son ormandan geçen yol

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli astronotlardan Tim Peak’in 25 Nisan 2016’da çektiği İstanbul fotoğrafı. Şehir Karadeniz tarafından görülüyor.

26428042324_d48075dd2a_z

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli astronotlardan Tim Peake’in 25 Nisan 2016’da çektiği İstanbul fotoğrafı. Şehir Karadeniz tarafından görülüyor. Böylece Kuzey Ormanları dediğimiz, şehrin son ormanlık bölgeleri ve 3. köprü çalışmalarının buralara nasıl zarar verdiği rahatça görülüyor. Evvelden köprü ve yollar “trafiği rahatlatacak” bahanesi ile savunuluyordu. Günümüzde ise İstanbul’un kuzeye, sahip olduğu son ormanlara doğru genişleyeceği saklanmıyor.

Tsiolkoviski Krateri

tsiolkovski_krateri
JAXA/NHK

Japonların (JAXA) Kaguya Ay yörünge aracı üzerindeki HGTV kamerasının yakaladığı bu görüntü Tsiolkoviski Krateri‘ne ait. Rus bilim insanı Konstantin Tsiolkoviski’nin adını taşıyan bu çarpma krateri, Ay’ın Dünya’dan görülmeyen karanlık yüzünde bulunuyor.

Apollo 17 astronotlarından, ayrıca jeolog olan Harrison Scmitt ve diğer bazı bilim insanları, Apollo 17’nin iniş yerinin burası olması gerektiğini savundular. Ancak bu görüş NASA’da fazla riskli bulunduğu için kabul edilmedi. Ay’ın arka yüzüne radyo sinyalleri erişemediği için, böylesi bir görevde ayrıca bir iletişim uydusu kullanmak gerekecekti. Böylece Apollo 17, 11 Aralık 1972’de Taurus-Littrow vadisine indi.

kraterin Apollo 8 görevi sırasında çekilen fotoğrafı
kraterin Apollo 8 görevi sırasında çekilen fotoğrafı

Kraterin iç yüzeyi ile kenar yükseklikleri arasındaki fark 3200 m civarında. Türkiye’deki en yüksek 14. dağ olan Hasan Dağı (Aksaray) 3268 m yükseklikte.

Haftalık Gökyüzü Raporu – 17

Kilis

kilis

Son haftalarda IŞİD örtünü mevzilerinden Kilis iline yönelik roket saldırıları gerçekleştiriliyor. Kullanılan roketler teknolojik olarak geri olmasalar da kentte 20’den fazla insanın ölümüne sebep olup, insanları korku ve paniğe sürüklemiş durumda. Ayrıca saldırılar Türkiye’nin hava savunma sisteminin zayıflığını ortaya çıkarmış oldu. #KiliseSESver #Kilis

İran’dan yeni füze denemesi
Komşu İran ise roket sistemleri geliştirmeye yönelik çalışmalarını kararlılıkla yürütmeye devam ediyor. Son olarak İranlı askeri planlama komutanı Tuğgeneral Ali Abdullahi, “İki hafta önce 2 bin kilometre menzilli bir füze denemesi gerçekleştirdik. Denemede 8 kilometrelik bir hata oranı oldu ki bu oran testin bütünüyle başarılı olduğunu gösteriyor” diye açıklama yaptı. ABD ve Avrupa füze denemelerine, nükleer anlaşmaya aykırı olduğunu savunup karşı çıkıyor. İran’a göreyse füzeler nükleer başlık taşımadığı için problem yok.

iran-fuze

 

SpaceX Falcon 9 inmeyi yine başardı

Yeniden kullanılabilir roket konseptlerinden biri olan, SpaceX’in Falcon 9 roketi geçtiğimiz haftalarda ilk kez okyanus platformuna inme başarısına erişmişti. Falcon 9 bu kez gece inişi yaptı ve yine başarılı oldu.

