Phobos

İnsanlar Mars’ın varlığını binlerce yıldır bilseler de Phobos’un varlığından 18 Ağustos 1877 tarihinde Amerikalı astronom Asaph Hall sayesinde haberdar oldular.

Mars’ın iki uydusundan gezegene daha yakın olan Phobos kardeşi Deimos’a göre daha büyük olmasına karşın yine de 22 km çapıyla Güneş Sistemi’ndeki en küçük uydulardan biridir. O kadar küçüktür ki küresel bir şekil almasına yetecek kütleye sahip değildir. Bu nedenle patatese benzer. Yapısı C tipi asteroitlerde olduğu gibi karbon zengini kayadan oluşur. Benzer özellikteki diğer Mars uydusu Deimos gibi bir zamanlar asteroitken, gezegenin kütle çekimine yakalanarak uyduya dönüştüğü düşünülmekte.

Yörünge yüksekliği yaklaşık 6000 km olan uydu, Mars’taki bir gözlemci için günde iki defa doğup batar. Yüksekliğinin az olması, Mars’ın bazı bölgelerinde hiç görülememesine sebep olur.

Gökbilimciler Phobos’un 50 milyon yıl içinde ya Mars’a düşeceğini ya da yörüngede kütleçekim gelgit etkilerine dayanamayarak parçalanacağını düşünüyorlar. Eğer parçalanacak olursa Mars da halkalı bir gezegene dönüşebilir. Hakkımızda hayırlısı.

halkalı mars
Uydusunun hazin sonu Mars’ı daha yakışıklı hale getirebilir.

Yörüngesindeki gariplikler gökbilimcilerin içinin oyuk olabileceğini düşünmeye itmişti. Yapılan incelemeler, Phobos’un %25-35 oranında gözenekli olması gerektiğini göstermişti. Bu sonuç gezegenbilimcilere Phobos’un Mars’ın etrafında tur atan bir “moloz yığını”ndan biraz daha fazlası olduğu konusunda yol gösterdi. Büyük ve küçük parçaların biraraya gelmesiyle oluşan bir moloz yığını, bu parçalar birbirine tam uymayacağı için içinde boşluklar oluşur.

Phobos’un MRO tarafından yakalanan görüntüsü.

Phobos’un üzerinde üç büyük krater var. Bunlardan en büyüğü olan Stickney ismini Phobos’u keşfeden Asaph Hall’un eşinden alıyor. 10 km çapındaki Stickney, Phobos’un ortalama 22 km olan çapıyla karşılaştırıldığında dikkat çekici biçimde büyüktür.

kaynak: mars.jpl.nasa.gov |

Beypazarı Karagöl Gözlem ve Astrofotoğrafi Kampı – 9

Ankara Astronomi Topluluğu‘nun düzenlediği Beypazarı Karagöl gözlem ve astrofotografi kampının 9.’uncusu 29-30-31 Ağustos-1 Eylül 2019 tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Kamp, Bolu ’ya bağlı Beypazarı’na 30 km mesafede 1600 metre rakımlı Karagöl’de gerçekleştiriliyor. 29 Ağustos 2019 Perşembe günü saat 16:00’da Ankara’dan hareketle başlayacak, Karagöl’de üç gecelik kamp yapılacak. Pazar günü kahvaltıdan sonra Ankara’ya dönülecek.

Kampa katılım ücreti 50 lira. Bu ücrete ek olarak çadır başı günlük 25 TL,
taş evlerde ev başına günlük 200 TL, ana binada bulunan otel odalarında ise oda başına günlük 150 TL ücret işletme tarafından tahsil edilecek. Çadırlı katılımcıların rezervasyon yapmasına gerek yok ama tesiste konaklayacakların önceden rezervasyon yaptırması gerekiyor.

