Tunguska Olayı’nın yıldönümü – uzay mekikleri ve kuyrukluyıldızlar arasındaki benzerlik
101 yıl önce bugün, bu yazının yayına gidriÄŸi saatte, Sibirya’da büyük bir patlama gerçekleÅŸti. 10-15 kilotonluk dinamite eÅŸdeÄŸer güçte gerçekleÅŸen patlama bölgesinde devrilmiÅŸ binlerce aÄŸacın görüntüsü felaketin ÅŸiddetini gözler önüne seriyordu.
Geophysical Research Letters’da yayınlanan bir araÅŸtırmaya göre, Dünya’yı vuran ÅŸeyin bir meteor mu yoksa kuyruklu yıldız mı olduÄŸu konusundaki tartışmalar yeni bir boyut kazanacak. AraÅŸtırmanın lideri Michael Kelley “Dünya’ya 1908 yılında bir kuyruklu yıldız çarptığının kanıtı son derece güçlü” diyor .
Araştırmacılar kuyruklu yıldızın buzul çekirdeğindeki büyük miktarda suyun 2-boyutlu türbülans denilen bir süreçte aniden atmosfere karıştığını ileri sürmekte. Bu teori neden bir gün sonra binlerce kilometre ötede gece parlayan bulutların ( GPB; ing: NLC) oluştuğunu açıklıyor.
GPB’ler üst atmosferde 80 km yükseklikte bulunan bölgelerde oluÅŸuyor. Bu onlara en yüksekteki bulutlar ünvanı kazandırmakta. Troposfer tabakasında oluÅŸan diÄŸer bulutlarsa 15 km yüksekliÄŸin altında oluÅŸuyorlar. GPBler bulundukları mezosfer tabakasında sıcaklığın -117 C deÄŸerini aldığı yaz aylarında görülmeye baÅŸlıyor.
Uzay mekiÄŸinin eksoz bulutu, kuyruklu yıldızın etkisine benziyor. Bir uzay mekiÄŸi uçuÅŸunda 300 ton su buharı atmosfere karışır. Bu su partiküllerinin Arktik ve Antartik bölgelerine taşındığı keÅŸfedildi. Buralarda mezosfere inerek buluta dönüşüyorlar. Kelley ve çalışma arkadaÅŸları Endeavour uzay mekiÄŸinin (STS-118) 8 AÄŸustos 2007′deki fırlatılışından sonraki birkaç gün içersinde GPB olayı gözlemlemiÅŸler. Benzer bulut oluÅŸumları 1997 ve 2003′teki fırlatmaların ardından da görülmüş.
Tunguska Olayı’nın ardından Avrupa ve özellikle 4.800 km’den daha uzak mesafede bulunan Biritanya’da gece göğü günlerce parıldamış. O zamanki görgü tanıklarının ifadelerinden, gökyüzündeki bu parıldamanın sebebinin NLC olduÄŸu sonucuna varmışlar.
AraÅŸtırmacılar bu sonuçtan hareketle, giriÅŸ yaptığı anda içeriÄŸindeki su atmosfere karışacak olan kuyruklu yıldızın, uzay mekiÄŸi ile benzer etki göstererek bu GPBleri meydana getirmiÅŸ olduÄŸunu dolayısıyla da Tunguska’nın aktörünün su içermeyen bir göktaşı deÄŸil kuyruklu yıldız olduÄŸunu iddia ediyorlar.
kaynak
tr.wikipedia.org/ | http://www.ucar.edu/news/ | fotoÄŸraf: nightskyhunter.com, Martin M. Kenna’nin izniyle
Leave a Reply