falcon-9-gece-inis

James Webb’in altın aynası
James Webb Teleskobu’nun aynasının koruyucu plakaları sökülüp ayna ilk kez dik konuma getirildi. Kızılötesi ışınları daha iyi yansıtabilmesi için altınla kaplanan aynanın görüntüsü muhteşem. Şüphesiz 13 milyar yıl ötesini görebilecek teleskobun göndereceği görüntüler çok daha etkileyici olacak.

james-webb-ayna-dik
ExoMars ertelendi
Avrupa Birliği ve Rusya’nın ortak yürüteceği ExoMars 2018 yılı için palnlanıyordu ancak proje 2020’ye ertelendi. 2 Mayıs’ta yapılan açıklamaya göre ertelemeye teknik ve bütçe sorunları neden oldu. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) gezgin robotu geliştirecek, Ruslar ise yüzey platformunu ile fırlatmadan sorumlu olacak.

GoPro roketle uzaya çıktı

Geçen yılın aynı dönemine göre kârı yarı yarıya azaldığı için zor günler geçiren, Karma ismini verdiği dron projesini erteleyen GoPro yine de isminden söz ettirmeyi başarıyor. UP Aerosapce’in, NASA destekli bir proje kapsamında fırlattığı roketindeki GoPro 4 kameraları fırlatmanın nefes kesici görüntülerini kayıt altına aldı.

Çin 2036 yılına kadar Ay’a insan göndermeyi planlıyor

Çin, 15-20 yıl içinde insanlı Ay görevi gerçekleştirmeyi hedeflediğini duyurdu. Çin Apollo görevlerinin aksine Ay’ın Dünya’dan görülmeyen arka tarafına inmeyi planlıyor. NASA, Apollo görevleri sırasında böyle bir görevi güvenlik riski sebebiyle reddetmişti. Ayın karanlık yüzü olarak da geçen yarı küresiyle iletişim için ayrıca iletişim uydusu kullanmak gerekecek.

cin-ay-hedefi-2036

kutup ışıklı kupalar
Kutup ışıklarını kim sevmez? Kupa kupa çay kahve içmeyi de seviyorsanız, sıcak içeçekle doldurulduğunda kutup ışıklarıyla süslenen bu kupayı görmelisiniz. Hediyesi 15 dolar.
kuzey-isik-kupa
Dronlar Alemi
Çin silahlı dron geliştirdi
sky_saker_h300
Çin’in savunam sanayi şirketi NORINCO, Dubai’deki uluslararası  güvenlik fuarında Sky Saker H300 ismini taşıyan zırhlı dronunu sergiledi. 200 kg ağırlığındaki bu araç Çin’in ilk silahlı dronu olsa da diğer rakipleriyle boy ölçüşebilecek özellikte olduğu belirtiliyor. Araç ortak eksenli rotora sahip bir helikopter olup, üzerinde kızılötesi, ve elektro optik kamera sistemlerinin yanı sıra lazer hedefleme sistemine de sahip. Küçük boyutlu anti tank roketleri taşıyabilecek kapasiteye de sahip.
dronlar arama kurtarmada görev alacak
Dünyanın en büyük dron üreticisi konumundaki DJI, dronların kurtarma operasyonlarında kullanımına ilişkin ilk çalışmayı başlatacağını duyurdu. Çalışmanın ortağı Avrupa Acil Numara Birliği (EENA) olacak. Testler Danimarka ve İrlanda’da gerçekliştirilecek ve mayıs ayında başlaması planlanıyor.
Danimarka’da Copenhagen itfaiyesi dronların yangınla mücadeledeki hünerlerini öğrenmeye çalışacak. İrlanda’da Donegal Dağı Kurtarma Takımı ise DJI’ları arama kurtarma operasyonları için test edecek.

