Samanyolu hakkında 25 şey
oneminuteastronomer.com adresinde rastladığım bir makalede 25 maddede gökadamız Samanyolu hakkında kısa bilgiler verilmiş. Biraz daha zenginleştirebilmek için, çevirisini yaptığım yazının orjinalinde olmayan görseller kullandım ve bağlantıları ekledim.
Bu çeviriyi, ÅŸu an kanındaki zehire karşı mücadele ederken gücünün, moralinin ve kendine inancının Samanyolu’ndaki yıldızlar kadar çok olmasını dilediÄŸim bir arkadaşıma hediye ediyorum. Ä°ÅŸte Samanyolu hakkında 25 ÅŸey:
1. Gökadamızda yaklaşık 300 milyar yıldız var.
2. Yunan mitolojisine göre, Samanyolu, Zeus’un eÅŸi (ve kız kardeÅŸi!) Hera’nın Herkül’ü emzirirken döktüğü sütten meydana gelmiÅŸ.
3. Samanyolu’nun merkezi Kuzey Yarıküre’dekiler için ufka yakın görülen Yay Takımyıldızı’nın doÄŸrultusunda bulunur. Ama ekvatorun yakınında veya Güney Yarıküre’de, Samanyolu’nun merkezi neredeyse tepededir.. muhteÅŸem bir manzara!
4. ÇoÄŸumuz Samanyolu’nun sarmal gökada olduÄŸunu biliriz [astrotürk: Türkiye için ne kadar geçerli?]. Fakat geçtiÄŸimiz birkaç yıl içinde, gökbilimciler gökadamızın sadece sarmal deÄŸil, aynı zamanda SBbc tipinde çubuklu sarmal gökada olduÄŸunu keÅŸfettiler.
5. Samanyolu’nun çapı 100.000 ışıkyılıdır.
6. ve yaklaşık 1.000 ışıkyılı kalınlığındadır.
Samanyolu gökadasının hayali resmi.
7. GüneÅŸ sistemimiz Samanyolu’nun düzlemine yakın konumda bulunmaktadır. Böylece Samanyolu gece gökyüzünü iki eÅŸit parçaya bölüyormuÅŸ gibi gözükür.
8. Aristotales Samanyolu’nun, yıldızların üst atmosferde yanmasından oluÅŸtuÄŸuna inanıyordu. Ä°yi bir filozof olmasına karşın, Arsito’nun çoÄŸu bilimsel tahmini yanlıştı.
9. Dünya’nın neresinde yaşıyor olursanız olun ve hangi mevsim olursa olsun, eÄŸer karanlık ve açık bir gökyüzü olduÄŸu zaman dışarı çıkarsanız Samanyolu’nun bize komÅŸu olan sarmal kollarını görebilirsiniz.
10. GüneÅŸ Samanyolu’nun merkezinden yaklaşık 26.000 ışıkyılı uzaklıkta bulunuyor.
11. GüneÅŸ her 220 milyon yılda Samanyolu’nun çevresindeki bir tur atar. GüneÅŸ sistemimiz (ve bu yüzden Dünya) galaktik merkezin çevresinde 220km/s hızla döner. Bu hızda, güneÅŸ sistemimiz Vega yıldızı doÄŸrultusunda her 1400 yılda bir ışık yılı yol alır.
12. Samanyolu’ndaki en yaÅŸlı yıldızlar gökadanın merkezinin yakınında ve küresel kümelerle yalnız antik yıldızlar içeren bir hâle (ışık halkası) içinde bulunur.
13. Sarmal kollar boyunca galaktik merkezden uzaklaştıkça, yıldızlararası bulutlar kütle çekim gücü altında sıkılmış bir yumruk kadar gaz ve tozun üstüne çöker, bunlar yeni yıldız kümelerini ateşler.
14. Siz bunu okurken, Samanyolu Virgo olarak adlandırılan bir cüce galaksiyle çarpışıyor.
15. Samanyolu’nun merkezinde yıldızları ve maddeyi ÅŸiddetle yutan ve yüksek enerjili X-ışını saçan, 4 milyon güneÅŸ kütlesinde devasa bir karadelik bulunmakta. Fakat Dünya bu kara delik tarafından yutulma tehditi altında deÄŸil.. yani endiÅŸelenecek bir ÅŸey yok.
Samanyolu'nun süperkütleli kara deliğinin (a.k.a. Sagittarius A) kanıtı olan ışık ekoları.
16. GüneÅŸ sistemimiz Samanyolu’nun Avcı (Orion) kolunun içlerinde bulunmaktadır. Merkeze yakın olan komÅŸu kol Karina-Yay (Carina-Sagittarius), daha dıştaki ise Kahraman (Perseus) koludur.
