küresel ısınmanın sebebi güneş mi? (II)
küresel ısınmanın sebebi güneÅŸ mi? (I)’den devam..
Maunder Minimum haricinde de ortalama sıcaklıkla güneÅŸ lekesi sayılarındaki deÄŸiÅŸim birbiri ile örtüşüyor gibi gözüküyor. Ta ki 1960′lara kadar. Bu, sanayileÅŸmenin büyük bir ivme kazandığı tarih.
Artan sanayi ve artan nüfus, doğal kaynak tüketimini de görülmemiş şekilde arttırdı. Dolayısıyla sanayinin yan ürünü olan karbon dioksit, tarımda gübreleme sonucu açığa çıkan nitröz oksit ve evsel katı atık depolama alanlarından çıkan metan gazlarının salınımı arttı. Bunlar dışında yeni teknolojilerle doğada daha önce varolmayan kloroflorokarbonlar (CFC), hidroflorokarbonlar (HFC) ve sülfür hekzaflorid (SF6) gibi yeni sera gazları da atmosfere karışmaya başladı.
Ozon Tabakası’na zarar veren CFC ve onların yerini alan HFC’lar genel olarak soÄŸutucu üretiminde ve itici gaz olarak basınçlı kutularda kullanım alanlarına sahip. Özgül ağırlığı en büyük gaz olarak bilinen (ÅŸu videoyu izlemenizi tavsiye ederim) SF6 elektrik alanında kullanılıyor.
Yukarıdaki grafikte ortalama sıcaklık, atmosferdeki CO2 deriÅŸimi ve güneÅŸ lekesi sayıları karşılaÅŸtırılıyor. GüneÅŸ etkinliÄŸiyle, ortalama sıcaklığın belli bir tarihe kadar iliÅŸkili olduÄŸu görülüyor. Fakat demin bahsettiÄŸim gibi 1960′tan sonra bu iliÅŸkiyi görememeye baÅŸlıyoruz.Bu elbette artık yıldızımız gezegen atmosferinin sıcaklığında etkili olamıyor demek deÄŸil. Fakat ÅŸekilde mavi renkte gösterilen sera gazı miktarının artışı artık çok daha etkili durumda. Öyle ki güneÅŸ etkinliÄŸindeki düşüş sıcakta azalmaya sebep olamamış.
Belki etkinliğin azalmaya devam etmesi sıcaklık artışını belli oranda yavaşlatabilir veya düşmeye başlamasına sebep olabilir. Ancak sera gazı konsantrasyonunu şimdiden baskın hale geldi. Zaten güneş etkinliği bugün azalsa bile yarın mutlaka artacaktır. Dolayısıyla küresel iklim değişikliği konusunda Güneş, bel bağlanamayacak bir değişken. Sera gazı salınımıyla mücadeleye devam etmek gerekiyor. Bu mücadele bundan sonra gezegenbilim kapsamında burada daha çok yer bulacak, fakat bu yazı dizisi burada sona eriyor.
kaynak
wikipedia – greenhouse gas | youtube.com (SF6 için) | BOS AÅž. |
Leave a Reply