Phobos

İnsanlar Mars’ın varlığını binlerce yıldır bilseler de Phobos’un varlığından 1877 yılında Amerikalı astronom Asaph Hall sayesinde haberdar oldular.

Mars’ın iki uydusundan gezegene daha yakın olan Phobos kardeşi Deimos’a göre daha büyük olmasına karşın 22 km çapıyla Güneş Sistemi’ndeki en küçük uydulardan biridir. Yapısı C tipi asteroitlerde olduğu gibi karbon zengini kayadan oluşur. Benzer özellikteki diğer Mars uydusu Deimos gibi bir zamanlar asteroitken, gezegenin kütle çekimine yakalanarak uyduya dönüştüğü düşünülmekte.

ISRO / ISSDC / Emily Lakdawalla

 

 

Yörünge yüksekliği yaklaşık 6000 km olan uydu, Mars’taki bir gözlemci için günde iki defa doğup batar. Yüksekliğinin az olması, Mars’ın bazı bölgelerinde hiç görülememesine sebep olur.

Gökbilimciler Phobos’un 50 milyon yıl içinde ya Mars’a düşeceğini ya da yörüngede kütleçekim gelgit etkilerine dayanamayarak parçalanacağını düşünüyorlar. Eğer parçalanacak olursa Mars da halkalı bir gezegene dönüşebilir. Hakkımızda hayırlısı.

halkalı mars
Uydusunun hazin sonu Mars’ı daha yakışıklı hale getirebilir.

Yörüngesindeki gariplikler gökbilimcilerin içinin oyuk olabileceğini düşünmeye itmişti. Yapılan incelemeler, Phobos’un %25-35 oranında gözenekli olması gerektiğini göstermişti. Bu sonuç gezegenbilimcilere Phobos’un Mars’ın etrafında tur atan bir “moloz yığını”ndan biraz daha fazlası olduğu konusunda yol gösterdi. Büyük ve küçük parçaların biraraya gelmesiyle oluşan bir moloz yığını, bu parçalar birbirine tam uymayacağı için içinde boşluklar oluşur.

 

Mars ufku

mars_uful_opportunity_k.jpg

Eğer Mars’ta olsaydınız ne görecektiniz? Robotik Opportunity gezgini gibi kızıl gezegende dolanıyor olsaydınız, engin kızıl kum ovalarını, hafif portakal rengi gökyüzünü ve incecik aydınlık bulutları hakkıyla görebilirdiniz. Gezgin Opportunity bu ayın başında Victoria kraterine ulştığında, büyük kraterden tamamen farklı bir yöne bakarak bu uzak manzarayı çekti. Diğer Mars manzaralarından farklı olarak, bu görüntüde az sayıda kaya görülebiliyor. Uzak kızıl ufuk çok düz ve özelliği olmayan manzara Dünya’mızdaki okyanus manzaralarını anımsatıyor.

Mars’taki bulutlar ya karbondioksit buzundan ya da su buzundan oluşuyor, ve Dünya’daki bulutlar gibi hızlı hareket edebiliyor . Mars havasındaki Kırmızı toz ise, son rengin ‘yüzen’ toz parçacıklarının yoğunluk ve parçacık büyüklüğüne bağlı olması sayesinde, Mars üzerindeki gökyüzünün, Dünya’da mavi olan rengini kırmızıya çeviriyor.

Kaynak : apod.nasa.gov