17. Samanyolu’nun adı Çin, Japonya ve diÄŸer DoÄŸu Asya ülkelerinde “Gümüş Nehir”dir.
18. Galaktik düzleme 90 derecelik açıya sahip noktaları gösteren, kuzey ve güney galaktik kutupları göreceli olarak, Berenices’in Saçı (Coma Berenices) ve HeykeltraÅŸ (Sculptor) takımyıldızılarındadır. Gökyüzünde bu kutuplara doÄŸru bakar ve galaktik düzlemden uzaklaşırsanız, her türlü ÅŸekil ve boyutta milyonlarca gökadanın bulunduÄŸu derin galaksilerarası uzayı görürsünüz.
19. Samanyolu’nun yıldızlardan oluÅŸtuÄŸunu ilk keÅŸfeden kiÅŸi Galileo oldu.
20. Samanyolu ve Andromeda gökadaları Bölgesel Grup gökadalarının en büyükleridir. Bölgesel Grup içinde, en büyükleri Büyük ve Küçük Macellan Bulutları olarak bilinen pek çok ufak cüce gökadalar vardır. Bölgesel Grup gökadaları, Virgo Süperkümesi olarak adlandırılan daha büyük bir gökadalar grubunun parçasıdır.
21. Andromeda galaksisi Samanyolu’na saniyede 100 km hızla yaklaÅŸmakta, ve iki dev gökada kabaca 2 milyar yıl sonra çarpışacak. Gökadalardaki yıldızlar çarpışmayacak olsa da, iki gökada özelliÄŸi olmayan eliptik (elips ÅŸeklinde) bir galaksi oluÅŸturmak üzere birleÅŸecekler ve güzel sarmal ÅŸekillerini ve yeni yıldızlar oluÅŸturacak gaz ve tozlarını kaybedecekler.
22. Thoreau‘dan güzel bir alıntı, sizi teleskobunuzla yalnız, herhangi bir kiÅŸinin sizin yıldızları neden bu kadar çok sevdiÄŸinizi anlayıp anlayamayacağını düşünürken teselli edebilir: “Neden yalnız hissedeyim: gezegenimiz Samanyolu’nun içinde deÄŸil mi ? “.
23. Samanyolu’nun kütlesinin büyük kısmının, doÄŸası hala bilinmeyen gizemli “karanlık madde” olduÄŸuna inanılıyor
24. Samanyolundaki en yaÅŸlı yıldız olan, Terazi’deki HE 1523-0901, 13,2 milyar yaşında ve neredeyse evrenin kendisiyle yaşıt.
25. Işık kirliliÄŸi sebebiyle, dünyadaki çocukların çoÄŸu Samanyolu’nu asla göremeyecekler.
kaynak: oneminuteastronomer.com |
Harika bir derleme olmuÅŸ.. İçinde yaÅŸadığımız evrendeki evimiz olarak niteleyebileceÄŸimiz Samanyolu insanlığın her döneminde bir hayranlık simgesi olmuÅŸtur ama günümüzde insanların yarısının gökyüzüne baktığında Samanyolu’nun o muhteÅŸem izlerini görememesi ne kadar acı..
(NOT: Yazınızı GökGünce’de de alıntıladım)
Gerçekten de büyük şehirlerde ışık kirliliği sebebiyle değil Samanyolu, yıldızlar bile görünmez halde. Yorumunuz ve alıntı yaptığınız için teşekkür ederim.
teşekür ederimde samanyolu döner mi ve samanyolunn dönme sebebi hakkında birşey bulamadm bi yardımcı olabilirseniz sevinirim
Neden olduğu konusunda bir cevap veremeyeceğim ama Samanyolu dönüyor. gokbilim.com gibi sitelerin forumlarında daha net cevaplar verebilecek birilerini bulabilirsiniz.
her ne kadar ççooooookkk önceden yazılmışş bi yorum olsada merak edenler olusa diye ben cevaplayım:))
çünküü galaksimizin merkezinde devasa bir kara delik bulunmaktaa
nasıl güneşin çekim gücü varsa bu devasa karadeliğinde kendine göre bir çekim gücü var :)
benden ayrıca bi eklemee :)
26.madde :) galaksimizde bulunan yıldızların sayısı belli deil ne yazzıkki
ama 100milyondan fazla. galaksimizde her 2 yıldızdan birsinin yörüngesinde gezegen veya gezegenler bulunmaktadır
yani 50milyondan fazla gezegen bulunmaktadır bu sadece tahmini bir sayı
ayrıca 2009 yılında göreve başlayan Kepler teleskopu, bugüne kadar 2 bin 326 gezegen keşfetti. bunun en az 300ü dünyaya çok benziyor ve yaşanabilir gezegenler olabileceği düşünülüyor
ayrıca diyer bir bilgi gözlemlenebilir evrende 100 milyardan fazla galaksi olduğu sanılmakta kii bu gözlemlenebilir evren siz düşünün kahinattaki galaksi yıldız ve gezegen sayısınıı..