astroturk.net

Kimimiz çocukluÄŸundan Voltran’ı (aslında Voltron) hatırlayacaktır zaten. Bilmeyenler de ÅŸu adresten Voltran’ın birkaç robotun birleÅŸmesiyle oluÅŸan daha büyük boy bir robot olduÄŸunu öğrenebilirler.

Aynalarla pek alakalı bir ÅŸey deÄŸil yani. Yine de bazı teleskop aynaları, tıpkı bu savaşçı robot gibi daha küçük aynaların birleÅŸtirilmesiyle oluÅŸturulduÄŸundan Voltran’a benzetilebilir. Amaç daha küçük aynaların ışık toplama güçlerini birleÅŸtirerek daha güçlü bir ayna elde etmek. Gökbilimcilerin evrenin geçmiÅŸini inceleyebilmek için derinlere bakabilecek teleskoplara ihtiyacı vardır. Bunu yolu da daha fazla ışık toplayan teleskoplara sahip olmaktan geçiyor. Büyük aynaların ise kendine özgü sorunları var. Çap 5 metreyi aÅŸtıktan sonra aynanın deforme olması, görüntünün bozulması gibi sorunlar pratikte ilk kez 1948 yılında Hale teleskobunda ve sonra da Rusların 6 metre çaplı teleskobunda yaÅŸandı. Bu tarihten sonraysa teleskop tasarımında yeni çözümer aranmaya baÅŸlandı ve  yapımı zor tek bir aynanın iÅŸni birden fazla aynanın üstlendiÄŸi birden fazla aynaya sahip teleskop tasarımları ortaya çıktı.

ATY 2009′dan sonra, bir sene içersinde bir yeni teleskop daha yapmaya karar vermiÅŸtim. Åžu sıralar aklımdaki bu projeyi deÄŸerlendiriyorum. ATY 2009′dan sonra yeni teleskoplar yapmayı planlayan tek kiÅŸi ben deÄŸilim.  Bazıları çoktan harekete geçti bile. Ama biri var ki çıtasını iyice yükseltti.

Salih Dinçer normalde tek bir yuvarlak camdan ayna yapmak yerine, altıgen cam parçalarını birleştirerek bir teleskop aynası yapmayı amaçlamış. Bunun için önce altıgen şekilli 7 aynayı biçimlendirmek gerekiyor. Daha sonra bu aynalar aşağıdaki fotoğrafta gördüğünüz gibi yerleştirilecek:

Uzaktan güzel gözüküyor, ama güzel olduÄŸu kadar da zor. Zira tüm aynalar birbiriyle uyumlu olacak ÅŸekilde biçimlendirilmeli. Mesela odak uzaklıkları tam kararında olmalı. Bizim Kilyos’ta yaptığımız teleskoplarda hedeflenen ölçüyü tutturamasak bile, deÄŸiÅŸen odak uzaklığına göre aynayı birkaç santim ileri veya geri alarak paçayı kurtarabiliyorduk. Åžimdi 7 paça var!

Altıgen ayna yapmanın daha başka zorlukları da var. Üstelik standart tasarımların aksine yardım alınabilecek önceden yapılmış örnekler de yok. Şu anki proje de zaten deneysel bir çalışma niteliğindeymiş. Siz daha kolay yolları tercih etseniz bile 6genayna amatör teleskop yapımı konusunda ilginizi çekebilir.

kaynak: 6genayna | Wired Science |