astroturk.net

Bir ay tutulmasını düşündüğünüzde, aklınıza renk olarak kırmızı gelir. Dünya’nın gölgesinin çekirdeÄŸi, gezegenimizin atmosferinin kenarlarından geçen gün ışınlarının filtrelenmesi sonucu kırmızılaşır. Gölge Ay’ı geçerken, onu gerçekten açık kırmızıya çevirir.

Ama bazı kiÅŸiler 3 Mart’taki tutulmada kırmızının dışındaki renkleri de fark ettiler. “Beni en çok ÅŸaşırtan, Dünya’nın gölgesinin kenarında inanılmaz mavi ve turkuaz tonlarının olmasıydı.” diyen, Almanya Triere’den, Eva Seidenfaden ÅŸu görüntüyü yakalamış:

Ãœstte: Eva Seidenfaden‘in izniyle. (paraselene.de)

Bu renkler nereden geliyor? Atmosfer optiÄŸi uzmanı Les Cowley’e göre bunun pek çok sebebi olabilir. Ä°nsan gözü/beyni bir tutulmanın kırmısı ve kahverengisini, yeÅŸil ve mavi olarak algılayabilir. Renk Kanunu’nun sebep olduÄŸu bu olaya bir baÅŸka örnek ise, gündoÄŸumu sırasında kimi zaman aslında sarı renkte olan yerlerin açık yeÅŸil gözükmesidir. Bir diÄŸer unsur ise beyaz dengesi. Bir çok kamera bunu, aksi istenmemiÅŸse, otomatik olarak yapıyor. Kısaca, görüntü renkleri yüzeyden yansıyan asıl ışığı göstermeyebilir.

Ãœstte: Tutulmanın çeÅŸitli evrelerinde ay farklı renklerde görüldü. Riccardo Di Nasso‘nun izniyle. (riccardodinasso.com)

Bir baÅŸka görüşe göreyse tutulumdaki mavileÅŸme sadece algısal olmaktan öte gerçek de olabilir. Bu görüş, Kolorado Ãœniversitesi Atmosfer ve Okyanus Bilimleri Bölümü’nden Dr. Richard Keen’den geliyor. Bay Keen’e göre ayı aydınlatan ışığın çoÄŸu stratosferden geçip, kırmızılaşıp yayılıyor. Buna karşın üst stratosferden geçen ışık, görünür kırmızı ışığı yutan (absorblayan) ve geçen ışığı daha mavi yapan, ozon tabakasına giriyor. Bu, Dünya’nın gölgesinin kırmızı çekirdeÄŸinin etrafında mavi saçak ÅŸeklinde görülebilir. Mavi ozon saçağı genellikle, volkanik püskürmelerden sonraki karanlık tutulmalar sırasında görünmesine karşın aynı zamanda ‘normal’ tutulmalarda da görülür.

Kaynak: spaceweather.com