Katılım Formu

Bu bağlantıdaki formu her katılımcının ayrı ayrı doldurması, 50 TL ücretin açıklama kısmında İSİM, SOYİSİM VE TC belirtilmek suretiyle TR40 0009 9011 2663 7700 1000 05 no’lu banka hesabına yatırılarak dekontun ankarastronomy@gmail.com adresine gönderilmesi yeterlidir.

Her katılımcının aşağıdaki malzemeleri getirmesi isteniyor:

1 – Çadır
2 – Uyku tulumu
3 – Mat ve mümkünse bir adet battaniye
4 – Kalın giysiler (Hava sıcaklığı gece 5-10 derece civarı olacaktır)
5 – Kırmızı LED kafa lambası
6 – Üç gün boyunca yetecek miktarda yiyecek, içecek, kağıt bardak, çöp poşeti.
7 – Elektrikli cihaz kullanılacaksa minimum 10 metrelik uzatma kablosu

Kampa katılım kuralları ve diğer ayrıntıları öğrenmek için etkinlik sayfasına gözatabilirsiniz.

Yenişarbademli Gözlem Şenliği

Geçtiğimiz yıl Yenişarbademli’de gerçekleştirilen gözlem şenliği bu sene de tekrarlanacak. Bu yılki şenlik tarihi 25-26-27-28 Temmuz 2019 olarak belirlendi.

Şenliğin yapılacağı yer yerleşimlere uzak bir mevki olduğundan ışık kirliliğinden etkilenmiyor: Gökyüzü gerçekten muhteşem. Bu yaz bir gözlem şenliğine katılmayı Yenişarbademli’yi kesinlikle tavsiye ederim. 

Dedegül Dağı’nın üzerinde Samanyolu.
Can Rıfat Turcan

En karanlık

Isparta’nın Yenişarbademli ilçesi deniz seviyesinden 1150 m yükseklikte bulunuyor. Etkinliğin olacağı Melikler Yaylası‘ndaki ‘Cennet’ adı verilen şenlik alanı ise 1700 m yükseklikte. Geçen yıl karanlık ölçümü yapılmıştı. Sonuca göre Yenişarbademli ölçüm yapılan en karanlık yer. Yenişarbademli’de olacakları gerçek bir şölen bekliyor anlayacağınız.

Karanlığı Koruyun

Şenlik alanının karanlık olması gözlem için avantaj; bu sebeple ışıkla kirletilmemesi gerekiyor. İnsan gözünün karanlığa alışması yaklaşık 10 dakika sürüyor ama tek bir ışık kaynağı bu alışma sürecini derhal sıfırlıyor.

Gece aydınlatmaya ihtiyaç duyarsanız diye kırmızı ışıkla aydınlatan bir fener edinmeniz yerinde olur. Normal bir neferi kırmızı jelatinle kapatmanız da yeterli. Yine de ışığı çok güçlü olmamalı. Bir de yeşil lazer kullanılmaması gerekiyor. Gökyüzünde yeşil izler bırakan lazer gökcisimlerini fotoğraflayan arkadaşların işlerini bozuyor.

Alanda mangal dahil ateş yakmak yasak. Ayrıca belli bir saatten sonra alana araçla girip çıkılması istenmiyor.

İmkanlar

  • Su ihtiyacı için şenlik alanında iki adet çeşme var. 
  • Alana çevre köylerden gelenler yiyecek standı kuracaklar. Geçen sene sulu yemek ,köfte ekmek, sucuk ekmek, meyve ,sebze, karpuz vs. vardı.
  • Wc ve duş mevcut lakin yanınızda yedek tuvalet kağıdı getirin.
  • İnternet bağlantısı için mobil istasyon olacak.
  • Teleskopların elektrik ihtiyacı için jeneratör olacak.
  • Alanda ilaçlama yapılacak.
  • Pınargözü mağarası ve çevresi, yaka kanyonu yakınlardaki gezmelik yerler.
  • Sabahları hava sıcak oluyor ama gece oldukça serinlemesi mümkün. Bunu hesaba katarak soğuğa karşı giysi getirilmesi lazım.