Kızılay dronları
Dronlar asgari alanda oldukça kullanışlı, pilot kaybetme riskiniz olmadığı gibi, video oyununa benzer arayüzle sağı solu bombalayan elemanlarınızın durumdan daha az rahatsız olmasını da sağlayabiliyorsunuz. Yine de hava araçları ölüm saçmak zorunda değil. Bu şekilde düşünen bir grup, Ruanda’da acil kan ihtiyaçlarında gerekli kanı insansız hava aracıyla ulaştırmayı planlıyor. Ülkenin batısında bir merkez ve 21 istasyon arasında günde 150 kadar transfer işleminin gerçekleştirilmesi bekleniyor.

dron paraşütü
Dron sayıları ve kullanım alanları artmaya devam ederken bir problem güncelliğini korumaya devam ediyor: Her yükselişin bir inişi vardır! Kimisi binlerce dolar olan dronların herhangi bir problem nedeniyle düşme riski hem dronun sahibi hem de yerdeki insanlar için bir sorun. SafeAir adlı bir şirket soruna ParaZero adlı tekrar kullanılabilir paraşütle çözüm sunuyor.

DJI Phantom tüm zamanların en etkili 50 cihazı arasında

Amerikan haber dergisi Time, internet sitesinde tüm zamanların en etkili 50 teknolojik cihazını listeledi. Tek dron olan DJI Phantom, listenin 46. sırasında.

LightningStrike

Sabit kanatlara sahip uçaklar hızlı uçma konusunda oldukça başarılılar, ancak iş havada durmaya, olduğu yerden yavaşça yükselip alçalmaya geldi mi tahtlarını helikopterlere kaptırıyorlar. Helikopterler bu işi dev pervaneleri sayesinde kolayca gerçekleştirebiliyorlar, fakat onlar da hızlı uçma konusunda uçakların oldukça gerisinde kalmakta. Geçmişte bu iki türün özelliklerini birleştirmeye yönelik çeşitli girişimler (Boeing AV-8 Harrier, V-22 Osprey, Lockheed’s F-35B) olmuştu. ABD’nin ileri teknolojiler kurumu olan DARPA ise daha iyisini istiyor.

LightningStrike

DARPA’nın belirlediği son derece iddialı “havada durma konusunda helikopterlerden, uçma konusunda da uçaklardan daha verimli hava aracı” konsepti için geliştirilen LightningStrike’ın %20 ölçekli modeli ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

LightningStrike-2

Aurora’nın geliştirdiği araç, hibrit-elektrikli bükülür kanatlı (tiltwing) yapısıyla rakiplerinin önüne geçiyor. Bükülür kanatlar yeni olmamasına karşın tüm kanatta sıralı toplam 18 elektrik motoru bu yeni modeli geleneksel alternatiflere göre öne çıkarıyor. Sıradan motorlar merkezi yakıt deposu, karmaşık sistemler gerektirirken elektrik motorları kanadın istenilen yerine kolayca yerleştirilebilmekte.

kaynak: airspacemag.com |

Merkür Geçişi – 9 Mayıs 2016

Dünya, 9 Mayıs 2016 pazartesi günü Merkür’ün Güneş önünden geçişine şahit olacak. Merkür sıkça Güneş-Dünya arasından geçse de gezegenlerin yörünge düzlemlerindeki eğiklik sebebi ile transitler nadiren görülür. Merkür geçişinin detaylarını DEUZAY’ın hazırladığı bu siteden öğrenebilirsiniz.

merkur-gecis

Türkiye saati ile 14:00’den sonra başlayacak olan geçiş, ülkemizden gün batımına kadar izlenebilir. Bitişini ise biz göremeyeceğiz. Bir soraki Merkür geçişi 11 Kasım 2019’da.

Merkür’ün boyutları Güneş’e göre çok küçük olduğu için, gözlem aleti olmadan bu olayı izlemek mümkün değil. Güneş’e koruyucu filtre olmadan bakmak KALICI KÖRLÜĞE sebep olabilir. İsli cam, disket içi, CD, koyu gözlük gibi malzemelerin hiçbiri GÜVENLİ DEĞİLDİR. Eğer uygun gözlem araçlarınız yoksa aşağıda listelenilen, astronomi kulüplerinin ve kurumların etkinliklerine katılmanızı tavsiye ederim.

deuzay-merkur-gecisi

İzmir‘de iseniz, Dokuz Eylül Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Kulübü, DEUZAY, saat 13:00 ile 18:00 arasında Bornova Büyük Park’ta olacak. [etkinliğin facebook sayfası]

