Kalp Bulutsusu

Kalp Bulutsusu (ilk resim), gökyüzünde Cassiopeia (Kraliçe) takımyıldızı içinde gözüken, Samanyolu’nun Kahraman kolunda ve bizden yaklaşık 7500 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir salma bulutsusudur. [kapak 📷: @zauner_mario ]

Daha önce keşfedildiği için parlak kısmı NGC 896 katalog numarasıyla da bilinen Kalp, bir emisyon bulutsusudur. Merkezindeki küçük yıldız topluluğunun ışınımı bulutsunun biçimini şekillendirip yoğun kırmızı rengini veriyor. Bu renk iyonize haldeki hidrojen plazmasının yıldızlardan gelen enerjiyle parlaması sayesinde oluşur.

Kalp Bulutsusu ve onun kalbindeki Melotte 15 yıldız kümesi📷: Simon Addis

Melotte 15 olarak bilinen bu açık yıldız kümesinin birkaç üyesi 50 güneş kütlesinde parlak yıldızlarken, diğer üyeleri Güneş’ten az kütleli sönük yıldızlardır.

Üzerinde oynanmış bu görüntüde kükürtün yayınladığı ışık sarı, oksijenin ışığı ise maviyle gösterilmiş. Görüntünün sağında, Kalp bulutsusunun hemen yakınında Ruh nebulası bulunuyor.

Westerlund 2 ve Gum 49

Şu güzelliğe bakar mısınız? Hubble uzay teleskobunun 25. yılı için özel olarak hazırlanmış görselde Gum 49 bulutsusunu şekillendiren Westerlund 2 açık yıldız kümesini görülüyor.

Pırıl pırıl parlayan yıldız kümesi yaklaşık 2 milyon yaşında; astronomik ölçekte ortaya çıkşı daha dün gibi. Galaksimizin en genç, parlak ve kütleli yıldızlarından bazılarını içinde barındırıyor. Bu ağır siklet yıldızların yarattığı morötesi ışın, ve yüklü parçacık kasırgası kendilerini saran hidrojen gaz bulutunu bir heykeltraş misali oyuyor.

Westerlund 2 (NGC 3247) açık yıldız kümesi.
NASA, ESA, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA), A. Nota (ESA/STScI), and the Westerlund 2 Science Team

Gaz bulutunun her yerde aynı şekilde etkilenmediğini görüyoruz. Gaz ve tozun biraraya gelerek yeni yıldız oluşturmaya başladığı bölgeler daha yoğun olduğu için
aşındırıcı rüzgardan daha az etkileniyor ve arkasında kalan gazı da bu rüzgardan koruyor. Böylece gaz sütunları meydana geliyor. Yeni oluşmakta olan bu sönük görünümlü yıldız adayları henüz çekirdeklerinde hidrojen yakmaya başlamamışlar.

Westerlund 2 çevresinde sanal bir gezinti.

Westerlund 2 adı verilen yıldız kümesi adını gruplaşmayı ilk keşfeden İsveç astronom Bengt Westerlund’dan alıyor. Katalog ismi NGC 3247 olan, 3000 kadar genç yıldızın oluşturduğu küme Karina takımyıldızı sınırlarında, bizden yaklaşık 20,000 ışık yılı uzakta bulunan bir açık yıldız kümesidir.

Bulutsunun ise sadece küçük bir parçasını görüyoruz. Aşağıda Spitzer teleskobu verileriyle oluşturulmuş tam boy fotoğrafı var. Gum 29 (RCW 49) adı verilen bulutsu 14,000 ışık yılı uzakta, 350 ışık yılı alana yayılmış vaziyette. Salma bulutsusu olan Gum 29 Samanyolu gökadamızdaki en aktif yıldız oluşum bölgelerinden biridir.

Gum 29 (RCW 49) bulutsusu kızılötesi eklenmiş haliyle görülüyor. Merkezdeki Westerlund 2 yıldız kümesi kolayca farkediliyor.

Burda gördüğümüz mavi yıldızların çoğu bizimle gaz bulutu arasında kalıyor ve bu yıldız doğumhanesiyle bir alakaları yok.

Kaynak: nasa.gov/../celestial-fireworks | nasa.gov/press-release/ | wikipedia.org/wiki/RCW_49 | wikipedia.org/wiki/NGC_3247 | apod.nasa.gov |

Hilal Bulutsusu – NGC 6888

Fotoğraf: J-P Metsävainio

15 Aralık 1792’de Wilhelm Herschel tarafından keşfedilen, NGC 6888 katalog numaralı Hilal Bulutsusu, Kuğu Takımyıldızı’na dahil olup bizden yaklaşık 4700 ışıkyılı uzaklıktadır. Bir salma bulutsusu olan NGC 6888, merkezinde yer alan parlak büyük kütleli yıldızın güçlü rüzgarları ile şişen 25 ışık yılı genişliğinde kozmik bir balona benzer.

Yıldızın saçtığı maddeden oluşan bu rüzgar saniyede 2000-3000 km hızla yol alırken bulutsuyu oluşturan gazların yıldızdan dışa doğru harekete geçmesine neden olur.

Wolf-Rayet yıldızı olarak sınıflandırılan bu yıldız o kadar büyük kütlelidir ki her 10 bin yılda Güneş’in kütlesine eş miktarda madde püskürterek güçlü bir yıldız rüzgarı oluşturur. Bu nefesi kuvvetli dev yakıtını muazzam hızla tüketirken ömrünün sonuna da yaklaşıyor. Nihayetinde bir üstnova patlaması ile sönecek.

Hilal Bulutsusu nasıl gözlenir?

Kuğu Takımyıldızı’na dahil olduğu için en iyi gözlem zamanı yaz aylarıdır. 4700 ışıkyılı uzaklıkta bulunduğu için görmesi kolay bir hedef değil. Çok karanlık yerlerde daha küçük teleskoplarla görülebilse de gözlem için 8 inç (20cm) çaplı bir teleskop önerilmekte.

Yine yaz döneminde iyi gözlenebilen +8.8 kadirden Halka Bulutsusu gökyüzünde Hilal’e komşu takımyıldızda yeralıyor. Aynı gece iki bulutsuyu gözlemleyebilirsiniz.

kaynak: cosmos magazine | bulutsu.orgoneminuteastronomer.com

Yanan Yıldız Bulutsusu – IC 405

IC405
IC405

Resimde ‘Yanan Yıldız’ diye de bilinen IC 405 bulutsusu görülüyor. Bizden 1.500 ışık yılı ötede 5 ışık yılı alana yayılan bulutsu Arabacı (Auriga) takımyıldızında yeralıyor. Arabacı’nın parlak yıldızı AE Aurigae bulutsunun mavi renkli, çok sıcak merkezinde görülüyor.

Bir yansıma/salma bulutsusu olan IC 405, IC 410 salma bulutsusu ile M38 ve M36 açık kümelerinin yakınında bulunuyor.

kaynak: cosmos magazine