Gözlem Tavsiyeleri

Melikler Yaylası’nın karanlık gökyüzünü çıplak gözle izlemek de zevkli ama gözlem şenliklerde illa ki gözlem aracı da olur. Teleskobunu getirecek olanlar için bir tavsiye gerekmiyor elbette. Eğer teleskobunuz yoksa şenliktekiler gözlem araçlarını, eğer fotoğraf çekmiyorlarsa, seve seve paylaşıyorlar. Yeni teleskop almayı planlayanlar şenliğe kadar sabredip burada deneyimli kullanıcılardan öneriler alabilirler.

Şenliğe gelmeden alınmasını tavsiye edebileceğim gözlem aracı ise kesinlikle dürbün. Ben şenliğe geçen yıl bir dürbün alarak gitmiştim. Kullanması kolay, her yere taşıyabiliyorsunuz. Teleskop sırasında beklerken bile bir şeyleri izlemeniz mümkün oluyor 🙂

Şenlik Programı

Buradan ayrıntılı biçimde görebileceğiniz üzere şenliğin doyurucu bir programı var. Sabahları yörük çadırında 16 sunum planlanmış. Ayrıca özellikle çocuklar için pek çok atölye faaliyeti planlanmış.

Ulaşım

Isparta’ya ulaştıktan sonra köy garajından kalkan Yenişarbademli minibüsünü kullanabilirsiniz. Şenlik için daha kullanışlı ulaşım olanakları için aşağıdaki bağlantılara göz atmanızda fayda var.

Katılım ve şenlik şartları

Gözlem şenliğine dair güncel haberlere facebook üzerindeki Yenişarbademli Gökyüzü Etkinliği sayfasından erişebilirsiniz. skyisderman.com sitesinde daha detaylı bilgi bulabilirsiniz. Ayrıca  Prof. Dr. Ethem Derman’ın  ilk şenlik için yazdığı yazıyı da kendi sayfasından okuyabilirsiniz.

19 Temmuz 1969: Apollo 11 Ay yörüngesinde

50 yıl önce bugün: 19 Temmuz 1969, Apollo 11 Ay yörüngesine girdi.

16 Temmuz günü muazzam bir gürültü ile kalkış yapan Saturn V roketiyle yola çıkan astronotlar Neil Armstrong, Michale Collins ve Buzz Aldrin, uzayın derin sessizliğinde 3 günlük yolculuğun ardından nihayet Ay yörüngesine girdiler.

via Moonpans.com

Parçalı Ay Tutulması – 16/17 Temmuz 2019

16-17 Temmuz gecesi parçalı (kısmi) ay tutulması gerçekleşecek. Ay’ın Dünya’nın gölgesi içinden geçmesiyle oluşan bu ay tutulmasının tüm evrelerini, Türkiyemizin tamamından izlemek mümkün.

Tutulma Türkiye saati ile 21:43‘de başlıyor. Ay ilk olarak Dünya’nın yarı gölgesine giriş yapacak. Yarı gölge konisinden geçen Ay’ın parlaklığının azaldığına şahit olacağız.

23:01‘de uydumuz gezegenin tam gölge konisine içine girecek ve parçalı tutulma başlayacak. Bu sırada Ay’ın gittikçe büyüyen bir bölümü kırmızı renk alacak.

Tutulmanın maksimuma eriştiği 00:30‘da kızıllık tüm Ay yüzeyini kaplamadan azalmaya başlayacak. Tutulmanın tepe noktasında Ay yarıküresinin yaklaşık %65’lik kısmı tam gölge konisi içine girmiş olacak.

