 10 saatlik uçuş süresi sunuyor.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 49

İlk kez bir ötegezegende su buharı keşfedildi

Sanatçı gözünden K2-18 b.

K2-18 b isimli ötegezegenin atmosferinde gaz halinde su tespit edildi. Tıpkı Dünyadaki gibi.. Bu keşifle Dünya dışında ikinci bir sulak gezegen keşfetmiş olabiliriz. K2-18 Dünya’nın yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir süper-dünya. Kütlesi ise gezegenimizin 8 katı.

2015 yılında keşfedilen K2-18 b, kırmızı cüce sınıfında bir yıldızın çevresinde yaşanabilir bölge sınırları içindeki bir yörüngede hareket ediyor. Yaşanabilir bölge bir gezegenin yıldızından, yüzeyindeki suyun tamamen donmayacak kadar yakın ve tamamen buharlaşmayacak kadar uzak olan uzaklığı ifade ediyor.

Gezegen bu haliyle Dünya’ya oldukça benzer olabilir. 2021 yılında James Webb Uzay Teleskobu fırlatıldıktan sonra bu tarz ötegezegenler hakkında çok daha detaylı çalışmalar yapılabilecek.

Merhaba Borisov, ve güle güle

NASA Jet İtki Laboratuvarı’ndan araştırmacılar keşfedilen bir cismin Güneş Sistemimiz dışından gelmiş olabileceğini ortaya çıkardı. Keşfin sahibi Kırım’dan Gennadii Borisov. Yıldızlararası ziyaretçi olduğu düşünülen ve C/2019 Q4 (Borisov) olarak işaretlenen kuyrukluyıldız yaklaşık 150,000 km/saat hızla hareket ediyor. Bu hız, Borisov’un bulunduğu uzaklıkta (Güneş’ten 420 milyon km) hareket eden cisimlere göre oldukça fazla.

Yeni keşif akıllara daha önce ziyaretimize gelen ‘Omuamua kuyrukluyıldızını hatırlattı. Öyle görülüyor ki araştırmalar arttıkça daha sık bu tarz Güneş Sistemi dışından gelen gökcisimlerine şahit olacağız.

3 milyar ışıkyılı uzaktaki milisaniyelik patlama

Çin’de bulunan dünyanın en büyük teleskobu: FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope)

Dünyanın en büyük teleskobu Çin’de bulunuyor. 500 metre çaplı bir radyo teleskop olan FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Radio Telescope) veya Çinlilerin dediği gibi ‘Tianyan’ şimdi evrende bilinen en parlak patlamalar olan derin uzaydaki hızlı radyo patlamalarını (FRB) takip ediyor. İlk kez 2007 yılında keşfedilen bu patlamalara hızlı denilmesinin sebebi sadece birkaç milisaniye sürmeleri. Karadelikler veya magnetarlarca oluşturulduğu sanılan FRB’ler sırasında olağanüstü miktarda enerji saçılıyor. FAST tarafından yakalanan FRB’nin (FRB 121102) ilginç yanı ise tekrar ediyor oluşu. 3 milyar ışıkyılı ötede gerçekleşen patlama ilk kez 2012’de Porto Riko’daki Arecibo Gözlemevi tarafından tespit edilmişti. Daha sonra farklı radyo teleskoplar da patlamayı defalarca kez yakaladılar. FAST 30 Ağustos’ta 12, 3 Eylül’deyse 20 kez aynı patlamayı gözlemledi. FAST’ten gelen veriler FRB’lerin nerde ve nasıl oluştuğuna dair fikir edinmemizi sağlayabilir.

Dronlar Alemi

Suudi rafinerisine dron saldırısı

Yemen’de Suudi işgaline direnen Husiler, İran’ın askeri desteği ile insansız hava araçları da kullanarak Suudilere saldırmaya devam ediyor. Bu defaki saldırıdaysa Suudi kaybı çok büyük. Suudi kraliyet ailesine ait Aramco şirketine ait petrol rafinerisine 1,300 km uzaktan gerçekleştirilen saldırıda çok büyük maddi hasar meydana geldi. Geçtiğimiz yıl 1,500 km menzilden saldırı gerçekleştiren Husiler’in yine Sammad-3 modeli dronlar kullandığı tahmin ediliyor. Saldırı sonrası Aramco üretimi yarı yarıya kıstı. Bunun Suudilere maliyeti 275 milyon dolar. Yeni silahlar almak için on milyarlarca dolar harcayan Suudilere bu kadar büyük kayıp yaşatan Husiler’in dronları bu kadar pahalı değil muhtemelen.