İzmir‘de astronomi bölümüne sahip olan Ege Üniversitesi’de Merkür geçişini izleme olanağı sunuyor. EÜ Astronomi Topluluğu’nun desteği ile yapılacak etkinlik saat 16:30’a kadar sürecek:

merkur-gecis-ege

Ankara‘da etkinlik adreslerinden biri Ankara Üniversitesi Rasathanesi. Etkinlik için küçük bir ücret isteniyor: Öğrenciler için 2.5₺, tam 5₺, Ankara Üniversitesi personel ve yakınları içinse ücret istenmemekte. Etkinlikte gökyüzü tanıtımı ve çeşitli sunumlar da olacak. Eğer hava kapalı olursa sadece bunlar için bile düşünülebilir. Ayrıca sıcak içecek ve atıştırmalıklar da bulunacak. [etkinlik sayfası]

Ankara‘da ayrıca Hacettepe Astronomi Topluluğu, 14:00-17:00 saatleri arasında Beytepe Kampüsü Güneş Saatleri Parkı’nda olacak.

Ankara‘daki diğer adres ise ODTÜ. ODTÜ Amatör Astronomi Topluluğu’nun elinde hidrojen alfa filtreli güzel bir güneş teleskobu var <3 Eğer ODTÜ’ye girebiliyorsanız, topluluk 15:00 ile 17:00 arasında ODTÜ Fizik Çimleri’nde Merkür’ü gözlemliyor olacak. Topluluğun facebook sayfasını takip edebilirsiniz.

Antalyalılar, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’nin Akdeniz Üniversitesi içersindeki BİTOM gözlem merkezine gidebilirler. Burada, saat 14:00 ile 17:00 arasında geçiş izlenebilecek. [BİTOM’un sayfası]

Batman‘da Merkür geçişi Mezopotamya Astronomi Derneği’nin katkısıyla, Batman TED Kolejinden izlenebilecek. Burada ayrıca seminer ve gece gözlemi olacak. Mezopotamya Derneği’nin facebook sayfasından detaylı bilgi alabilirsiniz.

Aksaray BİLSEM Gözlemevi de Merkür geçişi gözlemine ev sahipliği yapacak. Facebook sayfalarına buradan ulaşabilirsiniz.

merkur-gecisi-aksaray

Malatya‘da İnönü Üniversitesi Astronomi Topluluğu’nun düzenleyeceği etkinlikte, üniversitenin gözlemevinde geçiş gözlemlenebilir.

merkur-gecisi-inonu

ve İstanbul:

İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü teleskopları, İstanbul halkının bu nadir gerçekleşen gök olayına şahit olabilmesi için hazır olacak. Astronomi bölümü ve gözlemevi, İstanbul Üniversitesi’nin Beyazıt’taki merkez yerleşkesinde. [facebook sayfası | bölüm sitesi]

İstanbul‘da Merkür geçişini izleme imkanı bulabileceğiniz diğer adres ise Aqua Florya AVM’nin teras katı olacak. Ücretsiz olan etkinlik Notebook Kırtasiye, teleskop firması Celestron ve Aqua Florya AVM desteği ile gerçekleşecek. [facebook sayfası]

Şişirilebilir uzayaraçları

Ağır yükleri uzaya taşımak maliyet açısından zorlayıcı. Yörüngeye çıkarılacak şeyleri sınırlayan bir diğer faktör ise hacim. Uzay araçlarının rokete sığdırılabilir olması için fazla büyük olmaması gerekiyor.