01:59‘da parçalı tutulma sona eriyor.
03:17‘de ise yarı gölge tutulması bitecek.

kaynak: timeanddate.com/eclipse |

2019 yazı gözlem şenlikleri

Yaz ayları yıldızların altında kamp yapmak gece gökyüzünü görmek için harika bir şans yaratır. 2009 yılında katılabileceğiniz gözlem şenliklerini listeledim:

Beypazarı Karagöl Gözlem ve Astrofotoğrafi Kampı – 8

Ankara Astronomi Topluluğu‘nun düzenlediği Beypazarı Karagöl gözlem ve astrofotografi kampının 8.’cisi 28-29-30 Haziran 2019 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Bolu ’ya bağlı Beypazarı’na 30 km mesafede 1600 metre rakımlı Karagöl’de gerçekleşecek etkinlik 28 Haziran 2019 Cuma günü saat 16:00 civarı Ankara’dan hareketle başlayacak, Karagöl’de iki gecelik kamp yapılacak. Pazar günü kahvaltıdan sonra Ankara’ya dönüş yapılacak.

Astrofest 2019

Konya Bilim Merkezi, peri bacaları ile dünyaca ünlü Nevşehir’in Ürgüp ilçesinde AstroFest 2019 etkinliğini düzenleyecek. Konaklamanın Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Uygulama Oteli’nde olacağı AstroFest 2019’da kişi başı konaklama ücreti 400₺ olarak belirlenmiş. Gece gözlemleriyse Aşk Vadisi denilen yerde yapılacak. Ayrıntıları buradan öğrenebilirsiniz.

Uludağ Astrofest

Uludağ Astrofest bu yıl 19-20-21 Temmuz tarihlerinde gerçekleşecek. Uludağ Astrofest ‘de katılımcılar Karina Otel’de kalacaklar. Yani çadırınız ile kaytılamıyorsunuz. Tek, çift, üç ve dört kişilik oda seçenekleri mevcut. Tek kişilik oda için 750 ₺ isteniyor. Dört kişilik odada kişi başı ücret 500 ₺’ya düşüyor. Mali açıdan ailecek veya arkadaşlarla gidilebilecek bir etkinlik. Ayrıntılar ve kayıt için uludagastrofest.org sitesini kullanabilirsiniz.

Yenişarbademli Gökyüzü Gözlem Şenliği – 2019

Türkiye’nin en karanlık gözlem şenliği olan Yenişarbademli Gökyüzü Gözlem Şenliği bu yıl 25-26-27-28 Temmuz günlerinde 3. kez Isparta’nın Yenişarbademli isimli güzel ilçesi sınırlarında bulunan Melikler Yaylası’nda gerçekleşecek. Prof. Dr. Ethem Derman hocanın öncülüğünde gerçekleşecek şenliğin Başvuru detayları henüz açıklanmadı. Gelişmeleri Ethem hocanın sayfasından takip edebilirsiniz.

Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali 2019

Kozmik Anafor platformunun 4. kez  düzenlediği ve 26-27-28 Temmuz‘da gerçekleşecek Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali için kayıtlar sürüyor. Kontenjan 300 kişiyle sınırlı olduğundan katılmayı planlayanların kayıt için ellerini çabuk tutması iyi olur. Bütün etkinlikler, kahvaltı ve akşam yemeği dahil, kişi başı 3 günlük etkinlik sürecinde ödenecek toplam ücret çadır alanı için 350, bungalovlar içinse 595 lira olarak belirlenmiş. Detaylı bilgi şenliğin sitesinden edinilebilir.

Prof. Dr. Berahitdin ALBAYRAK 22. Ulusal Gökyüzü Gözlem Şenliği

Bu yıl, geçen sene kaybettiğimiz Prof. Dr. Berahitdin ALBAYRAK’ın adını taşıyan Ulusal Gökyüzü Gözlem Şenliği’ne kayıtlar ne yazık ki Mart ayında tamamlandı. Kura sonucu katılıma hak kazananlar 1-4 Ağustos 2019’da TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Bakırlıtepe Yerleşkesi’ne komşu olan 2000 m. yükseklikteki Saklıkent’teki şenliğe katılacaklar.

Beypazarı Karagöl Gözlem ve Astrofotoğrafi Kampı – 8

Ankara Astronomi Topluluğu‘nun düzenlediği Beypazarı Karagöl gözlem ve astrofotografi kampının 8.’cisi 28-29-30 Haziran 2019 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Bolu ’ya bağlı Beypazarı’na 30 km mesafede 1600 metre rakımlı Karagöl’de gerçekleşecek etkinlik 28 Haziran 2019 Cuma günü saat 16:00 civarı Ankara’dan hareketle başlayacak, Karagöl’de iki gecelik kamp yapılacak. Pazar günü kahvaltıdan sonra Ankara’ya dönüş yapılacak.

Konaklama bireysel olarak getirilecek çadırlarda yapılıyor. Çadır, mat, uyku tulumu ve mümkünse bir battaniye gibi bazı malzemelerin mutlaka getirilmesi isteniliyor. Ayrıca katılımcılar kampta tüketecekleri kadar yiyecek de getirmeliler, zira birşeyler alınabilecek en yakın yer kilometrelerce uzakta. Ayrıca kamp alanının da kendine göre bazı kuralları var.

Kampa katılım kuralları ve diğer ayrıntıları öğrenmek için etkinlik sayfasına gözatabilirsiniz. Kampa katılım başvurusu da yine etkinliğin facebook sayfasından alınıyor.



Victoria Krateri’ndeki gezgin

Mars’ta, bilim insanlarının doğal kaynaklı olmadığına inandığı, alışılmamış bir leke keşfedildi. Lekenin mobil olduğu görünüyor ve bu leke şimdiki hipoteze göre akıllı bir uzaylı türünün tasarımı bir robot.

Gerçekte, leke NASA’nın şu an Mars’ta dolaşmakta olan robotik gezgini: Opportunity.

Marslı gezginin yörüngeden görünebilirliği geçenlerde NASA’nın Mars Keşif Yörüngecisi’nde ( Mars Reconnaissance Orbiter – MRO ) Mars Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Bilimi Deneyi ( High Resolution Imaging Science Experiment ) ile kanıtlandı.

Yeni uzay aracı 2006 Mart’ında Mars etrafında yörüngeye girmeyi başarmıştı. Geçen hafta, MROVictoria Krateri bölgesini ve bölgeye henüz ulaşmış olan gezgin Opportunity’yi görüntüledi.

Mars üzerinde gezinen Opportunity ve bıraktığı izler.

Üste görülen mükemmel derecede yüksek çözünürlükteki görüntüde, bir metre boyutundaki nesneler seçilebiliyor, ve bunlara yürüyen gezgin de dahil. Böylesi görüntüler bilim insanlarına, Opportunity’nin büyük kratere girmesi için güvenli yolları daha iyi belirlemelerinde yardımcı olabilir. Sol üst köşeye iliştirilmiş görüntüde Victoria Kraterinin tamamı görünüyor.

Resimde: Rover tracks: gezgin izleri; Duck Bay: Ördek Koyu; Camera mast shadow: Kamera direğinin gölgesi; Cape Verde: Verde Burnu

Kaynak : apod.nasa.gov

ilk yayınlanma tarihi: 10 Ekim 2006, 20:39

Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali 2019

Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali bu yıl 26-27-28 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Kozmik Anafor platformunun 4. kez  düzenlediği Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali için kayıtlar 10 Haziran pazartesi saat 12’de açılacak. Kontenjan 300 kişiyle sınırlı olduğundan katılmayı planlayanların kayıt için ellerini çabuk tutması iyi olur.

Bütün etkinlikler, kahvaltı ve akşam yemeği dahil, kişi başı 3 günlük etkinlik sürecinde ödenecek toplam ücret çadır alanı için 350, bungalovlar içinse 595 lira olarak belirlenmiş.

Şenlikle ilgili detaylı bilgi sitesinden edinilebilir.

kaynak: https://ogbf.kozmikanafor.com/