Uzaydaki insanlı görevler içinse yüksek hacimler, daha rahat yaşam ve çalışma ortamları yaratmak için şart. Bu soruna çözüm için şişebilir modül tasarımları öteden beri mevcuttu. Nihayet bu model gerçeğe dönüşmeye oldukça yaklaştı. İlk pratik test önümüzdeki günlerde Uluslararası Uzay İstasyonunda gerçekleştirilecek.

sisebilir-modul

 

8 Nisan’da SpaceX şirketinin Dragon kapsülü işle Uzay İstasyonu’na ılaşacak olan, Bigelow şirketinin geliştirdiği BEAM (The Bigelow Expandable Activity Module/Bigelow Genişleyebilir Aktivite Modülü) adı verilen Modül, Robot kol yardımıyla İstasyonu’nun hava kilidine yerleştirilecek.

sisebilir-modul-robot-kol

Sonrasında içine hava verilerek adeta balon gibi şişirilecek. Hava kilidi sayesinde istasyonun geri kalanından ayrılan modül herhangi bir sorun yaşanırsa İstasyonu ve içindeki mürettebatı tehdit edemeyecek.

Deney boyunca veri toplayacak olan sensörler sayesinde, modülün dayanıklılığı, zararlı ışınımlara karşı yalıtımı gibi önemli bilgilere ulaşılacak.

Bu tarz modüller ileriki yıllarda, yörüngedeki uzay otellerinde, Ay ve Mars görevlerinde kullanım alanı bulacaktır.

kaynak: NASA |

ilk uzay yürüyüşü

ivxjsupltj4vmsqtfnwu

18 Mart 1965 tarihinde Vostok-2 uzayaracıyla yörüngeye çıkan Sovyet kozmonotları Alexey Leonov ve Pavel Belyayev, insanlık tarihinin ilk uzay yürüyüşü görevini gerçekleştirdiler. Uzayaracının dışına çıkan ilk insan olan Alexey Leonov’un uzay yürüyüşü 12 dakika sürdü ve görevi süresince vücut sıcaklığı 1.8 derece artmıştı: Kozmonot, sıcak çarpmasına uğramanın sınırına ulaştı.

Leonov’un yaşadığı sorunlar bununla da kalmadı. Vakum ortamında fazla şişen uzay elbisesi, uzayaracına geri dönüşünde sıkıntı yaşamasına neden oldu. Soğuk Savaş ortamında diğer ülkelerin iletişimlerini dinleyebileceğini bilen Leonov protokollere uymayarak durumu yer kontrole bildirmedi.

vostok-2
uzay yürüyüşü görevi için 18 Mart 1965 günü uzaya fırlatılan Vostok-2 uzayarcı. Araç ertesi gün Dünya’ya geri döndü.

Leonov’un sonradan anlattıklarına göre girişe sığmaya çabalarken uzay elbisesi deforme olmuştu. Geri çıkması da mümkün değildi. Sonunda Leonov çare olarak bir valfi hafifçe açarak elbise içersindeki havanın bir kısmını tahliye ederek, elbiseyi 1.2 metrelik girişten geçebilecek boyuta getirmeyi başardı.

kaynak: space.gizmodo.com |

 

dünyanın en büyük teleskobu 9 bin kişiyi yerinden edecek

Çin’deki “Beş yüz metre Açıklıklı Radyo Teleskobu” ya da kısaca FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) olarak da adlandırılan teleskop başka yıldızlardan gelebilecek uzaylı sinyallerini arayacak. Tamamlandığında, 37 futbol sahası genişliğiyle dünyanın en büyük teleskobu olacak.

Çin’de inşaa edilen dünyanın en büyük teleskobu, 9 bin kişinin evini terk etmesine sebep olacak. 2011 yılında yapımına başlanan ve şimdiye dek 184 milyon dolara mal olan teleskop için bu kadar büyük bir nüfusun yerinden edilmesinin sebebi ise elektromanyetik açıdan parazit yaratabilecek insan faliyetlerini en aza indirebilmek.

FAST-Telescope-in-China

Çin’deki “Beş yüz metre Açıklıklı Radyo Teleskobu” ya da kısaca FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) olarak da adlandırılan teleskop, tamamlandığında 37 futbol sahası genişliğiyle dünyanın en büyük teleskobu olacak.

Radyo teleskobun araştırma hedefi radyo sinyalleri yayan, gökadalar, atarcalar (pulsar), kuasarlar ve üstnovalar (süpernova), olacak ve başka yıldızlardan gelebilecek uzaylı sinyallerini de arayacak.

kaynak: vice.com | universe today |